Sayılarla ne demek?
Türkiye'de tüketiciye gösterilen fiyatlar genelde KDV dahildir. Müşteri 1.200 lira öder ama bu tutarın bir kısmı devlete aittir. Genel KDV oranı yüzde yirmi olan bir üründe 1.200 liralık satışın 200 lirası vergidir; işletmenin geliri 1.000 liradır.
Analitik ve reklam raporlarında bu ayrım çoğu zaman yapılmaz. Değer alanına KDV dahil tutar gönderilir ve raporlardaki ciro, işletmenin gerçek gelirinden yüzde yirmiye yakın yüksek görünür. Reklam getirisi, müşteri değeri ve karlılık hesapları da bu şişkin rakama dayanır.
Vergi tutarını satın alma olayında ayrı bir alan olarak göndermek, iki okumayı da mümkün kılar: müşterinin ödediği toplam ve işletmede kalan vergisiz gelir.
Hangi okuma, hangi karar için?
| Karar | Uygun tutar |
|---|---|
| Müşteri deneyimi, sepet analizi | KDV dahil (müşterinin gördüğü) |
| Reklam getirisi ve bütçe | KDV hariç |
| Karlılık ve katkı marjı | KDV hariç |
| Muhasebe mutabakatı | İkisi ayrı ayrı |
| Ücretsiz kargo eşiği | KDV dahil |
İkinci satırın etkisi büyük. Reklam getirisi hedefi KDV hariç kar hesabına göre belirlenmiş ama platformlara KDV dahil değer gönderiliyorsa, kampanyalar hedefi tutturuyor görünürken aslında zarar ediyor olabilir.
Doğru ölçüm için
- Vergi tutarını ayrı alanda gönderin. Satın alma olayında.
- Değer tanımını seçin. KDV dahil mi hariç mi?
- Bütün platformlarda aynı tanımı kullanın. Analitik ve reklam.
- Hedefleri aynı tanıma göre koyun. Reklam getirisi hedefi dahil.
- Tanımı belgeleyin. Ekip ve ajans bilsin.
Uygulamada ne oluyor?
En sık bulgu, reklam getirisi hesaplarının KDV dahil ciroyla yapılması. Getiri hedefi tutuyor gibi görünüyor ama vergi düşüldüğünde kampanyanın karlılık eşiğinin altında kaldığı ortaya çıkıyor.
İkinci gözlem, farklı oranlı ürünlerin aynı oranla hesaplanması. Gıda, kitap ya da bazı sağlık ürünleri farklı KDV oranlarına tabi olabiliyor; tek oranla yapılan tahmini hesap bu ürünlerde hatalı sonuç veriyor. Vergi tutarını siparişten gerçek değer olarak göndermek bu sorunu çözüyor.
Üçüncüsü, analitik ve muhasebenin farklı tanımla konuşması. Muhasebe KDV hariç, analitik KDV dahil rapor verdiğinde aylık toplantılarda iki sayı arasındaki fark ölçüm hatası sanılıyor.
Dördüncüsü, uluslararası satışlarda vergi yapısının değişmesi. Yurt dışına satışta KDV uygulanmayabiliyor ya da farklı vergiler devreye girebiliyor; ülke bazında ayrı değerlendirme gerekiyor.
Beşincisi, vergi alanının hiç gönderilmemesi. Bu durumda raporlarda KDV hariç geliri görmenin tek yolu tahmini bir oranla bölmek; bu da farklı oranlı ürünlerde sapmalar üretiyor.
Altıncısı, indirim ve kuponların vergi hesabını değiştirmesi. İndirim KDV dahil fiyattan düşüldüğünde vergi tutarı da azalıyor; site bu hesabı doğru yapmıyorsa gönderilen vergi tutarsız oluyor.
Yedincisi, müşteri yaşam boyu değerinin KDV dahil hesaplanması. Müşteri edinme maliyeti vergisiz harcamayla, müşteri değeri vergili gelirle kıyaslandığında oran olduğundan iyi görünüyor.
Sekizincisi, reklam platformlarındaki hedef getiri ayarlarının tanımla uyumsuz olması. Hedef getiri stratejisi kullanılıyorsa, hedef değer platforma gönderilen değerin tanımına göre yeniden hesaplanmalı.
Dokuzuncusu, kargo ücretinin vergisinin unutulması. Kargo ücretine de KDV uygulanıyorsa ve bu ayrı gösterilmiyorsa, vergi toplamı sipariş faturasıyla eşleşmiyor.
Onuncusu, fiyat değişikliklerinin vergi değişiklikleriyle karıştırılması. KDV oranı değiştiğinde fiyatlar da değişiyor; bu dönemlerde dönüşüm oranı ve sepet büyüklüğündeki değişimin nedeni ayrıştırılmalı.
On birincisi, iade edilen siparişlerde verginin geri alınmaması. İade olayı yalnızca ürün tutarını düşüp vergiyi bırakıyorsa, vergi toplamı şişkin kalıyor.
On ikincisi, tanım seçiminin ekip içinde konuşulmaması. Hangi tutarın neden kullanıldığı bir kez kararlaştırılıp yazıya döküldüğünde, rapor tartışmalarının önemli bir kısmı ortadan kalkıyor.
Neyi göstermez?
Vergi tutarı, işletmenin vergi yükümlülüğünün tamamını göstermez. Yalnızca siparişlerde bildirilen vergiyi izler; muhasebe kayıtlarının yerini tutmaz.
Sıkça sorulan sorular
Reklam getirisi KDV dahil mi hesaplanmalı?
Karlılık kararları için KDV hariç tutar daha doğru.
Tek bir oranla bölmek yeterli mi?
Farklı oranlı ürünler varsa hayır; vergiyi siparişten gerçek değer olarak gönderin.
Analitik neden muhasebeden yüksek?
Çoğu zaman analitik KDV dahil, muhasebe KDV hariç raporladığı için.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini Dönüşüm Takibi ve Ölçümleme Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
GA4, GTM, Meta Pixel, CAPI, Google Ads dönüşüm, TikTok Pixel ve event doğrulama ile sağlam ölçümleme altyapısı.