Dijital Pazarlama Sözleşmesinde Hangi Maddeler Bulunmalı?

Bir dijital pazarlama sözleşmesinde en az on iki madde bulunmalıdır. Kapsam ve teslimler, kapsam dışında kalan işler, ücret ve ücretin değişme koşulu, reklam harcamasının ödenme yolu, hesap ve veri sahipliği, kreatif ve içeriklerin kullanım hakkı, gizlilik, kişisel verilerin korunması, raporlama ve toplantı düzeni, başarının ölçüsü, başlangıç dönemi ve fesih ile devir teslim. Sözleşmenin amacı tarafları birbirine bağlamak değil, neyin yapılacağını, neyin ölçüleceğini ve yollar ayrılırsa neyin kimde kalacağını baştan yazmaktır. Bu maddeleri içeren kısa bir sözleşme, bu maddelerden yoksun uzun bir sözleşmeden çok daha iyi korur.

Ben Adem Demir, İstanbul merkezli bağımsız bir dijital büyüme stratejisti ve performans pazarlama danışmanıyım. On yılı aşkın süredir onlarca sektörde yüzlerce markaya hizmet veriyorum ve bu süre boyunca anlaşmazlıkların neredeyse tamamının sözleşmede yazılmamış bir konudan çıktığını gördüm. Hesabın ve kreatifin kime ait olduğu, kapsam dışı işin nasıl ücretlendirileceği ve ayrılıkta neyin teslim edileceği bunların başında geliyor. Uzman seçiminin bütün adımlarını dijital pazarlama uzmanı seçme rehberinde anlattım. Bu yazıda sözleşmede bulunması gereken maddeleri tek tek anlatıyorum. Bu yazı hukuki görüş değildir, sözleşmenizi imzalamadan önce bir avukata kontrol ettirin.

Sözleşmede hangi maddeler bulunmalı?

Madde	Ne yazılmalı?	Neyi önler?
Kapsam ve teslimler	Kanallar, işler, sıklık ve teslim edilecek belgeler	Yapılmayan işin tartışılmasını
Kapsam dışı işler	Kapsama girmeyen işler ve nasıl ücretlendirileceği	Sürpriz ek faturaları
Ücret ve değişme koşulu	Ücret modeli, ödeme günü, ücretin hangi durumda güncelleneceği	Büyüyen hesapta ücret anlaşmazlığını
Reklam harcaması	Harcamanın doğrudan platforma, işletmenin hesabından ödeneceği	Harcama ile ücretin karışmasını
Hesap ve veri sahipliği	Bütün hesapların ve verinin işletmeye ait olduğu	Ayrılıkta hesap kaybını
Kullanım hakkı	Üretilen kreatif, metin ve içeriklerin kime ait olduğu	Kreatiflerin ayrılıktan sonra kullanılamamasını
Gizlilik	İşletme bilgilerinin ve rakamların korunması	Bilginin rakiplerle paylaşılmasını
Kişisel veriler	Müşteri verisine erişim, işleme ve koruma kuralları	Mevzuata aykırı veri kullanımını
Rapor ve toplantı	Rapor sıklığı, ölçüler ve toplantı düzeni	Bilgisiz kalmayı
Başarının ölçüsü	Hangi ölçünün hangi kayıttan izleneceği	Başarının farklı tanımlanmasını
Başlangıç dönemi ve fesih	Deneme süresi, bildirim süresi ve fesih koşulları	Yanlış seçimde uzun süre bağlı kalmayı
Devir teslim	Ayrılıkta teslim edilecek belgeler ve yetkilerin kaldırılması	Ayrılık anındaki pazarlığı

Kapsam maddesi nasıl yazılmalı?

Kapsam maddesi, işin adını değil, işin kendisini ve sıklığını yazmalıdır. Google Ads yönetimi yazmak yeterli değildir. Hangi kampanya türlerinin yönetileceği, arama terimlerinin hangi sıklıkla inceleneceği, ölçüm kontrolünün kapsama dahil olup olmadığı ve hangi raporların teslim edileceği yazılmalıdır.

• Kanallar. Hangi platformlar ve hangi hesaplar kapsamda?
• İşler. Her kanalda hangi işler yapılacak?
• Sıklık. Her iş hangi aralıkla yapılacak?
• Teslimler. Hangi belgeler hangi tarihte teslim edilecek?
• Sorumlu kişi. Hesapta kim çalışacak?

Teklifte yazan her kalemin sözleşmeye aynen geçmesi en kolay yoldur. Teklif ile sözleşme arasındaki fark, ilk anlaşmazlığın kaynağıdır.

Ücret maddesinde neler yazmalı?

Ücret maddesinde ücretin modeli, tutarı ya da oranı, ödeme günü, vergi durumu ve ücretin hangi koşulda değişeceği yazmalıdır. Harcamanın yüzdesiyle çalışılıyorsa yüzdenin hangi harcamaya uygulanacağı, kademeli bir oran varsa kademelerin sınırları yazılır. Başarı payı varsa başarının ölçüsü, başlangıç değeri, verinin alınacağı kayıt, sezon etkisinin nasıl hesaba katılacağı ve iade ile iptallerin nasıl düşüleceği ayrıca yazılmalıdır. Ücret modellerinin hangi durumda adil olduğunu bu serinin ücret modelleri yazısında ayrıntılı anlattım.

Hesap ve veri sahipliği maddesi neden en önemli maddedir?

Çünkü ayrılık anında en çok kaybettiren konu hesaplardır. Bu maddede bütün reklam, analitik, etiket ve sosyal medya hesaplarının işletmenin adına açılacağı ya da açılmış olduğu, uzmanın bu hesaplara yalnızca çalışma süresince yetkili kullanıcı olarak erişeceği ve ayrılıkta yetkilerinin kaldırılacağı yazmalıdır. Hesaplarda biriken veri, kitleler ve dönüşüm ayarları da işletmenin malı olarak tanımlanmalıdır. Hangi hesabın kimin adına olması gerektiğini bu serinin hesap sahipliği yazısında tek tek anlattım.

Kreatif ve içeriklerin kullanım hakkı nasıl yazılmalı?

Kullanım hakkı maddesinde, çalışma süresince üretilen reklam görsellerinin, videoların, metinlerin, açılış sayfalarının ve içeriklerin ücreti ödendikten sonra işletme tarafından süresiz kullanılabileceği yazılmalıdır. Fotoğraf, müzik ve içerik üreticisi kullanımı gibi üçüncü kişilere ait unsurların lisans koşulları ayrıca belirtilmelidir. Bir içerik üreticisiyle çalışılan videolarda kullanım süresi ve kanalı çoğu zaman sınırlıdır ve bu sınır sözleşmede görünmelidir.

Gizlilik ve kişisel veriler maddesi nasıl yazılmalı?

Gizlilik maddesinde işletmenin satış rakamlarının, müşteri bilgilerinin, stratejisinin ve iç belgelerinin üçüncü kişilerle paylaşılmayacağı yazmalıdır. Uzman müşteri listelerine, sipariş verisine ya da form kayıtlarına erişecekse 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki yükümlülüklerin nasıl yerine getirileceği de sözleşmede ele alınmalıdır. Verinin hangi amaçla işleneceği, nasıl saklanacağı ve çalışma bittiğinde nasıl silineceği bu bölümün parçasıdır. Bu konuda bir avukatın görüşünü almak özellikle önemlidir.

Başarının ölçüsü sözleşmeye nasıl yazılır?

Başarının ölçüsü, sonuç garantisi olarak değil, izlenecek ölçü ve veri kaynağı olarak yazılır. Hiçbir uzman reklam platformlarının ya da arama motorlarının sonucunu garanti edemez, ama hangi ölçüyü hangi kayıttan, hangi sıklıkla raporlayacağını taahhüt edebilir.

Yazılması gereken	Nasıl yazılır?
Ana ölçü	Satış, nitelikli talep, katkı payı ya da MER gibi işletmenin sonucunu gösteren ölçü
Veri kaynağı	Mağaza paneli, müşteri kaydı ya da analitik aracı
Başlangıç değeri	Çalışma başladığında ölçünün değeri
Değerlendirme dönemi	Ölçünün hangi dönemde okunacağı
Rapor sıklığı	Haftalık ya da aylık

Kanal kanal hangi sonucun ne zaman beklenmesi gerektiğini bu serinin sonuç süresi yazısında ayrıca anlatıyorum.

Başlangıç dönemi ve fesih maddesi nasıl yazılmalı?

Başlangıç dönemi ve fesih maddesi, yanlış bir seçimden makul bir maliyetle dönmeyi sağlayacak şekilde yazılmalıdır. Üç aylık, hedefi ve ölçüsü yazılı bir başlangıç dönemi iki tarafı da korur. İlk ayın ölçüm kurulumu ve denetimle geçeceği, sonucun ikinci ve üçüncü ayda okunacağı baştan yazılır. Başlangıç döneminden sonra makul bir bildirim süresiyle fesih hakkı tanınır.

• Bildirim süresi. Feshin kaç gün önceden bildirileceği.
• Haklı fesih. Teslimlerin yapılmaması ya da hesap güvenliğinin ihlali gibi durumlarda bildirim süresi beklenmeden fesih.
• Ödeme. Fesih anına kadar yapılan işin nasıl ödeneceği.
• Cezai şart. Varsa makul olup olmadığı, uzun bağlayıcı süre ve yüksek ceza birlikte risktir.

Devir teslim maddesinde neler yazmalı?

Devir teslim maddesinde, çalışma sona erdiğinde uzmanın teslim edeceği belgeler ve yapacağı işler yazmalıdır. Bütün hesapların ve yetkilerin listesi, dönüşüm tanımları ve etiket listesi, kampanya yapısının açıklaması, değişiklik ve karar kaydı, kreatif arşivi, geçmiş raporlar ve uzmanın bütün yetkilerinin kaldırılması bu maddenin parçasıdır. Teslim için makul bir süre de yazılmalıdır. Ajans ya da uzman değiştirmenin doğru zamanını ve geçişin nasıl planlanacağını bu serinin son partında ele alıyorum.

Hangi maddeler uyarı işaretidir?

Madde	Neden risklidir?
Hesapların ajansa ait olduğunu söyleyen madde	Ayrılıkta hesap ve veri kaybolur
On iki aydan uzun bağlayıcı süre ve yüksek ceza	Yanlış seçimden dönmek çok pahalı olur
Kreatiflerin kullanım hakkını ajansta bırakan madde	Ödediğiniz kreatifi ayrılıktan sonra kullanamazsınız
Sonuç garantisi	Ölçülmesi kolay ama değersiz bir hedefe bağlanmış olabilir
Kapsamın yalnızca hizmet adlarıyla yazılması	Neyin yapılacağı tartışmaya açık kalır
Rakip markalarla çalışma konusunda hiçbir madde olmaması	Aynı uzman doğrudan rakibinizle de çalışabilir

Rakiple çalışma konusu sözleşmeye yazılmalı mı?

Yazılabilir, ama makul bir kapsamla. Bir uzmanın aynı sektörde birden fazla markayla çalışması çoğu zaman bir avantajdır, çünkü sektör deneyimi buradan gelir. Ama aynı şehirde, aynı ürünle, aynı müşteriye satış yapan doğrudan bir rakiple aynı anda çalışmak çıkar çatışması yaratabilir. Bu yüzden münhasırlık maddesi bütün sektörü değil, doğrudan rakipleri kapsayacak şekilde ve belirli bir süreyle yazılmalıdır.

En sık yapılan hatalar nelerdir?

• Sözlü anlaşmayla başlamak. İlk anlaşmazlıkta neyin konuşulduğu hatırlanmaz.
• Teklif ile sözleşmeyi farklı bırakmak. Teklifteki kalemler sözleşmeye aynen geçmelidir.
• Hesap sahipliğini yazmamak. En pahalıya mal olan eksik madde budur.
• Kreatiflerin kullanım hakkını konuşmamak. Ödenen işin sahibi belirsiz kalır.
• Fesih koşulunu okumadan imzalamak. Uzun süre ve yüksek ceza yanlış seçimi kalıcı hale getirir.

Adem Demir sözleşmede nasıl çalışıyor?

Teklifimde kapsamı, teslimleri ve kapsam dışında kalan işleri kalem kalem yazıyorum ve bu kalemlerin sözleşmeye aynen geçmesini istiyorum. Bütün hesaplar markanın adına açılıyor, ben yetkili kullanıcı olarak ekleniyorum ve reklam harcaması doğrudan platforma, markanın hesabından ödeniyor. Sıralama, getiri ya da satış garantisi vermiyorum, bunun yerine hangi ölçünün hangi kayıttan ve hangi sürede izleneceğini yazıyorum.

Çalışma bittiğinde marka hesaplarıyla, verisiyle ve bütün kayıtlarıyla devam edebiliyor. Hesap denetimi, stratejik danışmanlık ya da uygulamalı yönetim olarak çalışıyorum. Nasıl ilerlediğimi performans pazarlama danışmanlığı sayfasında anlattım.

Sık sorulan sorular

Dijital pazarlama sözleşmesi ne kadar sürelik yapılmalı?

İlk sözleşme için üç aylık bir başlangıç dönemi ve ardından makul bir bildirim süresiyle devam eden bir yapı çoğu işletme için en adil seçimdir. Uzun bağlayıcı süreler yalnızca kapsam, ölçü ve çıkış koşulları çok net yazılmışsa düşünülmelidir.

Freelance bir uzmanla da sözleşme yapılmalı mı?

Yapılmalı. Sözleşme kısa olabilir, ama kapsam, ücret, hesap sahipliği, gizlilik ve çıkış maddelerini mutlaka içermelidir. Ödemenin fatura ya da serbest meslek makbuzuyla yapılması da iki tarafı korur.

Sözleşmeye sonuç garantisi yazılmalı mı?

Yazılmamalı. Reklam platformlarının ve arama motorlarının sonucunu kimse garanti edemez. Bunun yerine yapılacak işler, izlenecek ölçü ve değerlendirme dönemi yazılmalıdır.

Hazır bir sözleşme şablonu kullanılabilir mi?

Başlangıç noktası olarak kullanılabilir, ama bu yazıdaki maddelerle kontrol edilmeli ve işin kapsamına göre uyarlanmalıdır. Kişisel veriler ve fesih gibi maddeler için bir avukatın görüşünü almak en doğrusudur.