Sayılarla ne demek?
YMYL, İngilizce "Your Money or Your Life" ifadesinin kısaltmasıdır ve Google'ın E-E-A-T çerçevesini anlatan kalite yönergelerinde, yanlış bilgi verildiğinde insanlara ciddi zarar verebilecek konuları tanımlar. Bir tatlı tarifindeki hata tatsız bir sonuç doğurur; bir ilaç etkileşimi, kredi faizi ya da hukuki süre hakkındaki hata ise bir kişinin sağlığını ya da birikimini tehlikeye atabilir.
Kalite yönergeleri YMYL konularını dört ana grupta ele alır: sağlık ve güvenlik, maddi güvenlik, toplum ve diğer. Toplum grubu; seçim bilgileri, kamu kurumlarına dair bilgiler ve belirli gruplar hakkındaki içerikleri kapsar. Belirleyici olan konunun adı değil, olası zararın büyüklüğüdür. Örneğin "kredi kartı nedir" genel bir bilgi sayfasıyken "kredi kartı borcunu yapılandırma koşulları" doğrudan maddi karar etkileyen bir YMYL içeriğidir.
YMYL konularında Google'ın beklentisi belirgin biçimde yükselir. Bu alanlarda içeriğin konuyu bilen uzmanlarca yazılması ya da denetlenmesi, güncel ve doğru olması, kaynakların açıkça gösterilmesi ve sitenin güvenilir olması beklenir. Örneğin bir sağlık sitesinde tıbbi içeriklerin hekim denetiminden geçtiğinin belirtilmesi, bu beklentiyi karşılamanın temel adımlarından biridir.
YMYL grupları
| Grup | Örnek konular | Olası zarar |
|---|---|---|
| Sağlık ve güvenlik | İlaç, hastalık, beslenme, ilk yardım, ürün güvenliği | Fiziksel ya da ruhsal zarar |
| Maddi güvenlik | Yatırım, kredi, vergi, sigorta, emeklilik | Maddi kayıp |
| Toplum | Seçim bilgisi, kamu kurumları, gruplar hakkında içerik | Toplumsal zarar, yanlış yönlendirme |
| Diğer | Hukuki haklar, büyük satın alma kararları | Ciddi kişisel zarar |
Soru her zaman aynıdır: bu içerik yanlışsa, okura ne kadar zarar verir?
YMYL içerik hazırlarken
- Olası zararı değerlendir. Konu hangi grupta?
- Uzman yazsın ya da denetlesin. Adı ve yetkinliği görünür olsun.
- Resmi ve güncel kaynaklara dayan. Mevzuat, kurum, araştırma.
- Güncelleme tarihini ve denetimi göster. Ne zaman, kim tarafından?
- Sınırları belirt. Kişisel durum için uzmana danışma uyarısı.
Uygulamada ne oluyor?
En sık durum, YMYL içeriklerin genel içerik yazarlarına verilmesi. Vergi ya da ilaç konusu, alanı bilmeyen biri tarafından yazılıyor; kritik hatalar gözden kaçıyor.
İkinci gözlem, e-ticaret sitelerinin YMYL kapsamında olduğunun bilinmemesi. Online ödeme alan her site, kullanıcının maddi güvenliğiyle ilgili; güven sinyalleri bu yüzden kritik.
Üçüncüsü, eski bilgilerin güncellenmemesi. Faiz oranı, vergi dilimi ya da ilaç prospektüsü değişmiş ama sayfa eski bilgiyi veriyor; güncel içerik ihtiyacı en çok burada hissediliyor ve zarar riski doğrudan artıyor.
Dördüncüsü, takviye ve sağlık ürünü sayfalarında abartılı iddialar. "Kesin tedavi eder" gibi ifadeler hem güveni hem yasal uyumu zedeliyor.
Beşincisi, yatırım içeriklerinde risklerin anlatılmaması. Yalnızca kazanç senaryoları anlatılıyor; okur eksik bilgiyle karar veriyor.
Altıncısı, YMYL konusunun her içerikte aynı biçimde ele alınması. Hafif bir bilgi sayfası ile doğrudan karar etkileyen bir rehber aynı titizlikle hazırlanmıyor; asıl risk ikincisinde.
Yedincisi, uzman denetim notunun göstermelik olması. Sayfada bir uzman adı var ama içeriği hiç okumamış; güvenilirlik ciddi biçimde zarar görüyor.
Sekizincisi, yapay zeka ile YMYL içeriği üretilmesi. Akıcı ama kaynaksız metinler yayımlanıyor; tek bir yanlış bilgi okura gerçek zarar verebiliyor.
Dokuzuncusu, yapay zeka yanıtlarında YMYL için daha temkinli kaynak seçimi. Asistanlar sağlık ve finans sorularında resmi ve güvenilir kaynakları öne çıkarıyor.
Onuncusu, kişisel deneyimin uzman bilgisi yerine sunulması. Bir hastalık deneyimi değerli ama tedavi önerisi olarak sunulduğunda okuru yanıltabiliyor.
On birincisi, reklam ve bağımsız içeriğin karışması. Kredi karşılaştırma sayfası sponsorlu ürünleri öne çıkarıyor ama bunu belirtmiyor; güven kayboluyor.
On ikincisi, sorumluluk uyarılarının yeterli sanılması. "Bu içerik tavsiye değildir" notu var ama içerik yine hatalı; uyarı doğruluğun yerini tutmuyor.
Neyi göstermez?
Bir konunun YMYL olması, sıralamanın imkansız olduğunu göstermez. Yalnızca çıtanın yüksek olduğunu gösterir; uzmanlık, doğruluk ve güven bu çıtayı aşmanın yoludur.
Sıkça sorulan sorular
YMYL konuları nelerdir?
Sağlık ve güvenlik, maddi güvenlik, toplumu ilgilendiren konular ve ciddi kişisel zarar doğurabilecek diğer alanlar.
E-ticaret siteleri YMYL mi?
Online ödeme ve kişisel veri alan siteler maddi güvenlikle ilgili olduğu için yüksek güven beklentisi taşır.
YMYL içeriği kim yazmalı?
Konuyu bilen uzmanlar ya da en azından uzman denetiminden geçmiş yazarlar.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini SEO Danışmanlığı Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
Teknik SEO, içerik stratejisi, kategori mimarisi, otorite ve organik trafiği dönüşüme çeviren bütünsel SEO danışmanlığı.
