Sayılarla ne demek?
Sepete ürün ekleyip satın almadan ayrılanların oranıdır. Sektör genelinde %65–80 bandında seyreder; yani her beş sepetten dördü satışa dönmez. Bu rakam ilk bakışta felaket gibi görünür ama normaldir — sepet, alışverişte bir "karar kutusu" gibi de kullanılır.
Bu yüzden hedef terk oranını sıfırlamak değil, çözülebilir kısmını ayıklamaktır. Fiyat karşılaştırması yapmak için sepete atan kullanıcı kaybedilmiş sayılmaz; kargo ücretini görüp vazgeçen kullanıcı ise kazanılabilir bir kayıptır.
Ayrım önemlidir çünkü checkout terk ile karıştırılır. Sepet terk daha erken ve daha az niyet taşıyan bir aşamadır; checkout terk ise kullanıcı bilgilerini girmeye başlamışken vazgeçmesidir ve çok daha pahalı bir kayıptır.
Başlıca sebepler
| Sebep | Çözülebilir mi |
|---|---|
| Beklenmedik kargo ücreti | Evet — en yüksek getirili |
| Zorunlu üyelik | Evet |
| Uzun teslim süresi | Kısmen |
| Ödeme seçeneği yetersiz | Evet |
| Fiyat karşılaştırması | Sınırlı |
| Sadece göz atıyor | Hayır |
İlk satır sektörde en sık raporlanan sebep ve aynı zamanda en kolay düzeltilebilen. Kargo ücretini ürün sayfasında göstermek terk oranını düşürmez — terki daha erken bir aşamaya taşır, ki bu daha ucuzdur.
Nasıl azaltılır?
- Toplam maliyeti erken gösterin. Sürpriz, terkin bir numaralı sebebi.
- Üyeliksiz alışverişe izin verin. Zorunlu kayıt ciddi bir engeldir.
- Ödeme seçeneklerini genişletin. Taksit ve kapıda ödeme Türkiye'de belirleyici.
- Kargo eşiği koyun. Terki azaltır, sepet ortalamasını yükseltir.
- Hatırlatma akışı kurun. Terk edilmiş sepet e-postası en yüksek dönüşümlü otomasyondur.
Uygulamada ne oluyor?
En sık gördüğüm hata, terk oranını tek bir sayı olarak takip etmek. %72 gördüğünüzde ne yapacağınız belli değildir. Oysa kırılıma bakıldığında tablo netleşiyor: mobilde %80, masaüstünde %60 ise sorun mobil deneyimde; kampanya döneminde yükseliyorsa fiyat karşılaştırması artmış demektir.
İkinci gözlem, kargo ücretinin gizlenmesi. Ürün sayfasında düşük fiyat göstermek için kargo sepete saklanıyor. Sepete ekleme oranı yükseliyor ama terk oranı daha çok yükseliyor. Net etki neredeyse her zaman negatif — ve üstüne kullanıcıda güven kaybı bırakıyor.
Üçüncüsü, terk edilmiş sepet e-postasının kurulmaması. Bu, e-ticarette en yüksek dönüşüm oranına sahip otomasyon; kullanıcı ürünü zaten seçmiş, tek eksik hatırlatma. Kurmayan mağazalar, en kolay kazanılacak satışları bırakıyor.
Dördüncüsü, indirimin refleks olarak kullanılması. Her terk edene indirim kodu gönderen mağazalarda kullanıcılar davranışı öğreniyor: sepete atıp bekliyorlar. Marj eriyor, terk oranı da düşmüyor. Hatırlatma önce indirimsiz gitmeli.
Beşincisi, zorunlu üyelik. Kayıt formuyla karşılaşan kullanıcının önemli kısmı geri dönmüyor. Misafir alışverişi açmak, çoğu mağazada tek seferlik ve kalıcı bir kazanç sağlıyor.
Altıncısı, terk oranının mevsimsel okunmaması. Kampanya dönemlerinde oran doğal olarak yükseliyor çünkü kullanıcılar birden çok mağazada sepet oluşturup karşılaştırıyor. Bu dönemde oranı geçen haftayla değil, geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslamak gerekiyor; aksi hâlde olmayan bir sorun için müdahale ediliyor.
Neyi göstermez?
Terk oranı tek başına kötü bir işaret değildir. Trafik büyüdükçe ve üst huni genişledikçe doğal olarak yükselir. Asıl bakılması gereken terk edenlerin ne kadarının geri kazanıldığı.
Sıkça sorulan sorular
Normal oran nedir?
%65–80 yaygın banttır. Kendi trendiniz sektör ortalamasından daha anlamlı.
Kaç hatırlatma göndermeliyim?
Genelde iki üç adım yeterli. Fazlası şikâyet ve abonelikten çıkma üretir.
İlk hatırlatmada indirim vermeli miyim?
Hayır. Önce hatırlatma, gerekirse ikinci adımda teşvik. Aksi hâlde kullanıcı beklemeyi öğrenir.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini E-Ticaret Büyüme Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
GA4, GTM, Meta Pixel, CAPI, Google Ads dönüşüm, TikTok Pixel ve event doğrulama ile sağlam ölçümleme altyapısı.