TTFB Nedir?

Sayılarla ne demek?

TTFB, bir sayfa istendiğinde sunucudan ilk yanıtın ne kadar sürede geldiğini ölçer. Kullanıcı bağlantıya tıkladığı andan itibaren tarayıcı alan adını çözümler, sunucuyla güvenli bağlantı kurar, isteği gönderir ve sunucunun sayfayı hazırlayıp göndermeye başlamasını bekler. Bu sürenin tamamı ekranda henüz hiçbir şey görünmeden geçer.

TTFB, Core Web Vitals'tan biri değildir ama hepsinin temelidir. Sayfanın ana içeriği ilk bayt gelmeden yüklenmeye başlayamaz; bu yüzden TTFB 1,5 saniye olan bir sayfanın LCP'sini 2,5 saniyenin altına indirmek çok zordur. web.dev'in genel rehberi 0,8 saniye ve altını iyi, 1,8 saniyenin üstünü kötü olarak tanımlar.

Süre birkaç parçadan oluşur ve her birinin çözümü farklıdır. Bir yönlendirme eklemek yeni bir gidiş dönüş demektir. Uzak bir sunucu coğrafi gecikme ekler. Her istekte veritabanından yeniden oluşturulan sayfa sunucu süresini uzatır. Örneğin 1,4 saniyelik bir TTFB'nin 0,3 saniyesi yönlendirmeden, 0,2 saniyesi bağlantıdan, 0,9 saniyesi sunucu işleminden geliyorsa, öncelik sunucu tarafındaki önbellektir.

TTFB bileşenleri

En büyük kazanç çoğu zaman, sayfanın her istekte yeniden oluşturulmak yerine önbellekten sunulmasıyla elde edilir.

TTFB'yi iyileştirirken

1. Saha verisine bak. Farklı ülke ve bağlantılarda TTFB.
2. Bileşenlere ayır. Tarayıcı ağ panelinde zamanlama.
3. Tam sayfa önbelleği kur. Sunucu ve CDN düzeyinde.
4. Yönlendirmeleri azalt. Özellikle kampanya bağlantılarında.
5. Yavaş sorguları optimize et. Veritabanı ve eklentiler.

Uygulamada ne oluyor?

En sık durum, paylaşımlı barındırmada önbelleksiz çalışan içerik yönetim sistemi. Her ziyaret veritabanına onlarca sorgu gönderiyor; TTFB yoğun saatlerde 2 saniyeyi geçiyor.

İkinci gözlem, eklentilerin sunucu süresini şişirmesi. Her eklenti sayfa oluşurken kendi işini yapıyor; hangi eklentinin ne kadar süre eklediği hiç ölçülmüyor.

Üçüncüsü, sunucunun hedef kitleden uzak olması. Türkiye'ye satış yapan sitenin sunucusu başka bir kıtada; her istek yüzlerce milisaniye ek gecikmeyle başlıyor.

Dördüncüsü, reklam bağlantılarında yönlendirme zinciri. Kampanya bağlantısı takip aracından ve sitenin kendi yönlendirmesinden geçiyor; kullanıcı daha sayfaya varmadan bir saniye kaybediyor.

Beşincisi, önbelleğin giriş yapan kullanıcılar için kapalı olması. Üyeler her zaman yavaş sayfa görüyor; sadık müşteriler en kötü deneyimi yaşıyor.

Altıncısı, CDN'in yalnızca statik dosyalar için kullanılması. Görseller hızlı geliyor ama HTML her seferinde ana sunucudan alınıyor; TTFB değişmiyor.

Yedincisi, laboratuvar TTFB'sinin iyimser olması. Geliştiricinin yakın ve hızlı bağlantısında süre düşük; mobil ağdaki gerçek kullanıcılar çok daha uzun bekliyor.

Sekizincisi, Googlebot'un yavaş yanıt alması. Sunucu yavaşladıkça Google tarama hızını düşürüyor; yeni sayfaların keşfi gecikiyor.

Dokuzuncusu, sunucu taraflı işlemeye geçişte TTFB'nin artması. İçerik sunucuda hazırlanıyor ama önbellek kurulmadığı için ilk yanıt gecikiyor.

Onuncusu, erken ipuçlarının kullanılmaması. Sunucu sayfayı hazırlarken tarayıcıya kritik kaynakları önceden bildirebilir; 103 Early Hints desteklenen ortamlarda bu bekleme süresini değerlendirir.

On birincisi, TTFB'nin tek başına hedef yapılması. Sunucu hızlı ama sayfa ağır görseller ve JavaScript yüzünden yine yavaş; TTFB yalnızca başlangıç noktası.

On ikincisi, kampanya dönemlerinde yük testinin yapılmaması. Normal günlerde TTFB iyi; indirim gününde trafik on katına çıkınca sunucu yetişemiyor.

Neyi göstermez?

TTFB, sayfanın ne zaman görüneceğini ya da kullanılabileceğini göstermez. İyi bir TTFB, iyi bir LCP'nin ön koşuludur, garantisi değildir.

Sıkça sorulan sorular

TTFB bir Core Web Vitals metriği mi?

Hayır; ama LCP'yi doğrudan etkileyen temel bir tanı metriğidir.

İyi bir TTFB kaç saniye?

web.dev rehberine göre 0,8 saniye ya da altı.

TTFB'yi en hızlı ne düşürür?

Tam sayfa önbelleği ve kullanıcıya yakın bir CDN.

Bu kavramın bütün resim içindeki yerini SEO Danışmanlığı Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.