Sayılarla ne demek?
Tarama hatası, arama motorunun bir sayfayı ya da bütün siteyi okumaya çalışırken başarısız olmasıdır. Hatalar iki düzeyde incelenir. Site düzeyindeki hatalar (DNS, sunucu bağlantısı, robots.txt) bütün taramayı durdurabilir; adres düzeyindeki hatalar ise yalnızca ilgili sayfaları etkiler.
robots.txt dosyası özel bir yere sahiptir. Google bu dosyaya ulaşamadığında ve sunucu 5xx hatası verdiğinde, siteyi taramayı keser; sorun uzun sürerse önbellekteki son sürümü kullanır. Buna karşılık robots.txt 404 döndürüyorsa Google bunu "kısıtlama yok" olarak yorumlar ve taramaya devam eder. Aynı dosya için iki farklı hata, tamamen farklı sonuçlar doğurur.
Adres düzeyindeki hataların hepsi sorun değildir. Silinmiş bir sayfanın 404 vermesi doğru davranıştır. Öncelik, önemli sayfalardaki 5xx hataları, yönlendirme hataları ve istemeden engellenmiş adreslerdir. Örneğin yoğun kampanya saatlerinde ürün sayfalarının yüzde 8'i 503 veriyorsa, bu hem tarayıcıyı hem satışı etkiler.
Tarama hatası türleri
| Hata | Düzey | Olası neden |
|---|---|---|
| DNS hatası | Site | Alan adı çözümlenemiyor, DNS sağlayıcı sorunu |
| Sunucu bağlantı hatası | Site | Zaman aşımı, sunucu kapalı, güvenlik duvarı |
| robots.txt ulaşılamıyor (5xx) | Site | Dosya sunucu hatası veriyor |
| 5xx sunucu hatası | URL | Uygulama hatası, aşırı yük |
| Yönlendirme hatası | URL | Döngü, çok uzun zincir, boş hedef |
| 401/403 erişim engeli | URL | Giriş gerektiren ya da güvenlik kuralına takılan sayfa |
Site düzeyindeki bir hata saatler içinde bütün siteyi etkileyebileceği için ilk sırada ele alınır.
Tarama hatalarını giderirken
- Ana makine durumunu kontrol et. Tarama istatistikleri raporu.
- Hataları türe ve önem sırasına göre grupla. Önemli sayfalar önce.
- Kök nedeni bul. Sunucu kayıtları, güvenlik duvarı, uygulama hatası.
- Düzelt ve doğrula. URL denetimi ve "düzeltmeyi doğrula".
- Uyarı kur. 5xx artışı ve robots.txt erişimi için izleme.
Uygulamada ne oluyor?
En sık durum, güvenlik duvarının Googlebot'u engellemesi. Yeni kurulan bir bot koruma hizmeti yoğun istekleri saldırı sanıyor; Googlebot 403 almaya başlıyor.
İkinci gözlem, robots.txt dosyasının 5xx vermesi. Dosya dinamik olarak üretiliyor ve bir güncellemede hata veriyor; Google bütün siteyi taramayı durduruyor.
Üçüncüsü, bütün 404'lerin hata sanılması. Search Console'daki bulunamadı sayısı büyüyor; çoğu silinmiş ya da hiç var olmamış adres ve müdahale gerektirmiyor.
Dördüncüsü, yoğun saatlerde sunucu hataları. Kampanya sırasında kullanıcı ve bot trafiği birleşiyor; 5xx oranı artıyor ve tarama yavaşlıyor.
Beşincisi, DNS değişikliğinde kesinti. Alan adı sağlayıcısı değiştirilirken kayıtlar eksik taşınıyor; site saatlerce çözümlenemiyor ve tarama duruyor.
Altıncısı, yönlendirme hatalarının döngülerden kaynaklanması. Protokol ve alan adı kuralları çakışıyor; bazı adresler hiçbir zaman sonuca ulaşmıyor.
Yedincisi, bakım sırasında yanlış kod verilmesi. Bakım sayfası 200 ya da 404 ile sunuluyor; oysa kısa bakım için 503 ve Retry-After başlığı kullanılmalı.
Sekizincisi, staging ortamındaki erişim engelinin canlıya taşınması. Parola koruması canlı sitede de kalıyor; bütün sayfalar 401 döndürüyor.
Dokuzuncusu, hataların yalnızca Search Console'dan izlenmesi. Rapor gecikmeli güncelleniyor; anlık izleme olmadığı için büyük kesintiler günler sonra görülüyor.
Onuncusu, düzeltme sonrası doğrulamanın başlatılmaması. Hata giderildi ama rapor eski durumu göstermeye devam ediyor; ekip sorunun sürdüğünü sanıyor.
On birincisi, tarama hatalarının sıralama düşüşüyle ilişkilendirilmemesi. Trafik kaybı algoritma güncellemesine bağlanıyor; aslında önemli sayfalar haftalardır 5xx veriyor.
On ikincisi, CDN ile ana sunucu arasındaki hataların gözden kaçması. CDN önbelleği kullanıcıya sayfayı gösteriyor ama önbellek dışı istekler hata veriyor; sorun yalnızca botlarda görülüyor.
Neyi göstermez?
Tarama hatası raporu, hatanın ne kadar trafik ya da gelir kaybettirdiğini göstermez. Önceliklendirme için hatalı adresler trafik ve iş değeriyle eşleştirilmelidir.
Sıkça sorulan sorular
Tarama hataları nerede görülür?
Search Console'daki sayfa dizine ekleme raporunda ve tarama istatistiklerindeki ana makine durumunda.
robots.txt'ye ulaşılamazsa ne olur?
5xx hatasında Google taramayı keser; 404'te ise dosya yokmuş gibi davranıp taramaya devam eder.
Bütün 404'ler düzeltilmeli mi?
Hayır; yalnızca değer taşıyan ve karşılığı olan adresler yönlendirilmeli.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini SEO Danışmanlığı Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
Teknik SEO, içerik stratejisi, kategori mimarisi, otorite ve organik trafiği dönüşüme çeviren bütünsel SEO danışmanlığı.