Artırımsallık, İngilizce kaynaklarda incrementality olarak geçen kavram, reklam gösterilmeseydi gerçekleşmeyecek olan satıştır. Reklamın gerçek etkisi panelin kendine yazdığı satış değil, reklam olmasaydı kaybedilecek satıştır. Artırımsallık testi, kitleyi ya da bölgeleri reklam gören ve görmeyen iki gruba ayırıp aradaki satış farkını ölçer ve küçük bütçeli hesaplarda bile zaman, bölge ya da kitle ayrımıyla kurulabilir. Testin sonucu panelden değil, defterden okunmalı.

Bu ölçüm gerçeklik katsayısının cevaplayamadığı soruyu cevaplıyor. Katsayı, panelin iddia ettiği satışın defterde olup olmadığını söyler. Artırımsallık ise defterdeki o satışın reklam sayesinde gelip gelmediğini. İkisinin farkını gerçeklik katsayısı yazısında, iki katsayının panel hedefine birlikte nasıl girdiğini reklam karlılığı rehberinde anlattım.

Neden panelin gösterdiği satışa güvenilmiyor?

Çünkü panel, reklamı gören kişilerin satın aldığını görür ama reklamı görmeseler de alıp almayacaklarını bilemez. Reklam sistemleri satın almaya en yakın kişilere reklam göstermekte çok iyidir. Sepetini terk etmiş, markanızı aramış, sitenizi üç kez ziyaret etmiş biri. Bu kişilerin bir kısmı reklam olmasa da alacaktı.

Akademik çalışmalar bu boşluğun büyük olabildiğini gösteriyor. eBay'de yapılan büyük saha deneylerinde marka anahtar kelimesi reklamlarının ölçülebilir bir kısa dönem fayda üretmediği görüldü. Reklamı kapattıklarında kullanıcılar organik sonuçlara tıklayıp yine satın alıyordu. Facebook'ta 663 deneyi inceleyen bir çalışmada hunideki alt aşama sonuçları için medyan deneysel artış yüzde 5 çıktı. Aynı çalışmada deney dışı yöntemlerin ölçüm hatası çift makine öğrenmesi için yüzde 24, eğilim skoru eşleştirmesi için yüzde 64 bulundu. Gözlemsel yöntemler, ne kadar gelişmiş olursa olsun, deneyin yerini tutamıyor.

Bu, reklamın işe yaramadığı anlamına gelmiyor. Bir çevrim içi perakendecinin yeniden pazarlama kampanyasında yapılan bir deneyde reklamın satın almayı yüzde 10,5 artırdığı ölçüldü. Reklam etkili olabilir. Sorun, etkinin panelin gösterdiğinden genellikle küçük olması ve kanaldan kanala çok farklı dağılması.

Küçük bütçeyle hangi testler kurulabilir?

Büyük platformların kendi araçları var. Meta'nın deneyler bölümünde dönüşüm artışı çalışmaları, Google'da artış ölçümü testleri bulunuyor. Ama bu araçlar çoğu zaman belirli bir harcama düzeyi istiyor ya da her hesapta açık olmuyor. Küçük ve orta ölçekli hesaplarda kendi testimizi kurmak daha pratik.

Zaman testi

Reklamı belirli günlerde ya da haftalarda kapatıp açmak. En kolay kurulan, en gürültülü test. Günler birbirinden farklı olduğu için tek bir tur yetmez. Örneğin sekiz hafta boyunca birer hafta arayla kanalı kapatıp açmak ve açık haftaların ortalamasını kapalı haftaların ortalamasıyla karşılaştırmak. Kapalı haftalarda defterdeki satışın ne kadar düştüğü, o kanalın artırımsal katkısının kaba bir tahmini.

Bölge testi

Reklamı bazı illerde açık, bazılarında kapalı tutmak. Zaman testinden daha güçlü, çünkü iki grup aynı haftayı yaşıyor. Bölgeleri testten önceki satış eğilimlerine göre eşleştirmek gerekiyor. Satışın büyük kısmını tek başına yapan bir il varsa ya testten çıkarılır ya da iki gruba benzer büyüklükte iller düşecek şekilde dağıtılır. Sonuç, test ve kontrol illerinin defterdeki satış farkından okunur.

Kitle ayrımı

Yeniden pazarlama kitlesinin rastgele bir yüzde 10 ile 20'sini reklamdan hariç tutmak. Hariç tutulan grup ile reklam gören grubun satın alma oranını karşılaştırırsınız. Bu test yalnızca sizin oluşturduğunuz kitlelerde yapılabilir, ama yeniden pazarlama tam da artırımsallığın en çok sorgulandığı yer olduğu için çok değerli.

Hangi kanal önce test edilmeli?

Defterde en yüksek katkıyı gösteren ve talebi yaratmaktan çok yakalayan kanallar. Marka araması ve yeniden pazarlama ilk sırada. Pırlanta vakasında marka araması kampanyası defterde harcadığı her lira için 7,25 TL katkı bırakıyordu ve hesaptaki en verimli kanal gibi görünüyordu. Oysa o aramaların büyük kısmını diğer kanallar ve mağaza yaratıyordu. Bu kanalın bütçesini artırmak, defterdeki rakamı büyütmeyebilirdi.

İkinci sırada tersine bir durum var. Panelde zayıf görünen ama talep yaratan kanallar. TikTok ve video reklamları sık sık bu gruba giriyor. İzleyici reklamı görüyor, tıklamıyor, günler sonra markayı arıyor ya da pazaryerinde buluyor. Panel bu satışların çoğunu göremiyor. Reklamın pazaryerine kayan etkisini pazaryeri etkisinin ölçümü üzerine yazdığım yazıda ayrıca ele aldım. Böyle bir kanalı panel rakamıyla değerlendirmek haksızlık, bölge testiyle değerlendirmek ise adil. TikTok reklam yönetimi yaptığım hesaplarda kanalın değerini bu yüzden mümkün olduğunda bölge bazlı bir testle ölçüyorum.

Sonuç panel hedefine nasıl girer?

Testten bir oran çıkar. Artırımsallık katsayısı, testte bulunan ek satışın, aynı dönemde defterde o kanala yazılan satışa oranı. Örneğin yeniden pazarlama kanalına defterde 100 birim satış yazılıyor ve test, reklam olmasaydı bunun 40 biriminin yine geleceğini gösteriyorsa artırımsallık katsayısı 0,6.

Bu katsayı gerçeklik katsayısıyla çarpılıp panel hedefini düzeltmek için kullanılır. Panel hedefi = defter tabanlı hedef ÷ (gerçeklik katsayısı × artırımsallık katsayısı).

KampanyaDefter başabaşıGerçeklik katsayısıArtırımsallık katsayısıPanelde başabaş
Yeniden pazarlama3 kat0,700,60Yaklaşık 7,1 kat
Geniş kitle3 kat0,700,90Yaklaşık 4,8 kat

Tablodaki artırımsallık değerleri yöntemi göstermek için seçilmiş örnekler. Ama sonuç sezgiyle uyumlu. Yeniden pazarlama panelde daha yüksek getiri gösterse de, gerçek etkisi daha küçük olduğu için çok daha yüksek bir hedefle çalışması gerekiyor. Geniş kitle kampanyası ise panelde daha düşük görünse de daha düşük bir hedefle büyütülebilir.

Testte en sık yapılan hatalar neler?

Sonucu panelden okumak. Reklamın kapalı olduğu bölgede panel zaten satış göremez. Doğru karşılaştırma, defterdeki satışın iki grup arasındaki farkı.

Testi çok kısa tutmak. Bir haftalık test, maaş günü ya da bir rakip kampanyası yüzünden tamamen yanıltıcı olabilir. Ürününüzün karar süresi uzunsa test de uzamalı.

Test sırasında başka şeyleri değiştirmek. Testin ortasında fiyat değişikliği, yeni bir kampanya ya da pazaryerinde indirim, sonucu okunamaz hale getirir.

Tek bir sonuca fazla güvenmek. Test sonucu bir aralıktır. Yüzde 15 artış bulduysanız gerçek değer yüzde 5 ile yüzde 25 arasında bir yerde olabilir. Lewis ve Rao'nun 25 büyük saha deneyini incelediği çalışmada medyan getiri güven aralığı 100 yüzde puanından genişti. Kararı tek bir testle değil, tekrarlanan testlerin yönüyle vermek daha sağlıklı.

Sık sorulan sorular

Artırımsallık testi reklamı kapattığım dönemde satış kaybettirmez mi?

Kaybettirebilir, ve bu testin maliyeti. Ama kapattığınız kanal gerçekten artırımsal değilse kayıp çok küçük olur ve bunu öğrenmek, aylarca gereksiz bütçe harcamaktan ucuzdur. Testi bütçenin küçük bir kısmıyla ve sınırlı bir bölgede yapmak riski azaltır.

Artırımsallık katsayısını ne sıklıkla ölçmeliyim?

Yılda bir ya da iki kez, her önemli kanal için. Kanalın stratejisi, kitlesi ya da bütçesi büyük ölçüde değiştiğinde yeniden test etmek gerekir.

Kontrol grubu olmadan artırımsallık tahmin edilebilir mi?

Pazarlama karması modelleri gibi istatistiksel yöntemler bir tahmin verebilir, ama araştırmalar bu tahminlerin deney sonuçlarından önemli ölçüde sapabildiğini gösteriyor. Mümkün olduğunda basit bir deney, karmaşık bir modelden daha güvenilir.

Kaynaklar

Bu konunun tüm rehberi Reklam Karlılığı Rehberi, Paneldeki Satışın Ne Kadarı Gerçekten Kasaya Giriyor?
İlgili hizmet Reklam Hesabı Denetimi

Reklamların satış getirmiyor mu?

Reklam hesabını birlikte inceleyelim, nerede bütçe kaybettiğini netçe görelim.

Ücretsiz Ön Görüşme
Adem Demir
Yazar

Adem Demir

Dijital büyüme stratejisti olarak on yılı aşkın süredir onlarca sektörde yüzlerce markanın reklam, SEO ve ölçüm sistemlerini kuruyorum. “Panel Ne Diyor, Kasa Ne Diyor?” kitabının ve Gerçeklik Katsayısı yönteminin yazarıyım. Bu blogdaki her yazı, yönettiğim gerçek reklam hesaplarından edinilen saha deneyimine dayanır.