← Sözlüğe Dön Ölçümleme & Analitik

Server Side GTM Nedir?

Sunucu Taraflı Etiket Yönetimi

Server side GTM, etiketlerin tarayıcı yerine bir sunucuda çalıştırıldığı, veri kontrolü ve sinyal kalitesini artıran GTM kurulumudur.

Yazan: Adem Demir Son güncelleme:

Sunucu Tarafı GTM = Google Tag Manager'ın, tarayıcı yerine işletmenin barındırdığı bir sunucuda çalışan kapsayıcısı · gelen istekleri istemcilerle okur, etiketlerle platformlara iletir

Sayılarla ne demek?

Etiket yöneticisinin alışılmış hali web kapsayıcısıdır: tarayıcıda çalışır ve etiketleri orada tetikler. Sunucu kapsayıcısı ise ayrı bir kapsayıcı türüdür; bir bulut sunucusunda çalışır ve tarayıcıdan gelen istekleri karşılar.

Akış üç parçadan oluşur. Tarayıcıdaki web kapsayıcısı olayları sitenin alt alan adındaki sunucuya gönderir. Sunucu kapsayıcısındaki istemciler bu istekleri okuyup ortak bir olay biçimine çevirir. Etiketler de bu olayları analitik ve reklam platformlarına iletir.

Bu yapı, sunucu tarafı takibin en yaygın uygulama yoludur. Birçok ekip zaten etiket yöneticisini tanıdığı için öğrenme eğrisi, sıfırdan bir sunucu yazılımı geliştirmekten çok daha kısadır.

Parçalar

ParçaGörevi
Web kapsayıcısıOlayları tarayıcıdan sunucuya gönderir
Sunucu kapsayıcısıGelen istekleri işler
İstemciBelirli bir istek biçimini tanıyıp olaya çevirir
EtiketOlayı bir platforma iletir
DönüştürmeOlay verisini ayıklar ya da zenginleştirir

Son satır yapının asıl gücü. Bir dönüştürme kuralıyla IP adresi bütün platformlardan silinebiliyor, ya da yalnızca belirli bir platforma ek bir parametre eklenebiliyor; bu, veri akışını platform bazında yönetmek demek.

Kurulum adımları

  1. Sunucu kapsayıcısı oluşturun. Etiket yöneticisinde.
  2. Barındırma seçin. Bulut hizmeti ya da yönetilen sağlayıcı.
  3. Alt alan adı bağlayın. Birinci taraf bağlam için.
  4. Web kapsayıcısını yönlendirin. Olaylar sunucuya gitsin.
  5. Önizleme moduyla test edin. Her platform ayrı ayrı.

Uygulamada ne oluyor?

En sık sorun, varsayılan test sunucusunun canlı trafikte kullanılması. İlk kurulumda oluşturulan küçük sunucu deneme amaçlı; canlı trafiği taşıyamayınca istekler kayboluyor.

İkinci gözlem, alt alan adı yerine sağlayıcının kendi adresinin kullanılması. Bu durumda sunucu üçüncü taraf gibi görünüyor ve birinci taraf bağlamın avantajı kayboluyor.

Üçüncüsü, sunucu bölgesinin ziyaretçilerden uzak seçilmesi. Türkiye'deki ziyaretçiler için çok uzak bir veri merkezi seçildiğinde istek süreleri uzuyor; yakın bir bölge gecikmeyi azaltıyor.

Dördüncüsü, web kapsayıcısında eski etiketlerin bırakılması. Aynı olay hem tarayıcıdan doğrudan hem sunucu üzerinden platforma gidiyorsa çift sayım oluşuyor.

Beşincisi, önizleme modunun etkin kullanılmaması. Sunucu kapsayıcısının kendi hata ayıklama ekranı, gelen isteği, onu okuyan istemciyi ve tetiklenen etiketleri adım adım gösteriyor.

Altıncısı, yönetilen barındırma hizmetlerinin tercih edilmesi. Bulut yönetimiyle uğraşmak istemeyen işletmeler için sunucuyu barındıran, izleyen ve güncelleyen hizmetler pratik bir seçenek; aylık ücret karşılığında teknik yükü alıyor.

Yedincisi, sipariş sisteminden doğrudan olay gönderilmesi. Sunucu kapsayıcısı yalnızca tarayıcıdan değil, işletmenin kendi sunucusundan gelen istekleri de alabiliyor; bu, engellenemeyen satın alma sinyali sağlıyor.

Sekizincisi, maliyetin trafikle birlikte artması. Her istek sunucu kaynağı tüketiyor; büyük kampanya dönemlerinde ölçeklenme ayarları ve bütçe önceden planlanmalı.

Dokuzuncusu, kapsayıcı sürümlerinin belgelenmemesi. Her yayınlanan sürüme açıklama yazılmadığında, bir sorun çıktığında hangi değişikliğin sebep olduğu bulunamıyor.

Onuncusu, izin durumunun sunucuya aktarılmaması. Web kapsayıcısı izin sinyalini isteğe eklemezse sunucu kapsayıcısı ziyaretçinin tercihini bilmiyor ve etiketleri koşulsuz çalıştırıyor.

On birincisi, topluluk şablonlarının denetimsiz kullanılması. Galerideki hazır etiket ve istemci şablonları işi hızlandırıyor ama verinin nereye gittiğini kontrol etmek için izinleri okunmalı.

On ikincisi, izleme ve uyarı kurulmaması. Sunucu hata oranı ya da istek sayısı ani değiştiğinde uyarı gönderen basit bir izleme, veri kaybını saatler içinde fark ettiriyor.

Neyi çözmez?

Sunucu kapsayıcısı, web kapsayıcısında yanlış tanımlanmış olayları düzeltmez. Hatalı veri sunucudan da hatalı çıkar.

Sıkça sorulan sorular

Web kapsayıcısının yerini alır mı?

Hayır; genelde birlikte çalışırlar. Web kapsayıcısı olayı sunucuya gönderir.

Nerede barındırılır?

Bir bulut hizmetinde ya da yönetilen bir sağlayıcıda; alt alan adınıza bağlanır.

Ücretli mi?

Etiket yöneticisi ücretsiz; sunucu barındırma ücretli.

Bu kavramın bütün resim içindeki yerini Dönüşüm Takibi ve Ölçümleme Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.

Web kapsayıcısında eski etiketler bırakılırsa aynı olay hem tarayıcıdan hem sunucudan gider; çift sayım kaçınılmaz olur.
Dönüşüm Takibi ve Ölçümleme Kurulumu

GA4, GTM, Meta Pixel, CAPI, Google Ads dönüşüm, TikTok Pixel ve event doğrulama ile sağlam ölçümleme altyapısı.

Hizmeti İncele
Adem Demir
Yazar

Adem Demir

10+ yıldır e-ticaret markalarının performans pazarlamasını yönetiyorum. Sözlükteki her maddeyi bu sahadaki deneyimimle yazıyor ve düzenli olarak güncelliyorum.

Ücretsiz Ön Görüşme

Reklam bütçeniz harcanıyor, kar nerede?

E-ticaret kurulumundan karlı ölçeklemeye — hesabınızı denetleyip nerede bütçe kaybettiğinizi netçe gösteriyorum. 30 dakikalık ön görüşme ücretsiz.

Ücretsiz Ön Görüşme Planla 10+ yıl deneyim · Satış baskısı yok, net teşhis var