Bu vaka, yurt dışından hasta kabul eden bir diş polikliniğinde on altı ay süren dijital pazarlama ve hasta kazanım çalışmasını ele alıyor. Çalışmanın çıkış noktası iki raporun birbiriyle çelişmesiydi. Ajans raporuna göre klinik rekor sayıda form alıyordu ve form başına maliyet 17,4 avroya inmişti. Kliniğin koltuk takvimine göre ise on iki ünitin beşi haftanın büyük bölümünde boştu. Ayda iki binden fazla kişi kliniğe yazarken koltukların neden dolmadığı sorusu, çalışmanın bütün kapsamını belirledi.

Klinik Antalya'da, on iki ünitli, kendi laboratuvarı olan ve uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi taşıyan bir ağız ve diş sağlığı polikliniği. Yurt dışı hastalarının çoğu İngiltere, İrlanda, Almanya ve Hollanda'dan geliyor. Dönemler yazı boyunca çalışmanın kaçıncı ayı olduğuna göre anılıyor. Tutarların hepsi avroya çevrildi, çünkü İngiliz hasta sterlinle ödüyor, klinik defterini lirayla tutuyor, reklam faturası da başka bir para biriminden kesiliyor.

Son üç ayın ortalamasında kliniğe ayda 96 yeni yurt dışı hasta geldi, çalışmanın başında bu sayı 41'di. Aynı dönemde aylık form ve mesaj sayısı 2.150'den 1.180'e indi, yani yüzde 45 azaldı. Form başına maliyet 17,7 avrodan 39,1 avroya çıktı, kliniğe gelen hasta başına reklam maliyeti ise 927 avrodan 480 avroya düştü. Aylık yurt dışı hasta cirosu 175 bin avrodan 494 bin avroya yükseldi, reklam harcamasının ciroya oranı yüzde 21,7'den yüzde 9,3'e geriledi.

Bu sonucun içinde reklam hesabında yapılan işler de var ama farkın büyüğü başka yerlerden geldi. Akşam saatinde yazan hastaya kimin cevap verdiği, panoramik röntgeni olmayan hastaya ne dendiği, koordinatörün primini neyin belirlediği, hekimin planının hastaya nasıl anlatıldığı ve laboratuvarın bir haftada kaç diş çıkarabildiği. Yolun yarısında iki koordinatör istifa etti. Bir ay laboratuvar tıkandı, bir başka ay İngiliz basınındaki haberler yüzünden depozito iadeleri ikiye katlandı. O aylar da yazıda yer alıyor. Grafiği düz bir çizgi gibi göstermek yanıltıcı olur, aynı işi yapacak kliniğe de fayda sağlamaz.

On altı ayın başı ile sonu arasında hangi rakamlar yer değiştirdi?

En çok yer değiştiren iki rakam form maliyeti ile hasta maliyeti oldu ve ters yönlere gittiler. Form pahalandı, hasta ucuzladı. Tabloda başlangıç sütunu çalışmadan önceki üç ayın, son sütun çalışmanın son üç ayının aylık ortalamasıdır. Tek ay yerine üçer aylık ortalama alındı, çünkü bu işte tek bir ay hep yanıltıcı oluyor. Nedeni aşağıdaki gecikme tablosunda görülüyor.

GöstergeBaşlangıç (çalışma öncesi üç ayın ortalaması)Son üç ay (14, 15 ve 16. ay ortalaması)
Aylık reklam harcaması38.000 avro46.100 avro
Aylık talep (form ve mesaj)2.1501.180
Talep başına maliyet17,7 avro39,1 avro
Kliniğe gelen yeni yurt dışı hasta4196
Gelen hasta başına reklam maliyeti927 avro480 avro
Talepten gelişe oran%1,9%8,1
Hasta başına tahsilat4.280 avro5.149 avro
Aylık yurt dışı hasta cirosu175.480 avro494.333 avro
Reklam harcamasının ciroya oranı%21,7%9,3

Tablodaki hasta sayısı yalnızca kliniğe ilk kez gelen yurt dışı hastayı sayıyor. İmplantının üst yapısı için ikinci kez gelen hasta bu sayıya girmiyor, ödediği para ise ciroda duruyor. Hasta başına tahsilatın 4.280 avrodan 5.149 avroya çıkmasının bir bölümü buradan geliyor. Klinik fiyat listesini bu süre içinde bir kez, dokuzuncu ayda ortalama yüzde 6 artırdı. Artışın geri kalanı ikinci seyahate dönen hastanın çoğalmasından ve koltukta küçülen planların azalmasından geldi.

Bir şeyi de baştan söylemek gerek. On altı ayda reklama toplam 653.500 avro harcandı. Başlangıçtaki hızla devam edilseydi bu rakam 608 bin avro olacaktı. Yani sonuç bütçeyi kat kat büyüterek alınmadı. Paranın gittiği yer değişti.

Klinik bu işe hangi şartlarda başladı?

Klinik yurt dışı hastaya yeni başlamış bir yer değildi, yıllardır hasta alıyordu ve iyi bir hekim kadrosu vardı. Sekiz diş hekimi çalışıyordu, ikisi çene cerrahı, ikisi protez uzmanıydı. Laboratuvarda dört teknisyen ve iki kazıma cihazı vardı, yani kaplamalar binanın içinde üretiliyordu. Bu, dental turizmde ciddi bir avantaj. Dişi dışarıdaki laboratuvara gönderen klinik hastaya beş günde iş teslim edeceğine söz veremez.

Hasta koordinatörü ekibi altı kişiydi. Dördü İngilizce, biri Almanca, biri Arapça konuşuyordu. Sabah dokuzda başlıyor, akşam yedide çıkıyorlardı. Her birinin elinde WhatsApp Business yüklü ayrı bir telefon vardı ve konuşmalar o telefonlarda yaşıyordu. Kimin kaç hastayla yazıştığını, hangi hastanın ne zamandır cevap beklediğini bilen tek bir kişi yoktu.

Reklamları iki yıldır aynı ajans yönetiyordu. Sözleşmede ajansın başarı ölçüsü form başına maliyet olarak yazılmıştı. Ajansı suçlamak kolay olurdu ama haksızlık olurdu. Kendisinden istenen şeyi, yani ucuz formu, gayet iyi üretiyordu. Yanlış olan sipariş edilen şeydi.

İlk iki hafta reklam hesabına neredeyse hiç bakılmadı. Altı telefondaki konuşmalar, randevu sistemi ve muhasebe kayıtları yan yana konarak üç ayın hunisi elle çıkarıldı. Çünkü bu rakamların hiçbiri tek bir yerde durmuyordu.

Aşama (çalışma öncesi üç ayın toplamı)KişiTalebe oranı
Form dolduran ya da mesaj yazan6.450%100
Koordinatörle karşılıklı yazışan2.967%46,0
Röntgen ya da fotoğraf gönderen742%11,5
Hekim planı gönderilen690%10,7
Geliş tarihi veren171%2,7
Kliniğe gelen123%1,9

Üç ayda 6.450 kişi form doldurmuş ya da mesaj yazmıştı. Bunların yarısından azıyla karşılıklı bir yazışma olmuş, 742'si röntgen ya da fotoğraf göndermiş, 690'ına hekim planı gitmişti. Geliş tarihi veren 171 kişinin 48'i gelmedi, bu da yüzde 28 eder. Koltuğa oturan hasta 123'te kaldı. Her yüz formdan ikisi bile kliniğin kapısından girmiyordu.

En ucuz form neden en pahalı hasta çıktı?

Çünkü form ucuzladıkça gelen hasta azalıyordu ve bunu gösteren bir rapor yoktu. Aynı üç ayı ülke gruplarına böldüğümde ortaya çıkan tablo, ajans raporunun tam tersini söylüyordu.

Ülke grubuReklam harcamasıTalepTalep başına maliyetGelen hastaGelen hasta başına maliyet
İngiltere ve İrlanda39.900 avro1.16134,4 avro74539 avro
Almanya, Avusturya, İsviçre17.100 avro45237,8 avro21814 avro
Hollanda ve Belçika6.840 avro19435,3 avro9760 avro
Diğer Avrupa11.400 avro51622,1 avro81.425 avro
Hedef dışı ülkeler38.760 avro4.1279,4 avro113.524 avro
Toplam114.000 avro6.45017,7 avro123927 avro

Son satıra bakın. Bütçenin yüzde 34'ü, formların yüzde 64'ü hedef dışı sayılan ülkelerden geliyordu ve üç ayda bu ülkelerden yalnızca 11 hasta gelmişti. Form başına 9,4 avro harika görünüyordu, hasta başına maliyet ise 3.524 avroydu. İngiltere ve İrlanda'da form 34,4 avroya mal oluyordu, yani ajans raporunda en kötü satırdı, ama hasta başına 539 avroyla açık ara en verimli pazardı.

Bu duruma nasıl gelindiğini anlamak zor olmadı. Hesapta iki reklam seti dikkat çekiyordu. Biri ülke yerine dili hedefliyor, dünyanın her yerinde İngilizce kullanan kişilere gösteriliyordu. Öbürü Arapça bir kampanyaydı ve kitlesi platformun önerisiyle genişletilmişti. İki setin de hedefi form gönderimiydi. Sistem kendisine söyleneni yaptı, formu en ucuza dolduran insanı buldu ve bütçeyi oraya akıttı.

O ülkelerden yazanların gelmemesinin nedeni kişilerle ilgili değildi. Vize gerekiyordu, doğrudan uçuş yoktu, kliniğin fiyatı da yazan kişinin aklındaki rakamın birkaç katıydı. Koordinatör kayıtlarına göre bu ülkelerden fiyat gönderilen her yirmi kişiden on dokuzu bir daha cevap vermiyordu.

Asıl zarar da tam burada gizliydi ve reklam faturasında görünmüyordu. Altı koordinatörün mesaisinin yarısından fazlası gelmeyecek 4.127 kişiyle yazışmaya gidiyordu. O sırada İngiltere'den yazan, parası hazır, izin tarihini bile söylemiş hasta sırada bekliyordu. Ucuz formun bedelini reklam bütçesi değil, iyi hastanın bekleme süresi ödüyordu. Bu konunun reklam tarafını klinik reklamlarında form çok, hasta az sorununu anlatan yazıda ayrıca ele alınıyor, pazar seçimi de hangi ülkeye hangi dilde reklam verileceği yazısında anlatılıyor.

İlk kararda form sayısı neden bilerek yarıya indirildi?

İkinci ayda hedef dışı ülkelere giden bütün reklamlar kapatıldı. Bu bütçe hemen başka pazara aktarılmadı, çünkü ekip daha fazla İngiliz hastayı karşılayacak durumda değildi. Bütçe 38.400 avrodan 33.100 avroya indi. Form sayısı ilk ay 2.210'du, ikinci ay 1.480'e, üçüncü ay 1.120'ye düştü. Form başına maliyet 17,4 avrodan önce 22,4'e, sonra 28,4 avroya çıktı.

Kötü olan şuydu. Gelen hasta sayısı da düştü. İlk dört ayda sırasıyla 43, 39, 36 ve 37 hasta geldi. Dördüncü ayda hasta başına reklam maliyeti 935 avroya çıktı ve çalışmanın başındaki seviyeden daha kötü hale geldi.

Bunun iki nedeni vardı. Birincisi, o aylarda gelen hastalar iki ay önceki taleplerin sonucuydu ve o talepler henüz iyi karşılanmaya başlamamıştı. İkincisi, bu aylar yaz sezonuna denk geliyordu, İngiltere'den Antalya'ya uçak bileti en pahalı dönemindeydi ve diş için gelecek hasta tatilcilerle aynı koltuğa talipti.

Üçüncü ayın ortasında klinik yönetimi eski kampanyaların yeniden açılmasını gündeme getirdi. Tablo bu talebi haklı gösteriyordu, form yarıya inmiş, hasta sayısı 43'ten 36'ya düşmüştü. Kararın sürdürülmesini sağlayan şey, önceden üzerinde anlaşılan iki ara gösterge oldu. Hekim planı gönderilen hasta sayısı ve üçüncü ayda başlatılan depozito. Üçüncü ayın ikinci yarısında 31 depozito alınmıştı, dördüncü ayda 52, beşinci ayda 71 oldu. Ayrıca bir eşik belirlendi. Beşinci ayın sonunda gelen hasta 45'i geçmezse eski düzene dönülecekti. Beşinci ay 49 hastayla kapandı.

Buradan çıkan ders basit ama çoğu zaman atlanıyor. Hacmi bilerek düşürecekseniz, düşüşten önce iki şeyi yazılı hale getirin. Hasta sayısından önce kıpırdayacak ara göstergeyi ve o gösterge kıpırdamazsa geri dönülecek tarihi. Yoksa üçüncü ayda herkes haklı olarak paniğe kapılır ve doğru karar yarı yolda bozulur.

Çalışmaya devam edildi. Değişen tek şey sözleşmedeki başarı ölçüsüydü. Form başına maliyet çıkarıldı, yerine depozito başına maliyet yazıldı. Aynı ekip, ölçü değişince bambaşka bir hesap kurdu.

Reklamın getirdiği talep neden saate göre farklı sonuçlanıyordu?

Hedef dışı ülkeler kapatıldıktan sonra kalan İngiltere ve İrlanda verisinde, aynı reklamdan gelen taleplerin sonucunun mesajın geldiği saate göre değiştiği görüldü. Başlangıç dönemindeki 1.161 İngiltere ve İrlanda talebi saat dilimlerine ayrıldı.

Talebin geldiği saat (Türkiye saatiyle)Talep payıİlk yanıt, önceGelen hasta oranı, önceİlk yanıt, sonraGelen hasta oranı, sonra
Mesai içi (09.00 ile 19.00)%3447 dk%10,66 dk%10,0
Akşam (19.00 ile 01.00)%4913 sa 20 dk%4,79 dk%10,0
Gece (01.00 ile 09.00)%176 sa 10 dk%2,55 sa 40 dk%7,2

Mesai saatinde yazan hastaların yüzde 10,6'sı kliniğe geliyordu. Akşam yazanlarda oran yüzde 4,7, gece yazanlarda yüzde 2,5'ti. Taleplerin neredeyse yarısı akşam diliminde geliyordu, çünkü bu saatler İngiltere'de işten çıkışla yatma vakti arasına denk geliyor. Bu dilimde ilk cevap ortalama on üç saat sonra veriliyordu. Akşam yazan hasta aynı anda birkaç kliniğe yazıyor ve ilk anlamlı cevabı veren klinikle ilerliyordu.

Bu bulgu reklam tarafında yanlış bir sonuca da götürebilirdi. Akşam saatlerinde reklamı kısmak panelde maliyeti düşürürdü, ama talebin en yoğun olduğu dilimi rakiplere bırakırdı. Reklam zamanlaması bu yüzden kısılmadı, sorun cevap tarafında çözüldü. Klinik, İngiltere'de yaşayan ve daha önce diş kliniklerinde çalışmış iki yarı zamanlı koordinatörle bir akşam vardiyası kurdu. WhatsApp yazışmaları, ayrı telefonlardan müşteri ilişkileri sistemine bağlı tek bir gelen kutusuna taşındı. Dördüncü ayın ortasından itibaren akşam dilimindeki ilk yanıt süresi 9 dakikaya indi ve bu dilimde yazan hastanın gelme oranı son üç ayda yüzde 10'a çıktı. Gece dilimi için üçüncü bir vardiya kurulmadı. Bunun yerine otomatik mesaj, hekime gidecek fotoğrafların nasıl çekileceğini gösterecek şekilde değiştirildi ve gece yazanların gelme oranı yüzde 2,5'ten yüzde 7,2'ye çıktı.

Akşam vardiyası açıldıktan sonra reklam tarafında zamanlama ayarı yapıldı. İngiltere saatiyle akşam altı ile on bir arası, talepten gelişe en yüksek oranın görüldüğü dilim haline geldi ve Google Ads ile Meta'da bu saatlerde teklifler artırıldı. Gece birden sonraki saatlerde ise teklifler düşürüldü, çünkü bu dilimde gelen talebin hastaya dönme oranı yine en düşük seviyedeydi.

Bir koordinatörün aynı anda takip edebildiği açık konuşma sayısının sınırı bu klinikte 140 olarak ölçüldü. Bu sınır, ilerleyen aylarda reklam bütçesinin üst sınırını belirleyen kurallardan biri oldu. Koordinatör tarafındaki iş akışının ayrıntıları sağlık turizminde CRM, WhatsApp ve hasta koordinatörü yazısında anlatılıyor.

Panoramik röntgen şartı kaç hastayı kapıdan çeviriyordu?

Kliniğin yıllardır uyguladığı bir kuralı vardı. Panoramik röntgen gelmeden fiyat verilmez. Tıbben doğru bir kuraldı, hekim görmediği ağza plan yapmak istemiyordu. Ticari sonucu ise ağırdı. Başlangıç döneminde koordinatörle yazışan 2.967 kişinin yalnızca 742'si, yani dörtte biri röntgen ya da fotoğraf gönderebilmişti.

Geri kalanı isteksiz değildi, elinde röntgen yoktu. İngiltere'de yaşayan bir hastanın panoramik röntgen çektirmesi için özel bir kliniğe 60 ile 100 sterlin arasında para ödemesi, üstüne randevu beklemesi gerekiyordu. Bazı diş hekimleri de hastanın tedaviyi Türkiye'de yaptıracağını duyunca yardımcı olmaya pek hevesli davranmıyordu. Hasta klinik daha tek kuruş harcamadan bir engele takılıyor ve çoğu orada bırakıyordu.

Üç şey değiştirildi.

Birincisi plan iki aşamaya bölündü. Hasta telefonuyla beş fotoğraf çekiyor, hekim aynı gün bir ön plan hazırlıyor. Ön planda tek bir rakam yok, alt ve üst sınır var ve hangi durumda hangisinin geçerli olacağı yazıyor. Kesin plan röntgenle çıkıyor. Hekimlerin bu fikre itirazı, fotoğraftan verilen aralığın sonradan başlarına iş açacağıydı. Bu yüzden bir kural konuldu. Üst sınır alt sınırın 1,4 katını geçiyorsa ön plan verilmez, hastadan röntgen istenir. Aralık bu kadar açılıyorsa hekim ağzı yeterince göremiyor demektir.

İkincisi, bu işte en çok işe yarayan ve en az bilinen adımdı. İngiltere'de hastanın kendi diş kayıtlarının bir kopyasını isteme hakkı var. Daha önce çekilmiş röntgenler de bu kayıtların parçası. Muayenehane talebi bir ay içinde karşılamak zorunda ve çoğu durumda ücret alamıyor. Hastaların neredeyse hiçbiri bunu bilmiyordu. Koordinatörlere iki paragraflık hazır bir talep metni verildi. Hasta metni kendi diş hekiminin e-posta adresine gönderiyor, nedenini açıklamak zorunda da değil. Röntgen ortalama dokuz günde geliyordu.

Üçüncüsü, kaydı olmayan ya da beklemek istemeyen hasta için dokuz şehirde, randevusuz çalışan bağımsız diş görüntüleme merkezlerinin listesi çıkarıldı. Buralarda panoramik röntgen 45 ile 70 sterlin arasında çekiliyor. Klinik bu ücreti 80 sterline kadar tedavi tutarından düşüyor. Hasta parayı cebinden çıkarıyor ama geri alacağını biliyor.

Röntgen nereden geldi?HastaPay
Kendi diş hekiminden kayıt talebiyle157%38,1
Anlaşmalı görüntüleme merkezinden169%41,0
Elinde hazır olan86%20,9
Toplam412%100

Son üç ayda İngiltere ve İrlanda'dan röntgen gönderen 412 hastanın 157'si röntgeni kendi diş hekiminden kayıt talebiyle almıştı. Bütün ülkeler birlikte bakıldığında, koordinatörle yazışan hastaların fotoğraf ya da röntgen gönderme oranı yüzde 25'ten yüzde 51'e çıktı. Fotoğraf gönderen 1.345 kişinin 806'sı depozitodan önce röntgenini de iletti.

Ön planın altında her seferinde aynı not duruyor. Klinikte çekilecek üç boyutlu tomografinin planda neyi değiştirebileceği tek tek yazılıyor. Kemik yetersizse greft gerekebilir, bir dişte kanal tedavisi çıkabilir. Hasta bunları koltukta değil, evindeyken öğreniyor. Bu notun değeri bir sonraki bölümde anlaşılacak.

Klinik içindeki hangi kararlar reklam verimini etkiledi?

Çalışmanın odağı reklam, ölçüm ve görünürlüktü. Ama talebin hastaya dönmesi klinik içindeki birkaç kurala da bağlıydı. Bu kurallar kısaca şöyle değişti.

  • Koordinatör primi. Prim, hasta gelmese bile geliş tarihi verildiğinde ödeniyordu. Bu düzen, hastanın koltukta farklı bir planla karşılaşmasına yol açıyordu. Başlangıç döneminde gelen hastaların yüzde 31,7'sinde toplam tutar koltukta yüzde 15'ten fazla değişmişti. Sekizinci ayda prim, tedavinin tamamlanmasına ve planın koltukta değişmemesine bağlandı. Son üç ayda bu oran yüzde 9'a, indirim ve iadeler cironun yüzde 1'inin altına indi.
  • Hekimin video açıklaması. Tedavi planının yanına, hekimin hastanın kendi röntgeni üzerinden anlattığı kısa bir video eklendi. Gün aşırı uygulanan dört haftalık bir testte videolu planların depozitoya dönüşme oranı yaklaşık 7 puan yüksek çıktı.
  • Depozito. Üçüncü ayın ortasından itibaren geliş tarihi için 250 avro tutarında, tedaviden düşülen ve gelişe 21 gün kalana kadar iade edilen bir depozito istendi. Depozito ödeyen hastaların yüzde 88'i geldi. Eski düzende tarih veren hastaların yüzde 28'i gelmiyordu. Depozito kliniğe beş altı haftalık bir takvim görünürlüğü de kazandırdı.

Depozitonun reklam açısından en önemli sonucu ölçümdü. Form bir niyet beyanıydı, depozito ise hastanın para ödediği bir karardı. Depozito, reklam platformlarına öğretilebilecek ilk güvenilir an oldu. Bunun nasıl yapıldığı aşağıda anlatılıyor.

Aylık rapor neden hep yanlış aya bakıyordu?

Çünkü bu ay gelen hasta bu ayın formundan gelmiyor. Bir hastanın ilk mesajı ile kliniğe geldiği gün arasında medyan 62 gün var. İzin alacak, uçuş bakacak, eşini ikna edecek, parayı ayarlayacak. Ajansın her ay sunduğu, o ayın formunu o ayın hastasına bölen oran bu yüzden hiçbir şey ölçmüyordu.

Bunu en iyi ikinci ay gösteriyor. O ay 1.480 form geldi ve 39 hasta geldi, oran yüzde 2,6 görünüyor. Bir önceki ay yüzde 1,9'du. Kağıt üstünde bir ayda büyük bir iyileşme var. Gerçekte hiçbir şey iyileşmemişti. Form sayısı yarıya inmişti, gelen hastalar ise iki ay önceki formlardan geliyordu. Payda küçüldüğü için oran güzelleşti.

Rapor ikiye bölündü. Biri kasa raporu, hastayı geldiği aya yazar ve o ay kliniğe ne girdiğini gösterir. Öbürü talep ayı raporu, her hastayı ilk yazdığı aya geri götürür ve o ayın reklamının gerçekte ne getirdiğini gösterir. İkincisi yavaş olgunlaşır, bir ayın sonucu ancak dört beş ay sonra kesinleşir.

Talebin geldiği ayTalepİlk 30 gün31 ile 60 gün61 ile 90 gün91 gün ve sonrasıToplam gelenOran
Çalışma öncesi bir ay2.18091411842%1,9
6. ay1.2301431272294%7,6
9. ay1.76015383326112%6,4
11. ay1.31016352924104%7,9

Tabloda iki şey var. Birincisi, yeni düzendeki üç ayın hepsinde hastaların yalnızca yedide biri ilk otuz gün içinde geliyor. İkincisi daha kullanışlı. Altmışıncı günün sonunda, o aydan gelecek hastaların aşağı yukarı yarısı gelmiş oluyor. Altıncı ayda 94 hastanın 45'i, dokuzuncu ayda 112'nin 53'ü, on birinci ayda 104'ün 51'i. Yani bir ayın talebinden altmış günde kaç hasta geldiğine bakıp ikiyle çarparsanız, o ayın nihai sonucunu dört ay beklemeden kabaca görürsünüz. Bütçe kararları bu tahminle verilmeye başlandı.

Dokuzuncu ay satırındaki yüzde 6,4 dikkat çekiyor. Önceki ve sonraki aylar yüzde 7,6 ile 7,9 arasındayken bu ay düşük. Aylık kasa raporunda bu kayıp hiç görünmüyordu, çünkü o ay gelen hasta sayısı rekor kırmıştı. Ne olduğunu ancak talep ayı raporu gösterdi.

Reklam platformlarına hangi an öğretildi?

Platformlar kendilerine başarı diye gösterilen anı çoğaltır. Bu klinikte gösterilen an form gönderimiydi ve sonucu ülke tablosunda görülüyor. Yeni düzende platformlara formu değil, formdan sonra olan şeyleri öğretmek gerekiyordu. Bunun için önce bir teknik engeli aşmak lazımdı.

Hastaların çoğu form doldurmuyor, sitedeki WhatsApp düğmesine basıyor. O anda reklam tıklamasının kimliği kayboluyor, çünkü konuşma artık sitede değil telefonda sürüyor. CRM'de bir hasta kaydı oluşuyor ama hangi reklamdan, hangi aramadan geldiği bilinmiyor.

Çözüm küçük bir başvuru koduydu. Ziyaretçi düğmeye bastığında WhatsApp'ta hazır bir mesaj açılıyor. Merhaba, tedavi hakkında bilgi almak istiyorum, başvuru kodum A7K3. Kod sunucuda o ziyaret için üretiliyor ve reklam tıklamasının kimliğine, açılış sayfasına ve ülkeye bağlanıyor. Hasta mesajı gönderdiğinde CRM kodu okuyor ve kaydı reklamla eşleştiriyor. Hastaların yüzde 14'ü kodu silip kendi cümlesini yazıyordu. Onlar için mesajın saatini son ziyaretlerle eşleştiren kaba bir yedek kural çalışıyor. Meta'nın doğrudan WhatsApp'a açılan reklamlarında böyle bir koda gerek yok, hangi reklamdan gelindiği bilgisi konuşmayla birlikte geliyor.

Eşleşme kurulunca platformlara dört ayrı an geri gönderilmeye başlandı.

Platforma gönderilen anTalepten ne kadar sonra olur?Ne için kullanıldı?
Hasta fotoğraf ya da röntgen gönderdiÇoğunlukla aynı günYeni açılan kampanyalarda ilk öğrenme sinyali
Hekim planı gönderildiBir ile üç günAylık depozito sayısı düşük olan ülke gruplarında ana hedef
Depozito ödendiİki ile altı haftaHacmi yeten ülke gruplarında ana hedef
Hasta kliniğe geldiMedyan 62 günTeklif hedefi olarak değil, sonuçları doğrulamak için

Burada üç karar verildi ve üçü de ilk bakışta ters gelebilir.

Kliniğe geliş teklif hedefi yapılmadı. En doğru an o gibi görünüyor ama iki ay sonra gelen bir sinyalle öğrenen sistem iki ay önceki dünyayı öğrenir. Bir ülke grubunda ayda altmış ve üzeri depozito oluşana kadar ana hedef plan gönderimi oldu, o eşik aşıldığında depozitoya geçildi.

Platforma gerçek tedavi tutarı gönderilmedi. Gönderilseydi sistem en pahalı tedaviyi, yani tam çene protezi arayan hastayı kovalamaya başlardı. O tedavinin kapasitesi iki çene cerrahının takvimiyle sınırlı. Onun yerine tedavi grubuna göre üç sabit değer kademesi kullanıldı.

Platforma sağlıkla ilgili hiçbir ayrıntı gönderilmedi. Giden bilgi olayın tarafsız bir adı ve değer kademesinden ibaret. Hastanın hangi tedaviyi istediği, röntgeninde ne çıktığı reklam sistemine gitmiyor. Bu yöntem hastanın verisi açısından doğru olanı. Sağlık alanındaki veri kaynaklarına getirilen kısıtlamalar karşısında hesabı ayakta tutan da bu yaklaşım. Kurulumun teknik adımları dönüşüm takibi kurulumu sayfasında anlatılıyor.

Geçiş sancısız olmadı. Hedef formdan plana döndüğünde sistemin yeniden öğrenmesi üç hafta sürdü ve o üç haftada maliyetler yükseldi. Üçüncü ve dördüncü ayın kötü görünmesinin bir nedeni de buydu.

Devralınan hesapta tek bir arama kampanyası vardı. Geniş eşlemeli birkaç kelime, bütün ülkeler ve tek bir açılış sayfası. Yeni yapı üç eksende kuruldu. Ülke grubu, tedavi ve arayanın niyeti.

Niyet ekseni en çok fark yaratanıydı. Şehir ya da klinik adıyla arayan, yani Antalya'da implant diye yazan kişi kararını büyük ölçüde vermiştir ve en yüksek teklifi hak eder. Türkiye, tedavi ve fiyatı birlikte yazan kişi araştırma aşamasındadır, orta teklifle karşılanır. Yalnızca implant kaç para diye soran kişi ise henüz ülkeyi bile seçmemiştir. Bu üçüncü gruba neredeyse hiç bütçe ayrılmadı.

Almanca taraf ayrı bir hesap gibi ele alındı. Alman hasta İngiliz hastadan farklı arıyor. Fiyatın yanına deneyim anlamına gelen kelimeyi ekliyor ve başkalarının ne yaşadığını okumak istiyor. Almanca açılış sayfalarında bu yüzden uzun, tarihli ve ayrıntılı hasta anlatıları öne çıktı. Alman hasta ayrıca sigortasının sabit katkısını soruyor. Klinik geri ödeme sözü vermedi, bu hastanın sigortası ile poliçesi arasındaki bir konu. Ama maliyet planını Alman sigortalarının görmeye alıştığı düzende, kalem kalem ve Almanca hazırlamaya başladı.

Hesaptaki en pahalı sızıntı tek bir ayardaydı. Konum hedeflemesi, o ülkede bulunan ya da o ülkeyle ilgilenen kişileri kapsayacak şekilde bırakılmıştı. Yani İngiltere hedeflenen reklam, dünyanın başka bir yerinde oturup İngiltere hakkında arama yapan kişiye de gösteriliyordu. Bu ayar yalnızca o ülkede bulunan kişilere çevrildi.

Çoğu hesabın negatif listeye attığı aramalara da tersinden bakıldı. Kötü sonuçlanan tedavileri, riskleri ve güvenli olup olmadığını soran aramalar. Bu aramalar engellenmek yerine hedeflendi ve neyin ters gidebileceğini, kliniğin bu durumda ne yaptığını anlatan dürüst bir sayfaya yönlendirildi. Bu aramalardan gelen talep azdı, gelişe dönme oranı ise hesabın ortalamasının üstündeydi. Riskleri soran kişi ciddi araştırma yapan kişidir ve korkusuna cevap veren ilk kliniği hatırlar.

Google sağlığı kişiselleştirilmiş reklamlarda hassas kategori sayıyor, bu yüzden siteyi ziyaret eden kişiye yeniden reklam göstererek plan kurulamıyor. Bunun pratik sonucu şu. İlk ziyaret bütün işi görmek zorunda. Açılış sayfaları bu yüzden uzun, hekimin adı, fiyat aralığı ve günlük program hepsi aynı sayfada. Son altı ayda Google arama reklamlarından 198 hasta geldi, hasta başına maliyet 613 avro oldu ve ücretli kanallar içinde en verimlisi buydu. Hesabı ülke, dil ve tedaviye göre bölmenin ayrıntısı sağlık turizminde Google Ads yazısında duruyor. Bir hesabın ilk incelemesinde nelere bakıldığı Google Ads danışmanı sayfasında anlatılıyor.

Instagram ve Facebook'ta öncesi sonrası olmadan ne gösterildi?

Diş kliniği reklamı denince akla gelen ilk görüntü öncesi ve sonrası fotoğrafıdır. Meta bu tür karşılaştırmaları ve kişiye bedeniyle ilgili kendini kötü hissettiren anlatımı sınırlıyor. Kuralların ayrıntısını Meta ve Google'ın sağlık reklamlarında neye izin verdiği yazısında toplanıyor. Bu sınır başta engel gibi göründü, sonra kliniğin işine yaradı. Çünkü öncesi sonrası fotoğrafı hastaya sonucu gösteriyor ama aklındaki asıl soruyu cevaplamıyor. Hasta asıl olarak orada kendisini neyin beklediğini merak ediyor.

En iyi çalışan beş anlatım şunlardı.

  • Hekimin kendi ağzından ilk günün saat saat nasıl geçtiği.
  • Fiyatın neyi kapsadığını kalem kalem gösteren, otelin, transferin ve geçici dişlerin dahil olup olmadığını söyleyen video.
  • Laboratuvarda bir kaplamanın kazınıp fırınlanması. Dişin binanın içinde üretildiğini görmek hastayı beklediğimden çok etkiledi.
  • İzni alınmış bir hastanın beş günlük günlüğü. Havaalanında karşılanmasından son provaya kadar.
  • Kliniğin kime hayır dediğini anlatan video. Hekim hangi durumda tedaviyi önermediğini söylüyor. En az talep getiren, en çok hasta getiren reklam bu oldu.

Ülkeye göre biçim de değişti. İngiliz hasta doğrudan WhatsApp'a açılan reklamı tercih ediyor. Alman hasta form doldurup e-posta bekliyor ve cevabın bir belgeyle gelmesini istiyor. Meta'nın kendi içinde açılan anlık formu altı ayda 1.480 talep getirdi, bunlardan 38 hasta geldi. Yüzde 2,6 ile en zayıf kanaldı ve hasta başına 839 avroya mal oldu. Yine de kapatılmadı, çünkü bu rakam bile çalışmanın başındaki 927 avronun altındaydı ve WhatsApp kullanmayan, yaşça büyük Alman hastaya ulaşmanın başka yolu yoktu. Bütçedeki payı yüzde 12'de tutuldu.

Yaş hedeflemesinde bir sınır çizildi. Kaplama ve implant reklamları 35 yaş ve üstüne gösterildi. Yirmili yaşların başındaki kitleye gülüş tasarımı reklamı verilmedi. Nedeni İngiliz basını bölümünde anlatılıyor. Kreatif tarafın geneli için sağlık reklamlarında kreatif yazısına bakılabilir.

YouTube ve video kampanyaları neden ayrı ölçüldü?

YouTube, İngiltere'de tedavi araştıran kullanıcılara daha erken ulaşmak için hesaba eklendi. Videolar reklam filmi değil, hekimlerin implant, kaplama ve tam çene tedavisinde sürecin nasıl ilerlediğini, hastanın klinikte geçireceği günleri adım adım anlattığı uzun içeriklerdi. Bu videolar, Türkiye'de diş tedavisi, implant maliyeti ve tam çene tedavisi gibi konularda arama yapan ve video izleyen kitleye gösterildi.

Son altı ayda YouTube ve video kampanyalarına 21.600 avro harcandı, 310 talep ve 21 hasta geldi. Hasta başına maliyet 1.029 avroyla ücretli kanalların en yükseğiydi. Kanal bu rakama rağmen kapatılmadı. Videoyu izledikten sonra kliniği adıyla arayan ya da doğrudan siteye gelen hastaların bir kısmı Google arama reklamlarına ve organik aramaya yazılıyordu. Video kampanyalarının açık ve kapalı olduğu iki haftalık dönemler karşılaştırıldığında marka aramalarında belirgin bir fark görüldü. Bu fark doğrudan hasta sayısına çevrilmedi, ama kanalın bütçesi yalnızca kendi atfettiği hastalara göre değerlendirilmedi.

Videoların ikinci işlevi güvendi. Aynı videolar açılış sayfalarına ve hekim profil sayfalarına eklendi. Plan gönderilen hastaya, hekiminin daha önce çektiği tedavi anlatım videosu da iletildi. Video reklamlarında öncesi ve sonrası görüntüsü kullanılmadı. Süreç, hekim ve klinik ortamı anlatıldı.

Sağlık turizmi platformları ve dizinler ne getirdi?

Klinik, yurt dışından hasta yönlendiren birkaç uluslararası sağlık turizmi platformunda ücretli olarak listeleniyordu. Bu platformlar klinikleri fiyat ve puana göre sıralıyor, hastaya birden fazla kliniğin teklifini aynı anda gösteriyordu. Son altı ayda bu kanala 7.500 avro harcandı, 290 talep ve 9 hasta geldi. Talepten gelişe oran yüzde 3,1 ile Meta anlık formu dışındaki bütün kanalların altındaydı.

Oranın düşük olmasının nedeni platformların yapısıydı. Hasta aynı anda beş altı kliniğe talep gönderiyor ve çoğu zaman en düşük fiyatı seçiyordu. Ücretli listeleme küçültüldü ama kapatılmadı. Bu platformlardaki profil ve yorumlar, arama sonuçlarında ve yapay zeka asistanlarının cevaplarında kliniği doğrulayan kaynaklar arasındaydı. Profillerdeki fiyat aralığı, hekim ve garanti bilgileri sitedeki bilgilerle eşitlendi.

Onuncu ayda Meta tarafında ne oldu?

Onuncu ayın ikinci haftasında üç reklam reddedildi. Üçünde de yakın çekim bir gülüş ve yeni gülüşünüz gibi bir ifade vardı. Ertesi gün reklam hesabı kısıtlandı ve itiraz sonuçlanana kadar dokuz gün hiçbir reklam yayınlanamadı. Aynı hafta kliniğin sitesindeki veri kaynağı sağlık kategorisine alındı. Meta bir süredir bu kategorideki kaynaklarda alt huni olaylarının paylaşımını kısıtlıyor. Sitedeki olaylara dayanan optimizasyon o gün bitti.

O ay talep 1.050'ye düştü. Bir önceki ayın 1.760'ından sonra bu düşüşün bir kısmı mevsimseldi, bir kısmı dokuz günlük boşluktu. Gelen hasta sayısı etkilenmedi, 82 hasta geldi, çünkü onlar önceki iki ayın talepleriydi. Etkisi iki ay sonra, on ikinci ve on üçüncü ayda hissedildi.

Hesabın tamamen çökmemesinin iki nedeni vardı. Optimizasyonu zaten siteden gelen olaya değil, CRM'deki aşamaya ve WhatsApp konuşmalarına dayandırılmaya başlanmıştı. Klinik artık tek platforma da bağlı değildi. Çalışmanın başında bütçenin yüzde 72'si Meta'daydı. Onuncu ayda bu pay yarının altındaydı ve Google arama boşluğun bir kısmını taşıdı.

İkinci bir reklam hesabı açmayı önerenler oldu. Bu yapılmadı, kısıtlamayı dolanmaya çalışmak işletmenin bütün varlıklarını riske atar. Onun yerine her yeni reklam yayına girmeden önce bakılan kısa bir kontrol listesi hazırlandı ve bir kural konuldu. Hiçbir platform hastaların yarısından fazlasını getirmeyecek.

Dokuzuncu ayda bütçe neden fazla artırıldı?

Dokuzuncu ay, İngiltere'de diş tedavisi aramalarının yılın en yüksek olduğu döneme denk geldi. Bir önceki ay 980 olan talep 1.760'a çıktı ve reklam bütçesi 49.800 avroya yükseltildi. On altı ayın en yüksek aylık harcaması buydu.

Aynı ay iki deneyimli koordinatör, prim düzeninin değişmesinin ardından ayrıldı. Koordinatör başına açık konuşma sayısı 140 sınırını aşarak 230'a çıktı ve akşam dilimindeki ilk yanıt süresi iki hafta boyunca iki saati geçti. O ay gelen 1.760 talepten 112 hasta çıktı, oran yüzde 6,4'tü. Çevredeki ayların yüzde 7,6'lık oranıyla 134 hasta gelmesi gerekiyordu. Aradaki 22 hasta, yaklaşık 110 bin avroluk tahsilat demekti.

Asıl hata bütçenin talebe göre ayarlanmasıydı. Bütçe, ekibin cevap verebileceği kadar olmalıydı. Bu aydan sonra reklam hesaplarına otomatik bir fren kuruldu. Müşteri ilişkileri sistemindeki açık konuşma sayısı koordinatör başına 140'ı geçtiğinde, Google Ads ve Meta kampanyalarının günlük bütçeleri betikle yüzde 20 düşürülüyor ve sayı sınırın altına inene kadar bu seviyede kalıyordu. Prim değişikliğinin bir gecede yapılması da ikinci hataydı. Doğrusu, eski gelirin altına düşülmeyeceğini garanti eden üç aylık bir geçiş dönemi tanımlamaktı.

Laboratuvar tıkandığında reklam neden kısıldı?

On birinci ayda kliniğe 97 yeni hasta geldi. O güne kadarki en yüksek sayıydı. Ayın ikinci haftasında teslimler gecikmeye başladı.

Hesap şöyleydi. Yeni gelen bir hastaya ortalama 12,6 üye, yani diş birimi üretiliyordu. Laboratuvarın yurt dışı hastaya ayırabildiği kapasite ayda 1.050 üyeydi. 97 hasta 1.222 üye demekti. Klinik, laboratuvar kapasitesinin yüzde 16 üstünde iş almıştı.

AyGelen yeni hastaGereken üye sayısıLaboratuvarın aylık kapasitesiDoluluk
10. ay821.0331.050%98
11. ay971.2221.050%116
12. ay841.0581.050%101
14. ay931.1721.520%77
16. ay1041.3101.520%86

Kaplamaların hastaya teslim edildiği gün ortalama beşinci günden yedinci günün ortasına kaydı. Dönüş uçağı altıncı gün olan hasta için bu, ya bileti değiştirmek ya da geçici dişlerle dönüp yeniden gelmek anlamına geliyordu. 23 hasta bundan etkilendi. Klinik 61 ek otel gecesi ödedi, bu 5.185 avro etti. Üstüne 9.300 avroluk gönül alma indirimi yapıldı. Asıl bedel sonradan geldi. Google'daki puan 4,8'den 4,6'ya, Trustpilot'taki puan 4,7'den 4,4'e indi. Tek yıldızlı üç yorumun üçünde de bekleme kelimesi geçiyordu.

On ikinci ayda reklam bütçesi 47.100 avrodan 39.600 avroya, yani yüzde 16 kısıldı. Kliniğin en iyi ayının hemen ardından reklamı azaltmak yönetim açısından kolay bir karar değildi. Ancak o tabloda fazladan gelen her hasta, memnun ayrılacak bir hastanın yerine geçiyordu.

Bütçeyi kısmak geçici çözümdü. Kalıcı olan üç değişiklik yapıldı.

Haftalık hasta kabulüne tavan konuldu ve bu tavan hasta sayısıyla değil üye sayısıyla tanımlandı. Haftada 240 üye. Dört kaplama yaptıracak hasta ile yirmi sekiz kaplama yaptıracak hasta laboratuvar için aynı şey değil. Kapasite büyüdüğünde tavan 350'ye çıktı. Tam çene vakaları ayrıca haftada beşle sınırlandı, çünkü onları iki cerrahın ameliyat takvimi belirliyor.

Koordinatörlerin takvimine her haftanın laboratuvar doluluğunu gösteren bir renk eklendi. Dolu haftaya tarih isteyen hastaya bir önceki ya da sonraki hafta öneriliyor ve kabul ederse otel odası bir üst sınıfa çıkarılıyor. Depozito sayesinde altı hafta sonrası görülebildiği için bu kaydırma mümkün oldu.

Klinik de yatırım yaptı. On dördüncü ayda üçüncü bir kazıma cihazı alındı, laboratuvara akşam vardiyası eklendi, iki ağız içi tarayıcıyla ölçü süresi kısaldı. Kapasite ayda 1.520 üyeye çıktı. On altıncı ayda 104 hasta geldi ve laboratuvar yüzde 86 dolulukla çalıştı.

Bu klinikte reklamın tavanını bütçe belirlemiyordu, fırın belirliyordu. O günden sonra büyüme hedefi laboratuvar kapasitesinin yüzde 85'ine göre konuldu ve pazarlama planı o rakamdan geriye doğru hesaplanıyor.

İngiliz basınındaki olumsuz haber dalgasında ne yapıldı?

On ikinci ayda İngiliz basınında Türkiye'de yapılan diş tedavilerinin kötü sonuçlarını anlatan haberler arka arkaya çıktı. Bu haberler birkaç ayda bir geliyor, o ay yoğundu. Etkisi hemen hissedildi. Normalde ayda dokuz civarında olan depozito iadesi talebi o ay 19'a çıktı. Koordinatörlere gelen mesajların tonu değişti. Arama sorgularında kliniğin adının yanına kötü deneyim anlamına gelen kelimeler eklenmeye başladı.

Önce yapılmayanlar sayılmalı. Haberleri yalanlayan bir reklam verilmedi, polemiğe girilmedi, indirim yapılmadı. İndirim, endişeli bir hastaya verilebilecek en kötü cevaptır. Fiyatı düşüren klinik, hastanın gözünde haberdeki klinikle aynı yere oturur.

Kurucu hekim dört dakikalık sakin bir video çekti ve haberlerde doğru olanı söyledi. Genç hastalarda sağlıklı dişlerin kaplama için küçültülmesi gerçek bir sorun ve bunu yapan klinikler var. Sonra kendi kuralını anlattı. Bu klinikte 25 yaşın altındaki hastada sağlıklı dişe kaplama yapılmıyor. Onun yerine beyazlatma, ortodonti ya da dişe en az dokunan lamina öneriliyor, hasta ısrar ederse geri çevriliyor. Yirmili yaşların başına gülüş tasarımı reklamı vermememizin nedeni de buydu. Reklamla çağrılıp koltukta geri çevrilecek hastaya para harcamak anlamsızdı.

Videonun yanına iki rakam konuldu. Kliniğin bir önceki yıl yaptığı zirkonyum kaplamalarda ilk on iki ay içinde yeniden yapım oranı yüzde 2,9'du. Plan aşamasında hekimin önermediği ve vazgeçirdiği hasta oranı da yüzde 7 civarındaydı. Bu iki rakam sitede herkesin göreceği bir yere yazıldı. Bir kliniğin kendi yeniden yapım oranını yayımlaması bu sektörde alışılmış bir şey değil. Tam da bu yüzden işe yaradı.

En önemli adım sıralamaydı. Video ve rakamlar, depozito ödemiş bütün hastalara onlar sormadan gönderildi. Hasta haberi görüp kliniğe yazmadan önce kliniğin mesajını gördü. İade isteyen 19 hastanın 8'i hekimle görüştükten sonra talebini geri çekti.

İngiltere'de diş hekimlerini denetleyen kurumun yurt dışında tedavi olacak hastalar için yayımladığı bir rehber var. Rehber hastaya kliniğe sorması gereken soruları sayıyor. Bu sorular tek tek alınıp kliniğin cevaplarıyla bir sayfa hazırlandı. Düzenleyicinin hastaya sor dediği soru, hasta sormadan cevaplanmış oldu. Bu sayfa aramadan ve yapay zeka asistanlarından trafik almaya başladı. Yorumlar ve itibar tarafını daha geniş olarak sağlık turizminde hasta yorumları ve online itibar yazısında anlatılıyor.

On ikinci ay 84, on üçüncü ay 79 hastayla kapandı. İki ay üst üste gerileme. Bir kısmı bütçenin bilerek kısılmasından, bir kısmı onuncu aydaki Meta boşluğunun gecikmeli etkisinden, bir kısmı da bu haberler yüzündendi. Bu üç etkenin paylarını birbirinden ayırmak mümkün değil.

İkinci seyahat ve garanti reklam kararlarını nasıl etkiledi?

İmplant tedavisinde hasta, kemiğin kaynamasından üç ile altı ay sonra üst yapı için ikinci kez geliyor. Çalışma öncesindeki yılda iki seyahatlik tedaviye başlayanların yalnızca yüzde 71'i ikinci kez gelmişti. İkinci seyahat ayrı bir takip süreci olarak kuruldu, fiyat yazılı olarak sabitlendi ve iyileşme fotoğraflarla izlendi. Beşinci ile sekizinci ay arasında tedaviye başlayanlarda ikinci gelme oranı yüzde 88,5'e çıktı. Son altı ayda ikinci seyahat için gelen 163 hasta 640 bin avro ödedi.

Bu rakamın reklam açısından anlamı açık. İmplant reklamının getirisi yalnızca ilk seyahatle ölçülürse kampanya olduğundan çok daha pahalı görünür ve yanlış yerden kesilir. Bu nedenle reklam platformlarına gönderilen değer kademelerinde implant grubu, ikinci seyahatin beklenen tutarını da hesaba katacak şekilde belirlendi.

Plan alıp gelmeyen hastaların en sık sorusu, evlerine döndükten sonra bir sorun çıkarsa ne olacağıydı. Klinik yazılı bir garanti, 24 saat içinde hekimle görüntülü değerlendirme ve hastanın kendi ülkesindeki diş hekimine yapılan acil ödemeleri karşılayan bir evde bakım fonu tanımladı. Son on iki ayda fondan yapılan ödeme hasta başına 8 avro oldu. Garanti metni PDF olarak değil, sitede herkesin okuyabileceği bir sayfa olarak yayımlandı. Bu sayfa reklam metinlerinde ve açılış sayfalarında güvence mesajının kaynağı oldu, yapay zeka asistanlarının kliniği anlatırken kullandığı sayfalar arasına da girdi.

Organik aramada hangi rekabete bilerek girilmedi?

Türkiye'de implant ya da Türkiye'de diş tedavisi gibi en çok aranan İngilizce kelimelerde ilk sayfaya çıkmak hedeflenmedi. O sonuç sayfalarında karşılaştırma siteleri, on yıllık bağlantı geçmişi olan büyük zincirler ve gazeteler duruyor. Tek şubeli bir kliniğin oraya girmesi yıllar alır ve girdiğinde bile gelen ziyaretçinin çoğu henüz ülke seçmemiş olur. Bu savaşa girmemek bilinçli bir karardı.

Onun yerine üç alana yönelindi. Şehir ve tedaviyi birlikte yazan aramalar. Soru biçimindeki uzun aramalar, yani kaç kez gelmem gerekir, implanttan sonra uçabilir miyim, fiyata neler dahil gibi. Bir de Almanca. Almanca tarafta rekabet İngilizceye göre belirgin biçimde zayıftı ve hasta daha çok okuyup daha az soruyordu.

Hangi soruların yazılacağına anahtar kelime aracından önce koordinatörlerin yazışmaları karar verdi. On dört ayın WhatsApp konuşmaları isimlerden arındırılıp tarandı ve tekrar tekrar sorulan 140 soru çıkarıldı. Hiçbir araçta hacmi görünmeyen, ama her hafta onlarca hastanın sorduğu sorulardı bunlar. Sağlıklı dişimi küçültecek misiniz? Geçici dişlerle işe gidebilir miyim? Yanımda gelen kişi tedavi sırasında nerede bekler? Her soruya adı ve unvanı yazan bir hekim, ilk cümlede cevabı vererek 150 ile 300 kelime arasında yanıt yazdı.

Sitenin yapısı da değiştirildi. Her dilin kendi dizini var ve sayfalar birbirine dil etiketleriyle bağlı. Almanca sayfalar çevrilmedi, Almanca diş hekimliği terimlerini bilen biri tarafından baştan yazıldı. Her tedavi sayfasında aynı beş şey bulunuyor. Tedavinin kimler için uygun olduğu ve kimler için olmadığı, gün gün program, tarihi yazılmış fiyat aralığı, tedaviyi yapan hekim ve en çok sorulan sorular. Sayfaların altında içeriği hangi hekimin, hangi tarihte gözden geçirdiği yazıyor ve bu bilgi yapılandırılmış veriyle de işaretli.

Teknik tarafta en çok vakit alan şey görsellerdi. Galeri sayfaları telefonda geç açılıyordu ve dental turizm hastasının neredeyse tamamı telefondan geliyor. Görselleri küçültüp sıraya koymak, yazılan bütün içerikten daha hızlı sonuç verdi.

Sonuç yavaş geldi. İlk altı ay organik talep yerinden kıpırdamadı. Başlangıçta ayda 86 civarında olan organik talep, son altı ayda aylık ortalama 145'e çıktı. Bu altı ayda organik aramadan 74 hasta geldi, bütün yeni hastaların yüzde 13,5'i. Reklam kadar hızlı değil, ama reklam durduğunda duran bir kanal da değil. Çok dilli sitenin kurulumunu sağlık turizmi SEO'su yazısında adım adım anlatılıyor.

ChatGPT ve Gemini kliniği nasıl anlatıyordu, ne değiştirildi?

Beşinci ayda basit bir ölçüm düzeni kuruldu. Bir hastanın yapay zeka asistanına sorabileceği 60 soru belirlendi, 36'sı İngilizce, 24'ü Almanca. Antalya'da tam çene implant için hangi klinikler iyi, Türkiye'de zirkonyum kaplama yaptırırken neye dikkat etmeliyim gibi. Bu sorular her hafta dört asistana, yani ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Copilot'a soruldu. Haftada 240 cevap.

İlk hafta kliniğin adı 240 cevabın 11'inde geçti. Daha kötüsü, geçtiği cevaplarda anlatılan klinik tam olarak bu klinik değildi. Fiyatlar iki yıl öncesinden kalmaydı ve bir dizin sitesinden alınmıştı. Kliniğin kendi laboratuvarı olduğu bilgisi hiçbir cevapta yoktu.

Nedeni sunucu kayıtlarında bulundu. Sitenin güvenlik duvarı bot korumasıyla birlikte kurulmuştu ve yapay zeka şirketlerinin tarayıcılarını kötü niyetli bot sayıp kapıdan çeviriyordu. Asistanlar kliniği kendi sitesinden okuyamıyor, başkalarının yıllar önce yazdıklarından tanıyordu. Kimse bu ayarı bilerek yapmamıştı. Bir güvenlik eklentisinin varsayılan kuralıydı. Yapay zeka görünürlüğü çalışmasının ilk adımı içerik yazmak olmadı, kapıyı açmak oldu.

Sonra asistanların cevap verirken ihtiyaç duyduğu bilgiler sitede okunabilir hale getirildi.

  • Tarihi yazılmış fiyat sayfası. Her tedavi için sterlin ve avro cinsinden aralık, neyin dahil olduğu ve son güncelleme tarihi. Asistanlar eski fiyatı dizinden almayı bırakıp bu sayfayı kaynak göstermeye başladı.
  • Hekim sayfaları. Her hekimin mezuniyeti, uzmanlığı, meslek odası kaydı ve konuştuğu diller. Asistan bir kliniği önerirken doğrulayabileceği bir insan arıyor.
  • Kimler için uygun değiliz sayfası, yeniden yapım oranı ve garanti şartları. Garantinin PDF değil sayfa olarak yayımlanmasının nedeni buydu. Asistanlar sayfayı rahatça okuyor, ek dosyayı çoğu zaman okumuyor.
  • Koordinatör yazışmalarından çıkan 140 sorunun cevapları. Hastanın asistana sorduğu soru ile koordinatöre sorduğu soru aynı soru.

Sitenin dışında da iş vardı. Dizin sitelerindeki eski fiyatlar ve yanlış bilgiler tek tek güncellendi. Yorum sitelerinde her yoruma, tedavi ayrıntısı vermeden cevap yazıldı. Hastalardan yorum istenirken yalnızca şu rica edildi. Ne yaptırdığını, kaç gün kaldığını ve ne ödediğini kendi cümleleriyle yazsın. Karşılığında hiçbir şey verilmedi. Asistanlar genel övgüyü değil, bu tür somut ayrıntıyı alıp özetliyor.

Ölçüm haftasıKliniğin adının geçtiği cevapOran
5. ay11 / 240%4,6
10. ay52 / 240%21,7
13. ay39 / 240%16,2
16. ay71 / 240%29,6

Onuncu ayda klinik 240 cevabın 52'sinde geçiyordu. On üçüncü ayda 39'a düştü. Düşüşün nedeni laboratuvar krizinden sonra yazılan yorumlardı ve bu bir tahmin değil. Asistanlardan biri kliniği anlatırken son dönem yorumlarında teslim gecikmelerinden söz edildiğini cümlenin içine eklemişti. On altıncı ayda sayı 71'e çıktı.

Buradan çıkan sonuç şu. Yapay zeka asistanları bir kliniğin pazarlamasını değil işleyişini yansıtıyor, aşağı yukarı iki aylık bir gecikmeyle. Kötü geçen bir ayı içerikle örtemezsiniz. İşleyişi düzeltirsiniz, cevaplar arkadan gelir.

Altıncı aydan itibaren koordinatörler her hastaya kliniği ilk nerede gördüğünü soruyor. Son altı ayda 165 kişi bir yapay zeka asistanını söyledi, bunlardan 19'u hasta oldu. Yüzde 11,5'lik oran Google aramadan gelen hastanınkine çok yakın. İki uyarı gerekiyor. Bu hastanın kendi beyanı, kesin bir ölçüm sayılmaz. 19 hasta da bir eğilimi göstermeye yeter ama üzerine bütçe planı kurmaya yetmez. Hastaların asistanlara neler sorduğunu sağlıkta yapay zeka görünürlüğü yazısında örnekleriyle toplanıyor. Bu ölçüm düzeninin yöntemi GEO danışmanlığı sayfasında anlatılıyor.

On altı ay tek tek nasıl geçti?

Aşağıdaki tabloda her ay kendi satırında duruyor. Hastalar geldikleri aya yazıldı, yani bu bir kasa tablosu.

AyReklam harcaması (avro)TalepTalep başına (avro)DepozitoGelen yeni hastaHasta başına reklam (avro)Ciro (bin avro)
1. ay38.4002.21017,4Yok43893186
2. ay33.1001.48022,4Yok39849171
3. ay31.8001.12028,43136883149
4. ay34.6001.06032,65237935162
5. ay37.9001.14033,27149773221
6. ay41.2001.23033,58458710268
7. ay43.5001.29033,77971613334
8. ay36.20098036,96149739247
9. ay49.8001.76028,311877647372
10. ay40.3001.05038,48682491408
11. ay47.1001.31036,010997486451
12. ay39.6001.09036,38884471402
13. ay41.7001.12037,29779528411
14. ay45.2001.17038,610893486472
15. ay44.3001.13039,210491487468
16. ay48.8001.24039,4121104469543
Toplam653.50020.38032,11.2091.0896005.265

Tabloyu yukarıdan aşağıya okuyunca düz bir yükseliş görünmüyor. Gelen hasta ilk dört ay başlangıç seviyesinin altında kaldı. Yedinci ayda 71'e çıktıktan sonra sekizinci ayda 49'a indi, çünkü kimse yılbaşı haftasını diş hekimi koltuğunda geçirmek istemiyor. On birinci aydaki 97'den sonra iki ay üst üste düştü. On altı ayın altısında bir önceki aydan daha az hasta geldi.

Hasta başına reklam maliyeti de aynı şekilde iniş çıkışlı. En kötü ay 935 avroyla dördüncü ay, en iyi ay 469 avroyla on altıncı ay. Aralarında tam bir yıl var. Talep başına maliyet sütunu ise neredeyse hiç geri gelmedi, 17 avrodan 39 avroya çıktı ve orada kaldı. Bu vakanın özeti, o iki sütunun yan yana okunmasıdır.

Hasta en son hangi kanaldan ve hangi ülkeden geliyordu?

Kanal tablosu son altı ayı, yani on birinci ile on altıncı ay arasını kapsıyor. Hasta, ilk temasın geldiği kanala yazıldı.

Kanal (son altı ay)HarcamaTalepGelen hastaTalepten gelişeHasta başına maliyet
Google arama reklamları121.400 avro1.620198%12,2613 avro
Meta, WhatsApp ve siteye yönlenen84.300 avro1.905131%6,9644 avro
Meta anlık form31.900 avro1.48038%2,6839 avro
YouTube ve video21.600 avro31021%6,81.029 avro
Organik aramaYok87074%8,5Yok
Yapay zeka asistanlarıYok16519%11,5Yok
Hasta tavsiyesiYok42058%13,8Yok
Dizinler ve diğer7.500 avro2909%3,1833 avro
Toplam266.700 avro7.060548%7,8487 avro

Ücretli kanallar içinde Google arama en çok hastayı en düşük maliyetle getirdi. Video en pahalısıydı. Yine de bütçenin yüzde 8'i orada tutuldu, çünkü öbür kanallardan gelen hastaların bir kısmı görüşmelerde izledikleri bir hasta günlüğünden söz ediyordu ve bunu ölçmenin dürüst bir yolu yok.

Tablonun alt yarısı daha ilginç. Organik arama, yapay zeka asistanları ve hasta tavsiyesi birlikte 151 hasta getirdi, yeni hastaların yüzde 27,6'sı. Bunlar için reklam parası ödenmedi. Tavsiye için kimseye ödül verilmedi. Yalnızca bir hasta başka birini yönlendirdiğinde teşekkür mesajını koordinatör değil hekim yazdı.

Ülke tablosunun son hali de şöyle. Başlangıçtaki tabloyla yan yana okunmalı.

Ülke grubuReklam harcamasıTalepTalep başına maliyetGelen hastaGelen hasta başına maliyet
İngiltere ve İrlanda76.000 avro1.78842,5 avro171444 avro
Almanya, Avusturya, İsviçre36.500 avro85142,9 avro68537 avro
Hollanda ve Belçika16.600 avro40241,3 avro29572 avro
Diğer Avrupa9.200 avro26335,0 avro12767 avro
Hedef dışı ülkelerReklam yok236Reklam yok8Reklam yok
Toplam138.300 avro3.54039,1 avro288480 avro

Hedef dışı ülkelere artık reklam verilmiyor, yine de üç ayda 236 kişi organik yoldan yazdı ve 8'i geldi. Bu sayı reklam verilen dönemdeki 11 hastaya çok yakın. Yani o ülkelere harcanan 38.760 avro, neredeyse hiçbir şey eklememişti. İngiltere ve İrlanda'da form başına maliyet 34 avrodan 42 avroya çıktı, hasta başına maliyet 539 avrodan 444 avroya indi. Almanca konuşan ülkelerde düşüş daha keskin oldu, 814 avrodan 537 avroya.

Tedavi türüne göre gelir nasıl dağıldı?

Tedavi grubu (son altı ay)Yeni hastaPayİlk seyahatte ortalama tahsilatİlk seyahat toplamı
Zirkonyum kaplama ağırlıklı236%43,13.900 avro920.400 avro
İmplant ve üst yapı (iki seyahat)181%33,02.950 avro533.950 avro
Tam çene sabit protez77%14,15.600 avro431.200 avro
Lamina ve gülüş tasarımı54%9,94.100 avro221.400 avro
Toplam548%1003.845 avro2.106.950 avro

Son altı ayda gelen 548 yeni hastanın ilk seyahatte ödediği toplam 2,1 milyon avroydu. Aynı dönemin cirosu 2,75 milyon avro. Aradaki 640 bin avro, daha önce gelmiş hastaların ikinci seyahatinden geldi.

Lamina ve gülüş tasarımının payı yüzde 10'un altında ve bu bilerek böyle. En kolay reklamı yapılan, en çok talep toplayan tedavi bu, ama hekimlerin en çok geri çevirdiği hasta da bu gruptan çıkıyor. Tam çene protezin payı yüzde 14'te duruyor ve daha fazla büyüyemiyor, çünkü tavanını talep değil iki cerrahın takvimi belirliyor. İmplant grubunun ilk seyahat tahsilatı en düşük görünen rakam, ikinci seyahatle birlikte hesaplandığında ise hasta başına en yüksek gelirlerden birini bırakıyor.

Plan alıp gelmeyen hastalar ne söyledi?

Önce huninin başlangıçtaki ve bugünkü halini yan yana koyalım.

AşamaBaşlangıç (üç ay)Son üç ay
Talep6.4503.540
Karşılıklı yazışan2.967 (%46,0)2.620 (%74,0)
Fotoğraf ya da röntgen gönderen742 (%11,5)1.345 (%38,0)
Hekim planı gönderilen690 (%10,7)1.290 (%36,4)
Tarih veren ya da depozito ödeyen171 (%2,7)333 (%9,4)
Kliniğe gelen123 (%1,9)288 (%8,1)

Talep neredeyse yarıya inmişken her aşamadaki kişi sayısı arttı. Yine de en büyük kayıp hala plan ile depozito arasında. Son üç ayda hekim planı gönderilen 1.290 hastanın 333'ü depozito ödedi. Geriye kalan 957 kişinin her birine nedeni soruldu ve cevaplar CRM'e yazıldı. Kayıp nedeni tutulmayan bir satış sürecinde herkes kendi tahminini konuşur.

Plan alıp depozito ödemeyen hastanın durumuKişiPay
Kararını ileri bir tarihe erteleyen325%34
Başka klinik ya da fiyat278%29
Yanıtı kesilen201%21
Finansman ya da izin sorunu86%9
Hekimin önermediği, vazgeçirilen67%7
Toplam957%100

En büyük grup kaybedilmiş sayılmaz. 325 kişi kararını ileri bir tarihe ertelediğini söyledi. Bunlar ayrı bir listede tutuluyor ve iki ayda bir, yeni bir bilgiyle aranıyor. Beşinci ile yedinci ay arasında erteleyen 412 hastanın 61'i sonraki altı ayda geldi. Yüzde 15. Bu oran yeni gelen bir talebin hastaya dönme oranının neredeyse iki katı, yani erteleyenler listesi kliniğin elindeki en değerli kitle.

Fiyat ya da başka klinik diyen 278 kişinin yazışmaları okunduğunda, yarıya yakınının aslında evde bakım konusunda ikna olmadığı görüldü. Evde bakım fonu o tarihten sonra depozitodan sonra değil, ilk planla birlikte anlatılmaya başlandı.

Finansman ya da izin sorunu diyen 86 kişi için ödemeyi seyahatlere bölen bir düzen denendi. Hasta toplam tutarı değil, her gelişte o gelişin tedavisini ödüyor. İmplant hastasında zaten doğal olan bu bölünmeyi açıkça yazmak bile bazı hastaları rahatlattı.

Son satır bir kayıp sayılmıyor. 67 hastaya hekim istediği tedaviyi önermedi ve bunu söyledi. O hastaların bir kısmı daha sınırlı bir tedaviye razı olup geldi, bir kısmı gelmedi. Gelmeyenler de kliniği kötü hatırlamadı.

Hangi altı denemeden vazgeçildi?

On altı ayda denenen her şey tutmadı. Tutmayanları yazmak, tutanları yazmaktan daha faydalı olabilir, çünkü bu altı fikrin hepsi kağıt üstünde mantıklıydı ve başka kliniklere hala öneriliyor.

  1. TikTok'ta gülüş tasarımı kampanyası. Altı haftada 3.900 avro harcandı, 412 talep geldi, 3 hasta oldu. Hasta başına 1.300 avro. Talebin büyük bölümü 18 ile 24 yaş arasındaydı ve hekimler çoğuna istediği tedaviyi önermedi. Kanalın genel değerlendirmesini sağlık turizminde TikTok ve YouTube yazısında yapılıyor.
  2. İlk mesajı karşılayan sohbet robotu. Beş hafta denendi. Robotun karşıladığı konuşmalarda hastanın fotoğraf gönderme oranı yüzde 21'de kaldı, insanın karşıladığında yüzde 39'du. Hasta robota soru soruyor ama ağzının fotoğrafını göndermiyor.
  3. Performance Max ile form toplama. Üç haftada 640 form geldi, 455'i geçersizdi. Sahte numaralar, tekrar eden kayıtlar, alakasız ülkeler. CRM'den geri gönderilen sinyal bu kampanya türünü hizaya sokmaya yetmedi.
  4. İngiltere'de anlaşmalı diş hekimi ağı. 38 muayenehaneden 2'si kabul etti. Yerine evde bakım fonu geldi.
  5. Tek fiyatlı paket reklamı. Tam set 1.999 sterlin gibi bir ilan dört hafta yayında kaldı. Talep yüzde 60 arttı. O haftaların hastalarında koltukta plan değişimi yüzde 44'e çıktı. Paketin içine sığmayan her ağız, kandırıldığını düşünen bir hasta demekti.
  6. İçerik üreticisi daveti. İngiltere'den bir içerik üreticisi tedavi için ağırlandı, maliyeti 2.800 avroydu. İki hasta geldi. Videonun altındaki yorumların yarısı Türkiye'de diş yaptırmanın tehlikeleri üzerineydi ve o tartışmayı yönetmek ekibin bir haftasını aldı.

Reklam dışındaki maliyetler eklenince hesap değişiyor mu?

Değişiyor ve değişmesi gerekiyor. Yukarıda verilen hasta başına 480 avro yalnızca reklam harcamasını sayıyor. Bu sonucu üreten şey ise daha kalabalık bir koordinatör ekibi, hekimlerin videoya ayırdığı zaman ve yeni bir yazılım altyapısıydı. Onları saymadan iyileşmeyi anlatmak, masrafın yarısını halının altına süpürmek olur.

Kalem (üç aylık toplam)BaşlangıçSon üç ay
Reklam harcaması114.000 avro138.300 avro
Koordinatör ekibinin maaş maliyeti22.500 avro45.450 avro
Koordinatör primleri5.985 avro10.842 avro
Video ve içerik üretimi4.500 avro12.600 avro
CRM ve WhatsApp altyapısıYok3.450 avro
Toplam146.985 avro210.642 avro
Gelen hasta123288
Hasta başına tam maliyet1.195 avro731 avro
Tam maliyetin ciroya oranı%27,9%14,2

Koordinatör ekibi altı kişiden dokuza çıktı ve başına bir ekip lideri geldi. Maaş kalemi iki katına çıktı. İçerik üretimi neredeyse üç katına çıktı. Bütün bu kalemler eklendiğinde hasta başına tam maliyet 1.195 avrodan 731 avroya iniyor. Reklam faturasıyla ölçülen düşüş yüzde 48'di, tam maliyetle ölçülen düşüş yüzde 39. Daha az parlak ama daha doğru rakam bu.

Tablonun söylediği bir şey daha var. Başlangıçta hasta kazanma maliyetinin yüzde 78'i reklam faturasıydı, sonunda yüzde 66'sı. Klinik parayı reklamdan insana kaydırdı. Bu tabloya ajans ve danışmanlık ücretleri dahil değil. İki dönemde de vardı ve karşılaştırmayı değiştirmiyor.

Bu artışın ne kadarı bu çalışmaya bağlanabilir?

Hepsini yazamayız ve bunu belirtmeyen bir vaka analizi eksik kalır.

Önce arkadan esen rüzgar. İngiltere'de diş hekimine ulaşmak ve tedavinin parasını ödemek bu dönemde zorlaşmaya devam etti. Oradaki meslek kurumunun araştırması, yurt dışına gidenlerin başlıca gerekçesinin maliyet olduğunu gösteriyor. Bu talep yalnızca bu kliniğe değil, bütün kliniklere geldi. Sonra kliniğin kendi yatırımı var. Üçüncü kazıma cihazı ve laboratuvar vardiyası olmasaydı on dördüncü aydan sonraki hasta sayıları fiziken mümkün olmazdı. Bir de dokuzuncu aydaki yüzde 6'lık fiyat artışı ciro rakamlarının içinde duruyor.

Kesin olan kısımlar ölçülebilir olanlar. Akşam yazan hastanın gelme oranı, aynı reklamlarla ve aynı fiyatla yüzde 4,7'den yüzde 10'a çıktı. Bunu rüzgarla açıklayamazsınız, çünkü gündüz yazan hastanın oranı yerinde saydı. Depozito ödeyen hastanın yüzde 88'i geldi, eski düzende tarih verenin yüzde 72'si geliyordu. Koltukta plan değişimi yüzde 31,7'den yüzde 9'a indi. İkinci seyahate dönüş yüzde 71'den yüzde 88,5'e çıktı. Bu dördü doğrudan yapılan işin sonucu.

Kesin olmayan kısımlar da var. Organik arama ve yapay zeka asistanlarından gelen hastanın ne kadarı yazılan içeriklerden, ne kadarı pazarın genel büyümesinden geldi, bilinmiyor. Videonun etkisi 7 puan olarak ölçüldü, ama tek bir dört haftalık testle. Yapay zekadan gelen 19 hasta küçük bir sayı.

Kaba bir tahminle, ayda eklenen 55 hastanın üçte ikisi bu çalışmaya, üçte biri pazara ve kliniğin yatırımına bağlanabilir. Bu bir hesap değil, on altı ay o rakamların içinde yaşamış birinin kanaati.

Yurt dışından hasta almak isteyen bir diş kliniği ilk 90 günde ne yapmalı?

Aynı iş başka bir klinikte bugün başlasa sıra şöyle kurulmalı. Reklam hesabı bilerek üçüncü satırda duruyor.

DönemYapılacak işDönem sonunda elde olması gereken
1. ve 2. haftaSon üç ayın bütün taleplerini ülkeye, geldiği saate ve sonucuna göre elle dökmekÜlke bazında gelen hasta başına maliyet ve saat dilimine göre geliş oranı
3. ve 4. haftaHasta getirmeyen ülke ve kitleleri kapatmak, ara göstergeleri ve geri dönüş tarihini yazılı hale getirmekDaha az talep, yönetimin imzaladığı bir eşik
5. ile 8. haftaOrtak gelen kutusuna geçmek, akşam saatini kapatacak vardiyayı kurmak, fotoğrafla ön plan ve röntgen yollarını açmakHer dilimde dakikalarla ölçülen ilk yanıt, fotoğraf gönderen hasta oranında artış
7. ile 10. haftaDepozitoyu başlatmak, WhatsApp başvuru kodunu kurmak, plan ve depozito anlarını reklam platformlarına göndermekAltı hafta sonrasını gösteren takvim, forma değil plana göre öğrenen kampanyalar
9. ile 12. haftaPrim düzenini geçiş süresi tanıyarak değiştirmek, hekim videosunu ve kayıp nedeni kaydını başlatmakKoltukta plan değişimi oranının ilk ölçümü
90. günden sonraLaboratuvar ve cerrah kapasitesine göre haftalık tavan, ikinci seyahat süreci, çok dilli içerik ve yapay zeka ölçümüKapasiteden geriye doğru hesaplanmış büyüme hedefi

İlk 90 günde hasta sayısının artmasını beklemeyin. Bu klinikte artış beşinci ayda başladı. İlk üç ayda görülmesi gereken şey ara göstergelerin kıpırdaması. Bütçenin nasıl planlanacağını sağlık turizminde reklam bütçesi yazısında hesap örnekleriyle gösteriliyor.

Diş kliniği reklam ajansı ya da danışman seçerken hangi rapor istenmeli?

Bu vakadaki ajans kötü bir ajans değildi. Kendisine form başına maliyet soruldu ve o rakamı her ay biraz daha aşağı çekti. Sorun, kliniğin yanlış raporu istemesiydi. Bir diş kliniği reklam ajansı ya da danışman ararken karşısındakinden şu dört şeyi istemeli.

Ülke bazında gelen hasta başına maliyet. Form ya da mesaj başına maliyet tek başına hiçbir şey anlatmıyor ve çoğu zaman ters yönü gösteriyor. Talebin geldiği aya göre tutulan gecikme tablosu. Aynı ayın formunu aynı ayın hastasına bölen bir rapor getiren ekip bu işin süresini bilmiyor demektir. Saat dilimine göre ilk yanıt süresi ve geliş oranı. Reklamı yöneten kişi bu rakamı sormuyorsa, parasını harcadığı talebin akıbetiyle ilgilenmiyordur. Bir de koltukta plan değişimi oranı. Bunu bir ajansın ölçmesi beklenmez ama varlığından haberdar olması beklenir.

Ajans mı, danışman mı sorusunun cevabı kliniğin neresinin eksik olduğuna bağlı. Reklam hesabını her gün yönetecek, kreatif üretecek el lazımsa bu bir ajans işidir. Neyin ölçüleceğine, platforma hangi anın öğretileceğine, koordinatör ekibinin nasıl çalışacağına ve bütçenin kapasiteye nasıl bağlanacağına karar verecek biri lazımsa bu danışmanlık işidir. Bu klinikte ikisi birlikte çalıştı ve ajansın sözleşmesindeki tek bir satırın değişmesi, aynı ekibin bambaşka bir sonuç üretmesine yetti. Seçim sürecinde sorulacak soruları sağlık turizmi reklam ajansı seçerken nelere bakılmalı yazısında sıralanıyor. Kliniklerle çalışma yaklaşımı sağlık turizmi reklam ajansı arayanlar için hazırlanan hizmet sayfasında anlatılıyor.

Sık sorulan sorular

Yurt dışından hasta getirmek isteyen bir diş kliniği reklam ajansıyla mı, danışmanla mı çalışmalı?

Reklam hesabını yönetecek ve kreatif üretecek ekibi olmayan klinik ajansla çalışmalı. Ölçüm düzeni, koordinatör süreci ve bütçenin kapasiteye bağlanması gibi kararları verecek biri yoksa danışmana ihtiyaç var. Çoğu klinikte asıl eksik ikincisi. Bu vakada ajans aynı kaldı, yalnızca başarı ölçüsü form başına maliyetten depozito başına maliyete çevrildi ve gelen hasta sayısı 2,3 katına çıktı.

Dental turizmde gelen hasta başına reklam maliyeti ne kadar olmalı?

Tek bir doğru rakam yok, hasta başına tahsilata oranla düşünmek gerekiyor. Bu klinikte hasta başına reklam maliyeti 927 avrodan 480 avroya indi ve reklam harcamasının ciroya oranı yüzde 9,3 oldu. Koordinatör ekibi, primler ve içerik eklendiğinde hasta başına tam maliyet 731 avro, ciroya oranı yüzde 14,2. Ülkeye göre fark büyük. İngiltere'de 444 avro, Almanca konuşan ülkelerde 537 avro.

Sağlık turizmi reklamlarında form çok ama hasta azsa ilk nereye bakılır?

Önce formların hangi ülkeden geldiğine ve o ülkelerden kaç hastanın geldiğine bakılır. Bu klinikte bütçenin yüzde 34'ü üç ayda yalnızca 11 hasta getiren ülkelere gidiyordu. İkinci bakılacak yer talebin geldiği saat ile ilk yanıt arasındaki süre. Akşam yazan hastanın gelme oranı gündüz yazanın yarısından azdı. Reklam hesabının kendisi çoğu zaman üçüncü sırada gelir.

İngiltere'den hasta almak isteyen klinik hangi saatlerde cevap verebilmeli?

Türkiye saatiyle akşam yediden gece bire kadar mutlaka cevap verebilmeli. Bu klinikte İngiltere ve İrlanda taleplerinin yüzde 49'u o dilimde geliyordu. O saatlerde ilk yanıt on üç saatten 9 dakikaya indiğinde, akşam yazan hastanın gelme oranı yüzde 4,7'den yüzde 10'a çıktı. Vardiyayı İngiltere'de yaşayan yarı zamanlı koordinatörlerle kurmak, Antalya'da gece vardiyası açmaktan hem daha kolay hem daha etkili oldu.

Panoramik röntgeni olmayan yabancı hastaya fiyat verilir mi?

Tek bir kesin rakam verilmez, alt ve üst sınırı olan bir ön plan verilir. Hasta telefonla çektiği beş fotoğrafı gönderir, hekim aynı gün aralıklı bir ön plan hazırlar, kesin plan röntgenle çıkar. Üst sınır alt sınırın 1,4 katını geçiyorsa ön plan verilmemeli. İngiltere'de yaşayan hasta daha önce çekilmiş röntgenlerinin kopyasını kendi diş hekiminden isteyebilir. Bu yöntemle fotoğraf ya da röntgen gönderen hasta oranı yüzde 25'ten yüzde 51'e çıktı.

Diş kliniği için Google Ads mi, Instagram reklamı mı daha çok hasta getirir?

Bu klinikte son altı ayda Google arama reklamlarından 198, Instagram ve Facebook reklamlarından 169 hasta geldi. Google'dan gelen talebin yüzde 12,2'si hastaya döndü, Meta'da bu oran reklam türüne göre yüzde 2,6 ile yüzde 6,9 arasındaydı. Arama, kararını vermeye yakın hastayı yakalıyor. Meta daha erken aşamadaki hastaya ulaşıyor ve daha fazla koordinatör emeği istiyor. Tek platforma bağlı kalmak ise başlı başına bir risk.

Hasta koordinatörüne prim nasıl verilmeli?

Prim hastanın tarih vermesine değil, gelip tedavisinin tamamlanmasına bağlanmalı ve bir bölümü planın koltukta değişmemesine göre ödenmeli. Tarih başına prim, koordinatörü hastaya tutulamayacak sözler vermeye iter. Bu klinikte düzen değiştiğinde koltukta plan değişimi yüzde 31,7'den yüzde 9'a indi. Değişiklik bir gecede yapılmamalı. Üç aylık bir geçiş ve gelir garantisi tanınmazsa en deneyimli koordinatörler ayrılabilir.

ChatGPT ve Gemini bir diş kliniğini neye göre öneriyor?

Asistanlar kliniğin kendi sitesinde okuyabildiği bilgiyi ve başka sitelerde klinik hakkında yazılanları birleştiriyor. Tarihi yazılmış fiyat aralıkları, doğrulanabilir hekim bilgileri, garanti şartları ve hastaların somut ayrıntı içeren yorumları öne çıkıyor. Önce sitenin güvenlik ayarlarının yapay zeka tarayıcılarını engelleyip engellemediğine bakılmalı. Bu klinikte adın geçtiği cevap oranı on bir ayda yüzde 4,6'dan yüzde 29,6'ya çıktı, laboratuvar gecikmelerinden sonra yazılan yorumlar ise oranı geçici olarak düşürdü.

Dental turizmde reklamın sonucu kaç ayda görülür?

Hastanın ilk mesajı ile kliniğe gelişi arasında medyan 62 gün var, bu yüzden hiçbir değişikliğin sonucu iki aydan önce hasta sayısına yansımaz. Bu klinikte gelen hasta sayısı ilk dört ay başlangıcın altında kaldı, artış beşinci ayda başladı. İlk üç ayda izlenmesi gereken şey hasta sayısı değil, gönderilen hekim planı ve alınan depozito gibi ara göstergelerdir.

Bu on altı aydan geriye ne kaldı?

Kliniğin koltukları artık boş değil ve bunu sağlayan şey daha fazla form olmadı. Form yüzde 45 azaldı. Değişen, formdan sonra olanlardı. Akşam yazan hastaya dokuz dakikada cevap veren biri, röntgeni olmayan hastaya kapıyı kapatmayan bir plan, hastaya tutamayacağı sözü vermeyen bir koordinatör, planını kendi sesiyle anlatan bir hekim ve haftada kaç diş üretebileceğini bilen bir laboratuvar.

Çalışmanın başındaki iki rapora dönmek gerekirse, ajans raporu da koltuk takvimi de doğruydu. İkisi aynı kliniği anlatıyor ve birbirini görmüyordu. On altı ayda yapılan işin özü, bu iki raporu aynı tabloda birleştirmekti. Bugün klinikte her hafta bakılan raporun ilk satırında form sayısı değil, altı hafta sonra kaç koltuğun dolu olduğu yazıyor.

Sağlık alanının geneli için kurulan çerçeve sağlık pazarlaması rehberinde duruyor. Dental turizm dışındaki klinik reklamlarına bakmak isteyenler diş kliniği reklamı yazısından başlayabilir. Benzer bir sorunun başka branşlarda nasıl çözüldüğünü görmek için saç ekimi kliniği vakası ile estetik kliniği vakası da okunabilir.

Bu konunun tüm rehberi Sağlık Pazarlaması Nasıl Yapılır? Klinik, Hastane ve Sağlık Turizmi İçin Dijital Pazarlama Rehberi
İlgili hizmet Sağlık Turizmi ve Sağlık Sektörü Dijital Pazarlama

Reklamların satış getirmiyor mu?

Reklam hesabını birlikte inceleyelim, nerede bütçe kaybettiğini netçe görelim.

Ücretsiz Ön Görüşme
Adem Demir
Yazar

Adem Demir

Dijital büyüme stratejisti olarak on yılı aşkın süredir onlarca sektörde yüzlerce markanın reklam, SEO ve ölçüm sistemlerini kuruyorum. “Panel Ne Diyor, Kasa Ne Diyor?” kitabının ve Gerçeklik Katsayısı yönteminin yazarıyım. Bu blogdaki her yazı, yönettiğim gerçek reklam hesaplarından edinilen saha deneyimine dayanır.