Lighthouse Nedir?

Sayılarla ne demek?

Lighthouse, bir sayfayı kontrollü koşullarda yükleyip çeşitli denetimlerden geçiren açık kaynaklı bir araçtır. Chrome'un geliştirici araçlarında, PageSpeed Insights'ın laboratuvar bölümünde ve otomatik test süreçlerinde çalışır. Her kategori için 0–100 arası bir puan ve sorunların listesini üretir.

Performans puanı beş metriğin ağırlıklı ortalamasıdır. Toplam engelleme süresi (TBT) yüzde 30 ile en ağır metriktir; LCP ve CLS yüzde 25'er, FCP ve görünür içeriğin dolma hızını ölçen SI metriği yüzde 10'ar paya sahiptir. Bu yüzden ana iş parçacığını meşgul eden JavaScript'i azaltmak puanı, yalnızca ilk boyamayı hızlandırmaktan çok daha fazla etkiler.

Lighthouse bir laboratuvar aracıdır ve sınırlarını bilmek gerekir. Tek bir yüklemeyi, belirli bir cihaz ve ağ koşulunu taklit ederek ölçer; kullanıcı etkileşimi yapmadığı için INP'yi doğrudan ölçemez. SEO kategorisi de başlık, meta açıklama, taranabilirlik gibi temel kontrollerle sınırlıdır; 100 SEO puanı iyi sıralama anlamına gelmez.

Performans puanı ağırlıkları

Ağırlıklar, JavaScript yükünün puan üzerinde en belirleyici etken olduğunu gösterir.

Lighthouse kullanırken

1. Gizli pencerede çalıştır. Tarayıcı eklentileri sonucu bozmasın.
2. Birkaç kez test et. Ortanca sonucu kullan.
3. Metrik ayrıntısına in. Puan değil, nedenler.
4. Erişilebilirlik bulgularını atlama. Kontrast, etiket, alternatif metin.
5. Otomatik teste bağla. Her yayında gerileme kontrolü.

Uygulamada ne oluyor?

En sık durum, tarayıcı eklentilerinin sonucu bozması. Geliştirici kendi tarayıcısında test ediyor; reklam engelleyici ve diğer eklentiler ölçümü değiştiriyor.

İkinci gözlem, 100 puanın hedef yapılması. Son birkaç puan için haftalar harcanıyor; kullanıcı deneyimindeki fark ise hissedilmiyor.

Üçüncüsü, SEO puanının sıralama göstergesi sanılması. SEO kategorisi 100 ama sayfa hiçbir anahtar kelimede görünmüyor; araç yalnızca temel teknik kontrolleri yapıyor.

Dördüncüsü, TBT'nin ağırlığının bilinmemesi. Ekip görselleri sıkıştırıyor ama puan az değişiyor; asıl kayıp JavaScript'in yarattığı engelleme süresinde.

Beşincisi, yerel geliştirme ortamında test edilmesi. Sıkıştırma, CDN ve önbellek olmayan ortamda sonuç gerçek canlı siteyi yansıtmıyor.

Altıncısı, erişilebilirlik bulgularının göz ardı edilmesi. Düşük kontrast, etiketsiz form alanları ve alternatif metni olmayan görseller listeleniyor ama öncelik verilmiyor.

Yedincisi, Lighthouse sonuçlarının saha verisiyle karıştırılması. Laboratuvarda iyi görünen sayfa gerçek kullanıcılarda kötü; karar yanlış veriye dayanıyor.

Sekizincisi, otomatik testlerin kullanılmaması. Her yeni sürüm performansı biraz bozuyor ama kimse fark etmiyor; birkaç ay sonra puan yarıya iniyor.

Dokuzuncusu, mobil simülasyonun yavaş bulunması. Test yavaş bir mobil cihaz ve ağı taklit ediyor; ekip bunu abartılı buluyor ama birçok gerçek kullanıcı tam olarak bu koşulda geziniyor.

Onuncusu, kullanıcı akışı ölçümünün bilinmemesi. Lighthouse'un zaman aralığı ve kullanıcı akışı modları etkileşim sonrası sorunları da gösterebiliyor ama kullanılmıyor.

On birincisi, en iyi uygulamalar kategorisinin atlanması. Konsol hataları, güvensiz bağlantılar ve eski kütüphaneler burada listeleniyor; güvenlik açıkları fark edilmiyor.

On ikincisi, puan değişimlerinin sürüm farkından kaynaklanması. Lighthouse sürümü güncellenince puan değişiyor; ekip siteyi suçluyor ama ölçüm yöntemi değişmiş.

Neyi göstermez?

Lighthouse, gerçek kullanıcıların deneyimini göstermez. Bu bilgi ancak saha verisiyle, yani CrUX ya da kendi gerçek kullanıcı ölçümünle görülür.

Sıkça sorulan sorular

Lighthouse puanı sıralamayı etkiler mi?

Doğrudan hayır; Google sayfa deneyimi için saha verisini kullanır.

Performans puanında en ağır metrik hangisi?

Yüzde 30 ile Total Blocking Time.

Lighthouse INP ölçer mi?

Standart yükleme testinde ölçmez; TBT yakın bir göstergedir.

Bu kavramın bütün resim içindeki yerini SEO Danışmanlığı Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.