Sayıların ardındaki mantık
Bu, sürtünme noktalarının arayüz kaynaklı olan türüdür. Veri girişiyle ilgili olanlar ayrıdır ve form sürtünmesi başlığına girer; buradaki mesele kullanıcının yolunu bulması.
Belirtisi genelde şudur: kullanıcı bir şey yapmak istiyor ama nereye tıklayacağını bulamıyor, geri dönüyor, aynı sayfayı iki kez ziyaret ediyor.
Bu tür sürtünme oranlarda değil davranışta görünür. Huni sayıları normal dururken oturum kayıtlarında aynı hareketin defalarca tekrarlandığı fark edilir.
Nerede oluşur?
| Kaynak | Belirti |
|---|---|
| Belirsiz gezinme | Geri tuşu kullanımı |
| Görünmez eylem düğmesi | Aşağı yukarı kaydırma |
| Tutarsız düzen | Sayfa başında duraklama |
| Gizlenmiş bilgi | Sekmeler arası gidiş geliş |
| Beklenmedik davranış | Öfkeli tekrar tıklama |
Son satır en net sinyaldir. Aynı yere hızla üst üste tıklama, kullanıcının bir şeyin çalışmadığını düşündüğü anlamına gelir ve kayıtlarda kolayca yakalanır.
Nasıl azaltılır?
- Ana eylemi tek yapın. Her ekranda bir öncelik olsun.
- Tutarlılık kurun. Aynı şey her yerde aynı görünsün.
- Beklenene uyun. Alışılmış kalıbı bozmayın.
- Bilgiyi saklamayın. Kritik olan açıkta dursun.
- Kayıt izleyin. Tekrarlanan hareket sorunu gösterir.
Uygulamada ne oluyor?
En sık gördüğüm sorun, ekranda birden çok ana eylemin yarışması. Üç düğme aynı ağırlıkta duruyor ve kullanıcı hangisinin doğru olduğunu çözemiyor; tek bir öncelikli eylem bu kararsızlığı ortadan kaldırıyor.
İkinci gözlem, alışılmış kalıpların bozulması. Sepet simgesi sağ üstte değil, menü beklenmedik bir yerde; özgünlük adına yapılan bu tercihler öğrenme yükü üretiyor.
Üçüncüsü, tutarsızlık. Aynı işlevi gören düğme farklı sayfalarda farklı görünüyor; kullanıcı her sayfada yeniden öğrenmek zorunda kalıyor.
Dördüncüsü, kritik bilginin sekme arkasına konması. Kullanıcı bilgiyi arıyor, bulamıyor ve karar veremeden ayrılıyor.
Beşincisi, geri bildirim eksikliği. Bir eylem yapılıyor ama ekranda hiçbir şey değişmiyor; kullanıcı işlemin olup olmadığını anlamıyor ve tekrar deniyor.
Altıncısı, animasyon ve geçişlerin uzatılması. Estetik görünen yavaş geçişler her etkileşimde küçük bir bekleme ekliyor; toplamı hissedilir hale geliyor.
Yedincisi, öfkeli tıklama sinyalinin izlenmemesi. Bu davranış kayıtlarda net biçimde görünüyor ve genelde çalışmayan bir öğeyi işaret ediyor.
Sekizincisi, mobil ile masaüstünün aynı sanılması. Fare ile yapılan hassas bir etkileşim parmakla mümkün olmuyor; her düzen ayrı düşünülmeli.
Dokuzuncusu, erişilebilirliğin ihmal edilmesi. Klavyeyle gezinemeyen ya da ekran okuyucuyla anlaşılmayan arayüz, bir grup kullanıcı için tamamen kapalı demek.
Onuncusu, iç ekibin deneyimine güvenilmesi. Siteyi her gün kullanan kişi hiçbir zorluk hissetmiyor; ölçüm ilk kez gelen kullanıcı üzerinden yapılmalı.
On birincisi, sorunun sadece görsel tasarımda aranması. Renk ve yazı tipi değişikliği çoğu zaman sonucu değiştirmiyor; asıl mesele genelde bilginin sırası ve mantığı oluyor.
On ikincisi, kullanıcının hangi soruyu sorduğunun anlaşılmaması. Kişi ekrana "bu bana uygun mu" diye bakıyor ama arayüz ona başka bir şey anlatıyor; sıralama, kullanıcının kafasındaki soruların sırasına göre kurulduğunda zorluk kendiliğinden azalıyor.
Neyi çözmez?
Arayüz düzeltmeleri, form doldurma yükünü hafifletmez. Alan sayısı fazlaysa düzen ne kadar iyi olursa olsun kullanıcı yine zorlanır.
Sıkça sorulan sorular
Nasıl fark ederim?
Oturum kayıtlarından. Tekrarlanan hareket ve öfkeli tıklama en net sinyaller.
Özgün tasarım kötü mü?
Kötü değil ama alışılmış kalıbı bozduğunda öğrenme yükü üretir; bunun bir bedeli vardır.
Renk değiştirmek yeterli mi?
Genelde değil. Asıl sorun çoğu zaman bilginin sırası ve mantığındadır.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini Ürün Sayfası Optimizasyonu Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
E-ticaret için ürün görseli, açıklama, güven alanı, beden/kargo/iade, yorumlar ve sepete ekleme oranı optimizasyonu.
