Sayılarla ne demek?
Her işletmenin kendine özgü hareketleri vardır: beden rehberini açmak, karşılaştırma aracını kullanmak, mağaza konumunu aramak. Bunların standart listede karşılığı yoktur; ölçmek için özel bir olay tanımlamanız gerekir.
Özel olayın gücü, işletmeye özgü soruları cevaplayabilmesidir. Beden rehberini açanların iade oranı daha mı düşük? Bu soru ancak o hareket ayrıca ölçüldüğünde sorulabilir.
Zayıf yanı ise sistemin bu olayın anlamını bilmemesidir. Optimizasyon hedefi yapmak, raporda görmek ya da kitle kurmak için ek tanımlama gerekir.
Ne zaman gerekli?
| Durum | Karar |
|---|---|
| Standart listede karşılığı var | Özel olay açmayın |
| İşletmeye özgü önemli hareket | Açın |
| Bir karar için veri gerekiyor | Açın |
| "Belki lazım olur" düşüncesi | Açmayın |
| Standart olayın alt türü | Parametreyle çözün |
Son satır en verimli alternatif. "Beden rehberi açıldı" ve "karşılaştırma açıldı" için iki ayrı olay yerine, tek bir olay ve hangi aracın açıldığını söyleyen bir parametre çoğu zaman daha düzenli bir yapı kuruyor.
Nasıl adlandırılır?
- Tek bir kural seçin. Küçük harf ve alt çizgi gibi.
- Eylemi anlatın. "buton1" değil, "beden_rehberi_ac".
- Standart adları taklit etmeyin. Karışıklık yaratır.
- Kısa tutun. Platform karakter sınırları var.
- Sözlüğe yazın. Her olayın ne zaman tetiklendiği belli olsun.
Uygulamada ne oluyor?
En sık hata, standart karşılığı olan hareketler için özel olay açılması. Sepete ekleme "urun_eklendi" adıyla gönderiliyor ve sistem onu tanımadığı için hazır e-ticaret raporları boş kalıyor.
İkinci gözlem, özel olay sayısının kontrolsüz büyümesi. Her yeni fikir için bir olay açılıyor; birkaç ay sonra yüzlerce ad birikiyor ve hangisinin kullanıldığı bilinmiyor.
Üçüncüsü, parametre yerine yeni olay açılması. Aynı hareketin küçük varyasyonları ayrı adlar alıyor; oysa tek bir olay ve bir parametre aynı bilgiyi çok daha düzenli taşıyor.
Dördüncüsü, anlamsız adlar. "tiklama_3" gibi bir olay altı ay sonra kimseye bir şey söylemiyor ve rapor okunamaz hale geliyor.
Beşincisi, özel olayın optimizasyon için hazırlanmaması. Reklam sisteminde hedef olarak kullanılmak isteniyorsa ayrıca tanımlanması gerekiyor; bu adım atlandığında olay yalnızca raporda kalıyor.
Altıncısı, tetikleme koşulunun belirsiz olması. Aynı olay bir sayfada tıklamada, diğerinde sayfa açılışında gönderiliyor ve sayılar karşılaştırılamıyor.
Yedincisi, platform sınırlarının bilinmemesi. Bazı araçlar özel olay ve parametre sayısını sınırlıyor; sınıra yaklaşıldığında yeni kurulumlar sessizce kaydedilmiyor.
Sekizincisi, özel olayların hiçbir karara bağlanmaması. Veri toplanıyor ama hiçbir soruya cevap vermek için kullanılmıyor; bu durumda olay yalnızca gürültü üretiyor.
Dokuzuncusu, adlandırmada dil karışıklığı. Bir kısmı Türkçe, bir kısmı İngilizce adlandırıldığında aynı hareketin iki kaydı ortaya çıkabiliyor ve tekrar sayım oluşuyor.
Onuncusu, kullanılmayan olayların temizlenmemesi. Artık var olmayan bir özelliğin olayı raporda kalmaya devam ediyor ve yeni gelen kişiyi yanıltıyor.
On birincisi, özel olayın bir hipotezle açılmaması. En değerli özel olaylar bir soruyla başlıyor: "Beden rehberini kullananlar daha az mı iade ediyor?" Soru olmadan açılan olay veri üretir ama içgörü üretmez.
On ikincisi, sonucun paylaşılmaması. Bir özel olay sayesinde önemli bir ilişki bulunduğunda bu bilgi ürün ve tasarım ekibine ulaşmıyor; ölçüm yalnızca analitik ekibinde kalıyor ve değerini kaybediyor.
Neyi çözmez?
Özel olay, sorulmamış soruya cevap vermez. Veriyi toplar; onu bir karara bağlamak ayrı bir iştir.
Sıkça sorulan sorular
Ne zaman özel olay açmalıyım?
Standart listede karşılığı olmayan ve bir karar için gerçekten gereken hareketlerde.
Varyasyonlar için ayrı olay mı?
Genelde hayır. Tek olay ve bir parametre daha düzenli bir yapı kurar.
Reklam hedefi yapabilir miyim?
Yapabilirsiniz ama ayrıca tanımlamanız gerekir; sistem anlamını kendiliğinden bilmez.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini Dönüşüm Takibi ve Ölçümleme Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
GA4, GTM, Meta Pixel, CAPI, Google Ads dönüşüm, TikTok Pixel ve event doğrulama ile sağlam ölçümleme altyapısı.