Sayılarla ne demek?
JavaScript SEO, içeriği tarayıcıda JavaScript ile oluşturulan sitelerin arama motorlarında görünür olmasını sağlama işidir. React, Vue ya da Angular gibi çatılarla kurulan birçok sitede sunucudan gelen ilk HTML neredeyse boştur; başlıklar, metinler ve bağlantılar ancak JavaScript çalıştıktan sonra ortaya çıkar. Arama motoru bu içeriği görebilmek için sayfayı işlemek zorundadır.
Google bu işlemi güncel bir Chromium sürümüyle yapar ve çoğu modern JavaScript'i çalıştırabilir. Ama süreç iki aşamalıdır: sayfa önce taranır, sonra işleme kuyruğuna alınır. İşleme bazen birkaç saniye, bazen daha uzun sürebilir. İlk HTML'de bulunmayan bağlantılar ve içerik ancak bu ikinci aşamada keşfedildiği için büyük sitelerde keşif ve dizine ekleme yavaşlayabilir.
Yapay zeka çağında konu daha da önemlidir. Yapılan bağımsız ölçümler, yapay zeka şirketlerinin tarayıcılarının büyük bölümünün JavaScript çalıştırmadığını ve yalnızca sunucudan gelen ilk HTML'yi okuduğunu gösteriyor. İçeriği yalnızca istemci tarafında oluşan bir sayfa, Google'da görünse bile yapay zeka yanıtlarında kaynak olarak görünmeyebilir.
İşleme yöntemleri ve SEO
| Yöntem | İlk HTML'de içerik | SEO riski |
|---|---|---|
| İstemci taraflı işleme (CSR) | Yok ya da çok az | Yüksek; işlemeye bağımlı |
| Sunucu taraflı işleme (SSR) | Var | Düşük |
| Statik site üretimi (SSG) | Var | Düşük |
| Hibrit (SSR + hidrasyon) | Var | Düşük; hidrasyon hatalarına dikkat |
| Dinamik işleme | Botlara ayrı sürüm | Google geçici çözüm sayıyor; önerilmiyor |
Tablonun özü: önemli içerik ve bağlantılar ilk HTML'de ne kadar çok yer alırsa, JavaScript'e bağlı risk o kadar azalır.
JavaScript sitesini denetlerken
- İlk HTML ile işlenmiş HTML'yi karşılaştır. Kaynağı görüntüle ve URL denetimi.
- Bağlantıları kontrol et. <a href> mı, yalnızca tıklama olayı mı?
- Kaynakların engellenmediğinden emin ol. JS ve CSS robots.txt'de açık.
- Başlık, açıklama ve canonical'ı ilk HTML'de ver. Sonradan değiştirme.
- Hata durumlarını doğru kodla bildir. Tek sayfa uygulamalarında 404.
Uygulamada ne oluyor?
En sık durum, bağlantıların <a href> yerine tıklama olaylarıyla kurulması. Kullanıcı menüden gezinebiliyor ama tarayıcı izlenecek bir adres bulamıyor; iç sayfalar keşfedilmiyor.
İkinci gözlem, JavaScript dosyalarının robots.txt ile engellenmesi. Eski bir kural script klasörünü kapatıyor; Google sayfayı işleyemiyor ve boş bir şablon görüyor.
Üçüncüsü, tek sayfa uygulamalarında soft 404. Olmayan her adres için uygulama 200 koduyla boş bir ekran gösteriyor; hata sayfaları dizine girmeye çalışıyor.
Dördüncüsü, # ile ayrılan adreslerin ayrı sayfa sanılması. /#/urun/123 gibi adresler Google için tek bir sayfa; ürünler ayrı ayrı dizine girmiyor.
Beşincisi, meta etiketlerin JavaScript ile değiştirilmesi. İlk HTML'de bir başlık ve canonical, işlenmiş sayfada başkası var; çelişkili sinyal oluşuyor.
Altıncısı, içeriğin kullanıcı etkileşimine bağlanması. Ürün açıklaması yalnızca sekmeye tıklanınca API'den yükleniyor; Googlebot tıklamadığı için içeriği görmüyor.
Yedincisi, yapay zeka tarayıcılarının unutulması. Site Google'da sorunsuz görünüyor ama yapay zeka asistanlarının tarayıcıları boş HTML alıyor; marka yanıtlarda kaynak olarak geçmiyor.
Sekizincisi, API hatalarının işleme sırasında içeriği boşaltması. Googlebot'un isteği sırasında ürün servisi yanıt vermiyor; sayfa boş işleniyor ve soft 404'e düşüyor.
Dokuzuncusu, ağır JavaScript paketlerinin hız metriklerini bozması. Etkileşim gecikiyor, INP kötüleşiyor; SEO sorunu yalnızca dizine ekleme değil kullanıcı deneyimi de oluyor.
Onuncusu, dinamik işlemenin kalıcı çözüm sanılması. Botlara ayrı sürüm sunan sistem bakımsız kalıyor; kullanıcı ve bot sürümleri zamanla ayrışıyor.
On birincisi, yapılandırılmış verinin JavaScript ile eklenmesi. Google işleyebiliyor ama diğer sistemler göremeyebiliyor; kritik şema verisini ilk HTML'de vermek daha güvenli.
On ikincisi, denetimin yalnızca tarayıcıda yapılması. Geliştirici sayfayı kendi tarayıcısında kusursuz görüyor; ilk HTML'nin ne içerdiği hiç kontrol edilmiyor.
Neyi garanti etmez?
Google'ın JavaScript'i işleyebilmesi, her içeriğin işleneceğini ya da hızlı dizine gireceğini garanti etmez. En güvenli yol, önemli içeriği sunucu tarafında hazır sunmaktır.
Sıkça sorulan sorular
Google JavaScript içeriği görebilir mi?
Evet, güncel Chromium ile işler; ama işleme ayrı bir aşamadır ve gecikebilir.
Yapay zeka tarayıcıları JavaScript çalıştırır mı?
Birçoğu çalıştırmaz; yalnızca sunucudan gelen ilk HTML'yi okur.
Dinamik işleme önerilir mi?
Google bunu geçici bir çözüm olarak görür; sunucu taraflı ya da statik işleme tercih edilmelidir.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini SEO Danışmanlığı Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
Teknik SEO, içerik stratejisi, kategori mimarisi, otorite ve organik trafiği dönüşüme çeviren bütünsel SEO danışmanlığı.
