Teknik SEO, arama motorlarının ve yapay zeka botlarının bir siteyi sorunsuz tarayabilmesi, doğru anlayabilmesi ve önemli sayfaları dizine ekleyebilmesi için altyapıda yapılan düzenlemelerin bütünüdür. İçerik ne kadar iyi olursa olsun, Google sayfaya ulaşamıyor, sayfayı yanlış adreste görüyor ya da aynı sayfanın yirmi kopyası arasında kayboluyorsa o içerik sıralamaya giremez. Teknik SEO bu yüzden SEO'nun temelidir ama tek başına sonuç getirmez. Kapıyı açar, içeriden geçmeyi içerik ve otorite sağlar.
Kısa sözlük tanımını teknik SEO maddesinde bulabilirsiniz. Burada tanımdan çok uygulamaya odaklanıyorum. Bir siteyi devraldığımda teknik tarafta neye, hangi sırayla baktığımı ve hangi sorunun gerçekten para kaybettirdiğini.
Teknik SEO hangi alanlardan oluşur?
Teknik SEO'yu yedi alanda düşünüyorum. Hepsi birbirine bağlı ama etkileri çok farklı. Tarama ve dizine ekleme sorunları doğrudan görünürlüğü keser. Hız ve yapılandırılmış veri ise çoğu zaman sıralamadan çok tıklama oranını ve dönüşümü etkiler.
| Alan | Ne kontrol edilir? | Etkisi |
|---|---|---|
| Tarama | robots.txt, sunucu yanıtları, tarama bütçesi | Sayfaların bulunup bulunmadığı |
| Dizine ekleme | noindex, canonical, kopya adresler | Sayfanın aramada çıkıp çıkmadığı |
| Site mimarisi | URL yapısı, tıklama derinliği, iç bağlantılar | Otoritenin hangi sayfalara aktığı |
| Yönlendirmeler | 301, 302, zincir ve döngüler | Eski sayfaların gücünün korunup korunmadığı |
| Hız ve deneyim | LCP, INP, CLS değerleri | Mobil deneyim ve dönüşüm |
| JavaScript ve render | İçeriğin HTML'de mi sonradan mı geldiği | Botların içeriği görüp görmediği |
| Yapılandırılmış veri | Ürün, organizasyon, breadcrumb şemaları | Zengin sonuçlar ve varlık tanınırlığı |
Tarama sorunları nasıl anlaşılır?
Taramanın ilk durağı robots.txt dosyasıdır. Bu dosyada tek satırlık bir hata bütün bir klasörü Google'dan saklayabilir. Test ortamından kopyalanan bir robots.txt dosyasının canlı siteyi tamamen kapatması, taşımalarda en sık yaşanan ve en geç fark edilen hatalardan biridir. Bu yüzden her taşıma ve yayın sonrası ilk kontrol ettiğim dosya budur.
İkinci durak sunucu yanıtlarıdır. Önemli sayfaların 200 döndürdüğünden, silinen sayfaların ya 404 ya da doğru hedefe 301 verdiğinden emin olun. Search Console'daki tarama istatistikleri raporu, Google'ın sitenizde zamanını nereye harcadığını gösterir. Eğer Googlebot taramasının büyük kısmını filtre ve sıralama parametrelerine harcıyorsa, asıl sayfalarınız sırada bekliyor demektir. Bu konuyu tarama bütçesi maddesinde kısaca, e-ticaret özelinde ise faceted navigation sorunları yazısında ayrıntılı anlattım.
Dizine ekleme neden taramadan farklıdır?
Google bir sayfayı taramış olabilir ama dizine eklemeyebilir. Search Console'da "tarandı, şu anda dizine eklenmedi" durumunda bekleyen yüzlerce sayfa genellikle bir kalite sinyalidir. Google sayfayı görmüş ama dizinde yer ayırmaya değer bulmamıştır. Sebep çoğu zaman ince içerik, birbirine çok benzeyen sayfalar ya da sayfanın sitede yeterince bağlantı almamasıdır.
Burada iki etiket sık karıştırılır. Noindex sayfayı dizinden çıkarır. Canonical ise "bu sayfanın asıl sürümü şurası" der ama bir öneridir, Google uymayabilir. Kopya içeriği canonical ile yönetmeye çalışıp hiçbir sonuç alamayan siteler görüyorum, çünkü sayfalar arasındaki içerik farkı Google'ın gözünde canonical'ı geçersiz kılacak kadar büyüktür. Dizine ekleme sorunlarının teşhisini index sorunları yazısında, kanonik kullanımını canonical etiketi yazısında adım adım anlattım.
Site mimarisi sıralamayı nasıl etkiler?
Ana sayfadan en önemli sayfanıza kaç tıklamada ulaşılıyor? Bu soru basit ama cevabı çok şey söyler. Dört beş tıklama derinde kalan bir kategori sayfası hem kullanıcıdan hem Google'dan az ilgi görür. İyi bir mimaride para kazandıran sayfalar ana sayfaya yakındır, URL yapısı mantıklı bir hiyerarşi izler ve breadcrumb bu hiyerarşiyi hem kullanıcıya hem botlara gösterir.
Mimari aynı zamanda otorite akışıdır. Dışarıdan gelen bağlantıların büyük kısmı genellikle ana sayfaya ve birkaç popüler yazıya gelir. İç bağlantı yapısı bu gücü kategori ve hizmet sayfalarına taşır. Mimariyi kurmanın pratik kurallarını iç linkleme yazısında ve e-ticaret için e-ticaret URL yapısı yazısında topladım.
Site hızı ve Core Web Vitals ne kadar önemli?
Google'ın deneyim sinyalleri içinde ölçülen üç değer var. Ana içeriğin ne kadar sürede yüklendiğini gösteren LCP için iyi eşik 2,5 saniye. Sayfanın tıklamaya ne kadar hızlı tepki verdiğini gösteren INP için 200 milisaniye. Sayfa yüklenirken öğelerin ne kadar kaydığını gösteren CLS için 0,1. Bu değerler laboratuvar testinden değil, gerçek kullanıcıların tarayıcılarından toplanan veriden hesaplanır.
Dürüst olmak gerekirse hız, çoğu sitede sıralamanın belirleyicisi değildir. İçeriği zayıf ama çok hızlı bir sayfa, içeriği güçlü ama orta hızda bir sayfanın önüne kolay kolay geçmez. Ama hız dönüşümü doğrudan etkiler. Mobilde ürün görseli geç yüklenen bir e-ticaret sitesinde hem reklam hem organik trafik daha az satışa döner. Bu yüzden hızı SEO projesinden çok dönüşüm projesi olarak ele alıyorum. Ayrıntılar site hızı ve SEO yazısında.
JavaScript ile çalışan siteler neden ayrı dikkat ister?
React, Vue ya da benzeri çatılarla kurulan sitelerde içerik bazen sunucudan gelen HTML'de değil, tarayıcıda JavaScript çalıştıktan sonra oluşur. Google JavaScript'i işleyebilir ama bu işlem ek zaman ve kaynak ister. Daha önemlisi, yapay zeka botlarının önemli bir kısmı JavaScript çalıştırmaz. Sayfanızın kaynak kodunda ürün adı, fiyat ya da açıklama yoksa, bu botlar için sayfa boştur.
Basit bir test önerim var. Sayfayı tarayıcıda açın, sağ tıklayıp kaynağı görüntüleyin ve ana içeriğinizden bir cümle arayın. Bulamıyorsanız içerik sunucu tarafında oluşturulmuyor demektir. Bu durumda sunucu taraflı render ya da önceden oluşturulmuş sayfalar gündeme gelir. Kavramlar için JavaScript SEO ve sunucu taraflı render maddelerine bakabilirsiniz.
Yapılandırılmış veri neden artık daha değerli?
Yapılandırılmış veri, sayfadaki bilginin ne olduğunu makinelere açıkça söyler. Bu bir ürün, fiyatı bu, stokta var, yazarı bu kişi, bu kurum şu sosyal profillere sahip. Google bu veriyi zengin sonuçlarda kullanır. Ama asıl değeri artık varlık tanınırlığında. Bir markanın ve kişinin kim olduğunu, hangi konuda uzman olduğunu tutarlı biçimde anlatan organizasyon ve kişi şemaları, yapay zeka sistemlerinin markayı doğru tanımasına yardım eder.
Kendi sitemde her yazının yazarını aynı kişi kimliğine bağlıyorum ve bu kimliği diğer profillerle eşleştiriyorum. Böylece arama motoru farklı sayfalardaki içerikleri tek bir uzmana ait olarak okuyabiliyor. E-ticaret tarafındaki şema kullanımını e-ticaret schema markup yazısında anlattım.
Altyapı seçimi teknik SEO'yu nasıl etkiler?
Türkiye'de sitelerin büyük kısmı ya WordPress üzerinde ya da ikas, Ticimax, IdeaSoft, T-Soft ve Shopify gibi hazır e-ticaret altyapılarında çalışıyor. Hazır altyapıların avantajı, temel teknik ayarların çoğunun baştan doğru gelmesi. Dezavantajı ise bazı kararların sizin elinizde olmaması. Filtre sayfalarının nasıl adres ürettiği, kanonik etiketin nasıl yazıldığı ya da şemaya hangi alanların eklendiği altyapının izin verdiği kadar değişebiliyor.
Bu yüzden altyapı seçerken ya da değiştirirken şu dört soruyu soruyorum. Filtre ve sıralama parametreleri için noindex ya da kanonik kuralı tanımlanabiliyor mu? Toplu 301 yönlendirme yüklenebiliyor mu? Ürün ve kategori şablonlarına özel alan ve yapılandırılmış veri eklenebiliyor mu? Sayfa başlığı ve açıklaması şablon bazında ve tek tek düzenlenebiliyor mu? Bu sorulardan ikisine "hayır" cevabı alıyorsanız, organik büyüme hedefiniz o altyapıyla sınırlanacak demektir.
Site taşımasında teknik SEO nasıl korunur?
Teknik SEO'nun en çok para kaybettirdiği an site taşımalarıdır. Yeni tasarım, yeni altyapı ya da yeni alan adı. Hepsinde aynı risk var. Eski adreslerin biriktirdiği güç yeni adreslere aktarılmazsa sıralamalar birkaç hafta içinde düşer ve geri gelmesi aylar sürer.
Taşımadan önce eski sitenin bütün adreslerini, en çok trafik alan ve en çok bağlantı alan sayfalarını listeleyin. Her eski adres için yeni bir hedef belirleyin ve bunu bire bir 301 ile yönlendirin. Hepsini ana sayfaya yönlendirmek kolay ama zararlı bir kısayoldur, çünkü Google bunu çoğu zaman yumuşak 404 olarak yorumlar. Taşımadan sonraki ilk iki hafta Search Console'u günlük izleyin. Dizine ekleme raporunda hata sayısı artıyorsa, yönlendirme listesinde bir kalıp kaçmış demektir. Kavramlar için 301 yönlendirme ve soft 404 maddelerine bakabilirsiniz.
Teknik SEO denetiminde öncelik nasıl belirlenir?
Bir tarama aracı size iki yüz maddelik bir hata listesi verebilir. Bunların çoğu ya önemsizdir ya da sitenin kendi yapısından gelen bilinçli tercihlerdir. Ben öncelik belirlerken her sorunu iki soruyla tartıyorum. Bu sorun para kazandıran bir sayfa grubunu etkiliyor mu? Kaç sayfayı etkiliyor? Ürün şablonundaki tek bir hata on bin sayfayı etkiler ve listenin en üstüne çıkar. Bir blog yazısındaki eksik alt etiketi ise bekleyebilir.
Önce indexi düzeltin, sonra hızla uğraşın! Bu cümleyi ekiplerle ilk toplantıda sık kuruyorum, çünkü hız skorunu yükseltmek için haftalar harcanıp yarısı dizinde olmayan kategori sayfalarının fark edilmediği projelere sık rastlanır. Denetimin adım adım nasıl yürüdüğünü SEO kontrol listesinde, e-ticaret sitelerine özel hali e-ticaret SEO denetimi yazısında bulabilirsiniz.
Log analizi ne zaman gerekir?
Küçük ve orta ölçekli sitelerde Search Console'un tarama istatistikleri çoğu zaman yeterlidir. Ama on binlerce adresi olan bir katalogda, Googlebot'un hangi sayfaya ne sıklıkla geldiğini görmek için sunucu loglarına bakmak gerekir. Loglar size tahmin değil gerçek davranışı gösterir. Botun haftada bir uğradığı kategori sayfaları ile her gün uğradığı parametreli adresler arasındaki fark, çoğu zaman sıralama sorunlarının asıl sebebini ortaya çıkarır. Aynı loglarda yapay zeka botlarının hangi sayfaları okuduğunu da görürsünüz ve bu, içeriğinizin hangi kısmının asistanlara ulaştığını anlamanın en somut yoludur. Log dosyalarını düzenli incelemek için büyük bir ekibe gerek yok, ayda bir alınan örnek bile çok şey anlatır. Kavramın kısa tanımı log analizi maddesinde.
Teknik SEO yapay zeka botları için de gerekli mi?
Evet, hatta bazı açılardan daha da gerekli. OpenAI, Anthropic ve Perplexity gibi şirketlerin botları sayfalara robots.txt kurallarına göre erişir. Yanlışlıkla engellenmiş bir bot, markanızın o asistanın cevaplarında hiç görünmemesi anlamına gelebilir. Ayrıca bu botların çoğu sayfayı JavaScript çalıştırmadan okur, dolayısıyla içeriğin HTML'de olması burada daha belirleyicidir. Hangi botun neye eriştiğini kontrol etmeyi yapay zeka botlarının erişimi yazısında anlattım.
Ben Adem Demir. Bağımsız dijital büyüme stratejisti olarak teknik SEO'yu tek başına bir hata ayıklama işi olarak değil, sitenin satış kapasitesini açan bir altyapı işi olarak ele alıyorum. Teknik zeminin üstüne içerik ve otoritenin nasıl kurulduğunu SEO danışmanlığı rehberinde anlattım. Sitenizin teknik denetimini birlikte yapmak isterseniz SEO danışmanlığı sayfasına göz atabilirsiniz.
Kaynaklar
Reklamların satış getirmiyor mu?
Reklam hesabını birlikte inceleyelim, nerede bütçe kaybettiğini netçe görelim.
Ücretsiz Ön Görüşme