Sayılarla ne demek?
Bir bağlantıya utm_source eklendiğinde, o bağlantıdan gelen her ziyaret analitik araçta bu adla etiketlenir. Soru basittir: "Bu ziyaretçiyi kim gönderdi?" Cevap bir platform, bir site ya da bir bülten adıdır.
Tek başına zorunlu olan parametre budur; kaynak olmadan diğer etiketler anlamlı bir satır oluşturmaz. Yine de en kolay bozulan parametre de budur, çünkü herkes aynı yeri farklı biçimde yazabilir.
Analitik araçlar metni harfi harfine okur. "Instagram", "instagram" ve "IG" üç ayrı kaynak olarak kaydedilir ve aynı platformun performansı üç satıra bölünür.
İyi ve kötü örnekler
| Yazım | Sonuç |
|---|---|
| Doğru: küçük harf, tek kelime | |
| Ayrı satır açar | |
| ig | Kısaltma, ekip içinde karışır |
| instagram_story | Yerleşim bilgisi kaynağa karışmış |
| bulten-eylul | Tarih kaynağa değil kampanyaya ait |
Son iki satır en sık yapılan tasarım hatası. Kaynak alanı yalnızca yeri anlatmalı; hikaye mi gönderi mi, hangi ay — bunlar başka parametrelere ait. Her şey tek alana yığıldığında raporda gruplama yapılamıyor.
Standart nasıl kurulur?
- Kaynak sözlüğü yazın. Her platform için tek bir kabul edilmiş ad.
- Yalnızca küçük harf kullanın. İstisnasız.
- Türkçe karakterden kaçının. ç, ş, ğ adreste kodlanır.
- Kısaltma yasaklayın. Açık ad, herkes için aynı.
- Sözlüğü paylaşın. Ajans ve iş ortakları dahil.
Uygulamada ne oluyor?
En sık durum, aynı platformun raporda dört beş farklı yazımla görünmesi. Ekip bunları elle topluyor ve her ay aynı birleştirmeyi yeniden yapıyor.
İkinci gözlem, iş ortaklarının kendi adlandırmasını kullanması. Bir influencer ya da ajans bağlantıyı kendisi hazırladığında, kaynak alanına markanın hiç bilmediği bir ad düşüyor.
Üçüncüsü, e-posta bültenlerinde her gönderim için farklı kaynak yazılması. Bülten tek bir kaynaktır; gönderim farkı kampanya alanında tutulduğunda bülten kanalının toplam katkısı tek satırda görünüyor.
Dördüncüsü, otomatik etiketlenen reklamlara elle kaynak eklenmesi. Reklam platformunun kendi tıklama kimliği ile elle eklenen etiket çatıştığında, hangisinin kazanacağı ayara bağlı ve sonuç tutarsız olabiliyor.
Beşincisi, Türkçe karakterli adların kullanılması. Adres içinde kodlanan karakterler raporda okunmaz biçimde görünebiliyor ve aynı kaynak iki farklı satır oluşturuyor.
Altıncısı, sosyal medya profil bağlantısının etiketlenmemesi. Biyografi alanındaki bağlantı etiketsiz kaldığında, o trafik platformdan geliyor gibi görünse de hangi hesaptan geldiği ayrışmıyor.
Yedincisi, QR kodlu basılı materyallerde kaynak unutulması. Katalog, ambalaj ya da mağaza içi afişten gelen ziyaretçi doğrudan trafik olarak kaydediliyor ve çevrim dışı çalışmanın etkisi kayboluyor.
Sekizincisi, sözlüğün yazılı olmaması. Kural bir kişinin aklında kaldığında, o kişi ayrıldığında ya da tatile çıktığında adlandırma dağılmaya başlıyor.
Dokuzuncusu, geçmiş verinin düzeltilememesi. Yanlış yazılmış kaynak raporlarda öyle kalıyor; tutarlılık ancak bugünden itibaren sağlanabiliyor ve karşılaştırmalar için eşleştirme tablosu gerekiyor.
Onuncusu, iç bağlantıların etiketlenmesi. Sitenin kendi bannerına kaynak eklendiğinde, ziyaretçinin gerçek geliş yeri siliniyor; bu ayrı bir sorun olarak kampanya takibinin en pahalı hatası.
On birincisi, kanal türünün kaynağa yazılması. "cpc" ya da "email" kaynak değil, bağlantının türü; bu bilgi medium parametresine ait ve karıştırıldığında kanal gruplaması çöküyor.
On ikincisi, kaynak sözlüğünün yıllık gözden geçirilmemesi. Yeni platformlar ekleniyor, bazıları terk ediliyor; sözlük güncel tutulduğunda yeni kanallar ilk günden temiz ölçülüyor.
Neyi göstermez?
Kaynak, ziyaretçinin ne tür bir bağlantıyla geldiğini göstermez. Aynı platformdan ücretli reklam da organik paylaşım da gelebilir; ayrımı diğer parametreler yapar.
Sıkça sorulan sorular
Zorunlu mu?
Kampanya etiketi kullanılıyorsa evet; kaynak olmadan diğer etiketler anlamlı bir satır oluşturmaz.
Büyük harf sorun olur mu?
Evet. Farklı yazımlar ayrı satırlar açar.
Geçmiş yazımları birleştirebilir miyim?
Raporlarda değil; dışa aktarılmış veride eşleştirme tablosuyla.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini Dönüşüm Takibi ve Ölçümleme Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
GA4, GTM, Meta Pixel, CAPI, Google Ads dönüşüm, TikTok Pixel ve event doğrulama ile sağlam ölçümleme altyapısı.