Sayılarla ne demek?
Parametre yönetimi, bir URL parametresinin ne olduğunu bilmekten öte, sitedeki her parametrenin nasıl davranacağını yazılı bir kurala bağlamaktır. Bir e-ticaret sitesinde filtre, sıralama, sayfa numarası, para birimi, kampanya etiketi ve reklam tıklama kimliği gibi 20–40 farklı parametre kolayca birikir. Kural yoksa her ekip kendi parametresini ekler ve tarama davranışı kontrolden çıkar.
İşin ilk adımı envanterdir. Sunucu kayıtları ya da bir tarama aracıyla sitede görülen bütün parametreler listelenir ve her biri üç sınıftan birine yerleştirilir: içeriği değiştiren, içeriği yeniden düzenleyen, içeriği hiç değiştirmeyen. Örneğin log kayıtlarında Googlebot'un isteklerinin yüzde 35'i ?sirala= ve ?gorunum= adreslerine gidiyorsa, tarama bütçesinin üçte biri aynı ürünlerin farklı dizilişine harcanıyordur.
Her sınıfın bir varsayılan kuralı olur. Takip parametreleri asla iç bağlantılarda kullanılmaz ve temiz adrese canonical verir. Sıralama ve görünüm parametreleri dizin dışında tutulur. İçeriği değiştiren parametrelerden yalnızca seçilenler dizine açılır. Search Console'daki eski URL parametreleri aracı 2022'de kaldırıldığı için bu kuralların hepsi artık sitenin kendi içinde uygulanmalıdır.
Parametre sınıfları ve varsayılan kurallar
| Sınıf | Örnek | Varsayılan kural |
|---|---|---|
| İçeriği değiştiren | ?renk=, ?marka=, ?sayfa= | Seçilenler açık, diğerleri kapalı |
| Yeniden düzenleyen | ?sirala=, ?gorunum=, ?adet= | Dizin dışı, canonical temiz adrese |
| Takip | ?utm_source=, ?gclid=, ?fbclid= | İç bağlantıda yasak, canonical temiz adrese |
| Oturum | ?sid=, ?session= | Adreste taşınmamalı; çerezle yönetilmeli |
Parametre yönetiminin özü, her parametrenin yazılı bir sahibinin ve kuralının olmasıdır.
Parametre yönetimini kurarken
- Envanter çıkar. Loglar ve tarama aracıyla bütün parametreler.
- Sınıflandır. Değiştiren, düzenleyen, takip, oturum.
- Kuralı yaz. Tarama, dizin, canonical, iç bağlantı.
- Sırayı sabitle. Aynı kombinasyon tek adres.
- Yeni parametreyi onaya bağla. Kural dışı parametre yayına çıkmasın.
Uygulamada ne oluyor?
En sık durum, iç bağlantılara kampanya etiketi eklenmesi. Ana sayfa bandı ?utm_campaign= ile kategoriye bağlanıyor; aynı sayfanın etiketli kopyaları taranıyor ve analitikte oturumlar bölünüyor.
İkinci gözlem, sıralama seçeneklerinin taranabilir bağlantı olması. "Fiyata göre artan" ve "en yeni" bağlantıları her kategoride düz bağlantı; tarayıcı aynı ürünleri tekrar tekrar görüyor.
Üçüncüsü, oturum kimliğinin adreste taşınması. Her ziyaretçiye farklı adres üretiliyor; Googlebot her taramada yeni bir sayfa buluyor.
Dördüncüsü, parametre sırasının sabit olmaması. Filtre seçim sırasına göre adres değişiyor; aynı içerik birden fazla adreste açılıyor.
Beşincisi, boş değerli parametreler. ?renk=&marka= gibi adresler üretiliyor ve kategori sayfasının kopyası olarak taranıyor.
Altıncısı, pazarlama ekibinin yeni parametre eklerken SEO'ya haber vermemesi. Bir iş ortağı takip kodu bütün bağlantılara ekleniyor; birkaç hafta içinde dizinde binlerce kopya adres beliriyor.
Yedincisi, kendine işaret eden canonical'ın her adreste aynen üretilmesi. Şablon etiketi o anki adresten kuruyor; ?sirala=fiyat adresi kendini asıl sayfa ilan ediyor.
Sekizincisi, sayfalama parametresinin yanlış kapatılması. ?sayfa=2 ve sonrası robots.txt ile engelleniyor; derindeki ürünlere tarama yolu kesiliyor.
Dokuzuncusu, sonsuz takvim ya da tarih parametresi. Etkinlik sayfası ?tarih= ile yıllar ileriye gidebiliyor; tarayıcı sonu gelmeyen adres zincirine giriyor.
Onuncusu, parametre kuralının belgelenmemesi. Kuralı bilen tek geliştirici ayrılıyor; yeni ekip mevcut düzeni bilmeden değişiklik yapıyor.
On birincisi, sonuçların ölçülmemesi. Kurallar uygulandıktan sonra log kayıtları ve Search Console sayfalar raporu karşılaştırılmıyor; tarama dağılımının düzelip düzelmediği görülmüyor.
On ikincisi, yapay zeka tarayıcılarının da aynı adres kalabalığıyla karşılaşması. Temiz ve tutarlı adres yapısı, yalnızca Googlebot'un değil diğer tarayıcıların da asıl içeriğe ulaşmasını kolaylaştırıyor.
Neyi çözmez?
Parametre yönetimi, kötü bilgi mimarisini ya da zayıf içeriği düzeltmez. Adres kalabalığını disipline sokar; tarayıcının vakti değerli sayfalara kalır.
Sıkça sorulan sorular
Google'a parametreleri nasıl yok sayacağını söyleyebilir miyim?
Artık doğrudan bir ayar yok; eski araç 2022'de emekliye ayrıldı. Kurallar canonical, noindex, robots.txt ve iç bağlantılarla uygulanır.
Kampanya etiketleri tarama sorununa yol açar mı?
Dış kampanyalarda sorun olmaz; iç bağlantılarda kullanıldığında kopya adres ve bölünmüş analitik verisi üretir.
Parametreli adresleri robots.txt ile engellemek doğru mu?
Dizinde olmayan ve hiç gerekmeyen parametreler için evet; dizindeki adresleri önce noindex ya da canonical ile temizlemek gerekir.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini SEO Danışmanlığı Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
Kategori SEO, ürün SEO, filtre yapısı, canonical, schema, site hızı ve index kontrolüyle e-ticarete özel SEO.
