Sayılarla ne demek?
Dizin şişmesi, bir sitenin arama motoru dizininde kullanıcıya değer sunmayan çok sayıda sayfanın bulunmasıdır. Tipik bir tablo şöyledir: sitede 3.500 ürün ve 120 kategori varken Search Console 41.000 dizine eklenmiş sayfa gösterir. Aradaki fark çoğunlukla parametreli adreslerden, filtre birleşimlerinden, site içi arama sayfalarından ve boş etiket arşivlerinden oluşur.
Bu sayfaların zararı iki yönlüdür. Birincisi taramadır: tarama bütçesi sınırlı olduğu için arama motoru zamanını değersiz adresleri tekrar tekrar ziyaret etmeye harcar ve önemli sayfaların güncellenmesi gecikir. İkincisi kalitedir: Google, bir sitenin önemli bir bölümündeki düşük değerli içeriğin sitenin genel performansını etkileyebileceğini belirtir.
Dizin şişmesini temizlemek, sayfaları körü körüne silmek değildir. Bazı sayfalar birleştirilerek güçlendirilir, bazıları 301 ile daha iyi karşılığına yönlendirilir, bazıları noindex ile dizinden çıkarılır, gerçekten gereksiz olanlar ise 404 ya da 410 ile kaldırılır. Asıl kalıcı çözüm, bu sayfaları üreten kaynağı kapatmaktır.
Dizin şişmesi kaynakları ve çözümleri
| Kaynak | Örnek | Çözüm |
|---|---|---|
| Site içi arama sonuçları | /ara?q=... | noindex ve iç bağlantı vermemek |
| Filtre ve sıralama adresleri | ?renk=...&sirala=... | Canonical, gerekirse tarama dışı |
| Tek içerikli etiket sayfaları | /etiket/kirmizi-elbise | Birleştirme ya da noindex |
| Eski ve boş sayfalar | Bitmiş kampanyalar, boş kategoriler | 301 ya da 410 |
| Teknik kopyalar | HTTP, www, eğik çizgi sürümleri | 301 ile tek sürüm |
Her kaynak için tek soru sorulur: bu sayfa arama sonuçlarında bir kullanıcının işine yarar mı?
Dizin şişmesini temizlerken
- Dizindeki sayfaları listele. Search Console ve tarama aracı.
- Şablona göre grupla. Ürün, kategori, etiket, arama, parametre.
- Her grubu trafik ve bağlantıyla değerlendir. Değer taşıyanları koru.
- Uygun yöntemi seç. Birleştir, yönlendir, noindex, kaldır.
- Kaynağı kapat. Yeni değersiz sayfa üretilmesin.
Uygulamada ne oluyor?
En sık durum, site içi arama sayfalarının dizine girmesi. Kullanıcıların yaptığı her arama bir adres üretiyor ve bazıları dış bağlantı alıyor; binlerce arama sayfası dizinde birikiyor.
İkinci gözlem, blog etiketlerinin kontrolsüz kullanılması. Her yazıya on etiket ekleniyor; yüzlerce etiket sayfası tek bir yazıyı listeliyor.
Üçüncüsü, temizliğin toplu noindex ile yapılması. Bütün kategori ve etiket sayfalarına noindex ekleniyor; trafik getiren değerli sayfalar da dizinden çıkıyor.
Dördüncüsü, robots.txt ile dizindeki sayfaların temizlenmeye çalışılması. Sayfalar engelleniyor ama dizinde kalıyor; Google noindex etiketini göremediği için temizlik gerçekleşmiyor.
Beşincisi, ürün varyantlarının ayrı sayfa olarak dizine girmesi. Her renk ve beden kendi sayfasına sahip ve içerikleri neredeyse aynı; bu bir yinelenen içerik sorunu ve tek bir ürün sayfasında toplanmaları daha güçlü.
Altıncısı, eski kampanya ve etkinlik sayfalarının unutulması. Yıllar önce biten kampanya sayfaları dizinde kalıyor ve bazen güncel sayfaların yerine görünüyor.
Yedincisi, "site:" sorgusuyla ölçüm yapılması. Arama operatörü yaklaşık bir sayı veriyor; dizin şişmesini izlemek için Search Console dizin raporu daha güvenilir.
Sekizincisi, temizlik sonrası trafiğin artması. Değersiz sayfalar çıkarıldıktan sonra önemli sayfalar daha sık taranıyor ve bazı sitelerde görünürlük iyileşiyor.
Dokuzuncusu, yapay zeka ile üretilen ince sayfaların eklenmesi. Toplu üretilen benzer sayfalar dizini şişiriyor; ölçekli düşük değerli içerik spam politikalarına da takılabiliyor.
Onuncusu, sayfalama ve arşiv sayfalarının yanlış hedeflenmesi. Temizlik sırasında sayfalama sayfaları da kaldırılıyor; derindeki ürünlere giden yol kapanıyor.
On birincisi, değişikliklerin belgelenmemesi. Hangi şablona neden noindex eklendiği kayıtlı değil; ileride yanlışlıkla değerli sayfaları kapatan kural bulunamıyor.
On ikincisi, temizliğin bir kez yapılıp bırakılması. Kaynak kapatılmadığı için birkaç ay sonra aynı sorun yeniden oluşuyor.
Neyi göstermez?
Dizindeki sayfa sayısı tek başına sorun olduğunu göstermez. Önemli olan, bu sayfaların ne kadarının kullanıcıya gerçek değer sunduğudur.
Sıkça sorulan sorular
Dizin şişmesi nasıl anlaşılır?
Dizindeki sayfa sayısı değerli sayfa sayısını belirgin biçimde aşıyorsa ve fark düşük değerli şablonlardan geliyorsa.
Sayfaları silmek mi, noindex mi?
Karşılığı olan sayfalar yönlendirilir, gerekli ama arama için değersiz olanlara noindex, gereksiz olanlar kaldırılır.
robots.txt ile temizlik yapılır mı?
Hayır; robots.txt taramayı engeller, dizinden çıkarmaz. Bu konuyla birlikte ele alınan Internal Search SEO, sitenin kendi arama sonuç sayfalarının indekslenme yönetimidir; kontrolsüzse büyük index bloat kaynağıdır.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini SEO Danışmanlığı Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
Kategori SEO, ürün SEO, filtre yapısı, canonical, schema, site hızı ve index kontrolüyle e-ticarete özel SEO.
