Sayılarla ne demek?
Tarama bütçesi, Google'ın bir sitede belirli bir süre içinde taramak istediği ve tarayabildiği URL miktarını anlatır. Google'ın kaynakları sınırsız değildir ve her siteye ayırdığı tarama zamanı, iki etkenin kesişimiyle belirlenir: sunucunun zarar görmeden kaldırabileceği tarama miktarı ve sitenin sayfalarının ne kadar önemli ve güncel olduğu.
Tarama bütçesi her site için önemli değildir. Google'ın kendi belgelerine göre bu konu öncelikle çok büyük sitelerde ya da içeriği çok hızlı değişen sitelerde önem taşır: bir milyondan fazla benzersiz sayfası olup haftalık değişen siteler ya da on binden fazla sayfası olup günlük değişen siteler gibi. Birkaç yüz ya da birkaç bin sayfalık bir sitede sayfalar genellikle sorunsuz taranır.
Büyük sitelerde ise tarama bütçesi kritik olabilir. Binlerce filtre kombinasyonu, oturum parametreleri, kopya sayfalar ve yönlendirme zincirleri, tarayıcının zamanını değersiz URL'lere harcatır. Bu durumda yeni ürünler ve güncellenen sayfalar daha geç taranır ve arama sonuçlarına geç yansır.
Tarama bütçesini boşa harcayanlar
| Neden | Örnek | Çözüm |
|---|---|---|
| Filtre ve parametre kombinasyonları | renk × beden × fiyat URL'leri | Taramayı sınırlama, canonical |
| Kopya içerik | Aynı ürün farklı URL'lerde | Tek URL, canonical |
| Yönlendirme zincirleri | A → B → C → D | Doğrudan son hedefe yönlendirme |
| Hata sayfaları | Binlerce 404 ve soft 404 | Düzeltme ya da kaldırma |
| Sonsuz alanlar | Takvim ve sonsuz sayfalama | Robots.txt ile sınırlama |
Bu sorunlar küçük sitelerde bütçe sorunu yaratmasa da, sitenin kalitesi ve düzeni açısından yine de düzeltilmelidir.
Tarama bütçesini yönetirken
- Sitenin büyüklüğünü değerlendir. Sorun gerçekten var mı?
- Tarama istatistiklerine bak. Neler taranıyor?
- Değersiz URL'leri azalt. Parametre, filtre, kopya.
- Sunucu hızını artır. Kapasite sınırını yükselt.
- Önemli sayfaları öne çıkar. İç linkler ve site haritası.
Uygulamada ne oluyor?
En sık durum, küçük sitelerin tarama bütçesiyle gereksiz yere uğraşması. Birkaç yüz sayfalık bir sitede sayfaların neden sıralanmadığı tarama bütçesine bağlanıyor; asıl sorun içerik ya da otorite ve gözden kaçıyor.
İkinci gözlem, büyük e-ticaret sitelerinde filtrelerin kontrolsüz taranması. Her filtre kombinasyonu ayrı bir URL; tarayıcı milyonlarca değersiz sayfayla uğraşıyor ve yeni ürünler geç keşfediliyor.
Üçüncüsü, noindex ile tarama bütçesinin korunabileceğinin sanılması. Noindex etiketli sayfalar yine taranıyor; tarama bütçesini korumak için taramanın kendisi sınırlanmalı.
Dördüncüsü, yavaş sunucunun taramayı sınırlaması. Sunucu yanıt süresi uzun; Google siteye zarar vermemek için daha az sayfa tarıyor.
Beşincisi, yönlendirme zincirlerinin bütçeyi tüketmesi. Her eski URL birkaç yönlendirmeden sonra hedefe ulaşıyor; tarayıcı her adım için ayrı istek yapıyor.
Altıncısı, site haritasının değersiz URL'lerle dolu olması. Parametreli ve yönlendirilen URL'ler site haritasında; tarayıcı yanlış sayfalara yönlendiriliyor.
Yedincisi, tarama istatistiklerinin incelenmemesi. Search Console'un tarama istatistikleri raporu, taramanın hangi yanıt kodlarına ve dosya türlerine harcandığını gösteriyor ama okunmuyor.
Sekizincisi, sunucu kayıt analizinin yapılmaması. Büyük sitelerde Googlebot'un gerçekte hangi URL'leri taradığı ancak kayıt analiziyle anlaşılıyor; bu analiz yapılmadan tahminle hareket ediliyor.
Dokuzuncusu, dahili arama sonuç sayfalarının taranması. Site içi arama sayfaları sonsuz sayıda URL üretiyor ve taranıyor; bu sayfalar hem bütçeyi tüketiyor hem de kalitesiz içerik oluşturuyor.
Onuncusu, önemli sayfaların site içinde çok derinde kalması. Yeni ürünlere ancak birçok tıklamayla ulaşılıyor; tarayıcı bu sayfalara geç ulaşıyor.
On birincisi, silinen sayfaların yıllarca taranmaya devam etmesi. Kaldırılmış binlerce ürün sayfası hata veriyor ama dış bağlantılar nedeniyle taranmaya devam ediyor; uygun yönlendirme ya da kalıcı kaldırma durum kodu kullanılmıyor.
On ikincisi, tarama bütçesinin sıralama faktörü sanılması. Daha fazla taranan sitenin daha üst sıralarda olacağı düşünülüyor; oysa tarama yalnızca dizine eklenme fırsatını belirliyor.
Neyi göstermez?
Tarama bütçesi, bir sitenin sıralama gücünü göstermez. Sayfaların ne kadar hızlı keşfedildiğini etkiler; sıralama içerik ve otoriteyle belirlenir.
Sıkça sorulan sorular
Tarama bütçesi her site için önemli mi?
Hayır; Google'a göre öncelikle çok büyük ya da içeriği çok hızlı değişen siteler için önemlidir.
Noindex tarama bütçesini korur mu?
Hayır; noindex sayfaları yine taranır. Taramayı sınırlamak için robots.txt gibi yöntemler gerekir.
Tarama bütçesi nasıl artırılır?
Sunucu hızını artırarak, değersiz URL'leri azaltarak ve önemli sayfaları öne çıkararak. Yakından ilişkili bir kavram olan Parametre Yönetimi, URL parametrelerinin (filtre, sıralama, takip) taranma ve indekslenmesini kontrol ederek kopya içerik ve tarama israfını önlemedir.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini SEO Danışmanlığı Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
Teknik SEO, içerik stratejisi, kategori mimarisi, otorite ve organik trafiği dönüşüme çeviren bütünsel SEO danışmanlığı.
