← Sözlüğe Dön Ölçümleme & Analitik

IAB TCF Nedir?

IAB Şeffaflık ve Onay Çerçevesi

IAB TCF, dijital reklam ekosisteminde kullanıcı onayının standart biçimde toplanıp iletilmesini sağlayan sektörel çerçevedir.

Yazan: Adem Demir Son güncelleme:

IAB TCF (Şeffaflık ve İzin Çerçevesi) = IAB Europe'un geliştirdiği, ziyaretçinin izin kararlarını amaçlar ve iş ortakları bazında kodlayıp reklam teknolojisi zincirine standart bir biçimde ileten çerçeve · güncel sürüm 2.2

Sayılarla ne demek?

Bir haber sitesinde gösterilen tek bir reklamın arkasında onlarca şirket olabilir: reklam borsaları, talep platformları, ölçüm şirketleri, veri sağlayıcıları. Ziyaretçinin izin kararı bu şirketlerin hepsine aynı biçimde ulaşmalıdır. Her şirketin ayrı bir izin dili olsaydı sistem çalışmazdı.

Çerçeve bu ortak dili tanımlar. Standart bir amaç listesi (cihazda bilgi saklama, kişiselleştirilmiş reklam, reklam performansını ölçme gibi) ve kayıtlı bir iş ortağı listesi vardır. Ziyaretçinin hangi amaçlara ve hangi iş ortaklarına izin verdiği, kısa bir kod dizesine çevrilir ve reklam isteğiyle birlikte zincirde dolaşır.

Çerçeveye uyumlu çalışmak için izin yönetim platformunun çerçeveye kayıtlı olması gerekir. Google, Avrupa'da reklam gösteren yayıncıların sertifikalı ve bu çerçeveyle entegre bir platform kullanmasını şart koşuyor.

Kimi ne kadar ilgilendirir?

Site türüİlgisi
Reklam geliri olan yayıncı, Avrupa trafiğiÇok yüksek; pratikte zorunlu
Programatik reklam alan içerik sitesiYüksek
Yalnızca reklam veren e-ticaret sitesiDüşük–orta
Avrupa trafiği olmayan yerel siteDüşük

E-ticaret siteleri çoğunlukla reklam veren taraftır, reklam gösteren değil. Onlar için asıl konu Google izin modu ve reklam piksellerinin izin kararına bağlanması; bu çerçeve daha çok sitesinde reklam alanı satan yayıncıları ilgilendiriyor.

Yayıncı iseniz

  1. Kayıtlı bir platform seçin. Çerçeveye uyumlu ve sertifikalı.
  2. İş ortağı listesini sadeleştirin. Gerçekten çalıştıklarınız.
  3. Amaçları açık dille anlatın. Standart metinleri Türkçeleştirin.
  4. Kod dizesinin iletildiğini doğrulayın. Reklam isteklerinde.
  5. Sürüm güncellemelerini takip edin. Çerçeve değişiyor.

Uygulamada ne oluyor?

En sık durum, yüzlerce iş ortağının listelendiği izin ekranları. Varsayılan listeler bütün kayıtlı şirketleri içeriyor; ziyaretçi anlamlı bir karar veremiyor ve liste şeffaflık amacına hizmet etmiyor.

İkinci gözlem, e-ticaret sitelerinin gereksiz yere karmaşık bir yapı kurması. Reklam alanı satmayan bir mağaza için çerçeveye tam uyum yerine, Google izin modu ve piksellerin doğru bağlanması çoğu zaman yeterli.

Üçüncüsü, meşru menfaat seçeneklerinin gizlenmesi. Bazı amaçlar için izin yerine meşru menfaat dayanağı kullanılıyor ve ziyaretçinin buna itiraz etmesi zorlaştırılıyor; bu uygulama düzenleyicilerin eleştirisine konu oldu.

Dördüncüsü, sürüm geçişlerinin kaçırılması. Çerçevenin güncel sürümü bazı kuralları sıkılaştırdı; eski sürümle çalışan platformlar reklam zincirinde geçersiz sinyal üretebiliyor.

Beşincisi, kod dizesinin reklam isteklerine eklenmemesi. Ekran çalışıyor ama dize reklam etiketlerine iletilmiyor; reklam iş ortakları ziyaretçinin kararını bilmiyor.

Altıncısı, Google izin moduyla ilişkinin anlaşılmaması. Sertifikalı platformlar genelde her iki sinyali de gönderiyor; ama bir tarafın ayarı eksikse Google ürünleri ile diğer iş ortakları farklı kararlar görebiliyor.

Yedincisi, Türkiye'deki yayıncıların Avrupa trafiğini göz ardı etmesi. Avrupa'dan önemli okuyucu kitlesi olan yerli yayıncılar için bu trafikteki reklam geliri, çerçeveye uyum olmadan kısıtlanabiliyor.

Sekizincisi, çerçevenin tek başına hukuki uyum sanılması. Çerçeve teknik bir standart; hukuki uyumun kanıtı değil. Düzenleyici kurumlar çerçevenin bazı uygulamalarını sorguladı.

Dokuzuncusu, izin ekranının reklam deneyimini bozması. Uzun ve karmaşık ekranlar okuyucuyu siteden uzaklaştırıyor; sayfa görüntüleme ve reklam geliri düşebiliyor.

Onuncusu, iş ortağı listesinin güncel tutulmaması. Artık çalışılmayan reklam şirketleri listede kalıyor ve ziyaretçinin verisi gereksiz yere onlara da açılıyor.

On birincisi, uygulama tarafının unutulması. Mobil uygulamalarda da aynı çerçeve kullanılabiliyor; web ve uygulama arasında tutarsız izin deneyimi güveni zedeliyor.

On ikincisi, ölçüm etkisinin izlenmemesi. Çerçeveye geçişten sonra reklam doluluk oranı ve gelir takip edildiğinde, uyumun ticari etkisi somut olarak görülüyor.

Neyi çözmez?

Çerçeve, izin almanın hukuki yeterliliğini tek başına garanti etmez. İletim standardıdır; içerik ve tasarım ayrıca değerlendirilmelidir.

Sıkça sorulan sorular

E-ticaret sitem için gerekli mi?

Reklam alanı satmıyorsanız genelde öncelikli değil; izin modu ve piksellerin izin kararına bağlanması daha kritik.

Kimler için pratikte zorunlu?

Avrupa trafiğine reklam gösteren yayıncılar için.

Güncel sürüm hangisi?

2.2; platformunuzun bu sürümü desteklediğini kontrol edin.

Bu kavramın bütün resim içindeki yerini Dönüşüm Takibi ve Ölçümleme Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.

E-ticaret siteleri çoğunlukla reklam veren taraftır; bu çerçeve asıl olarak sitesinde reklam alanı satan yayıncıları ilgilendirir.
Dönüşüm Takibi ve Ölçümleme Kurulumu

GA4, GTM, Meta Pixel, CAPI, Google Ads dönüşüm, TikTok Pixel ve event doğrulama ile sağlam ölçümleme altyapısı.

Hizmeti İncele
Adem Demir
Yazar

Adem Demir

10+ yıldır e-ticaret markalarının performans pazarlamasını yönetiyorum. Sözlükteki her maddeyi bu sahadaki deneyimimle yazıyor ve düzenli olarak güncelliyorum.

Ücretsiz Ön Görüşme

Reklam bütçeniz harcanıyor, kar nerede?

E-ticaret kurulumundan karlı ölçeklemeye — hesabınızı denetleyip nerede bütçe kaybettiğinizi netçe gösteriyorum. 30 dakikalık ön görüşme ücretsiz.

Ücretsiz Ön Görüşme Planla 10+ yıl deneyim · Satış baskısı yok, net teşhis var