Sayıların ardındaki mantık
Isı haritası bir keşif aracıdır, kanıt aracı değil. Nerede yoğunlaşma olduğunu gösteriyor; o yoğunlaşmanın iyi mi kötü mü olduğunu söylemiyor.
Bu ayrım sürekli karıştırılıyor. Bir düğmenin çok tıklanması başarı gibi görünüyor ama kullanıcı çalışmadığı için defalarca tıklıyor olabilir; harita ikisini aynı renkle gösteriyor.
Asıl değeri beklenmedik bulgularda. Tıklanamayan bir görselin yoğun tıklanması ya da hiç fark edilmeyen bir düğme, tahminle bulunamayacak şeyler.
Ne söyler, ne söylemez?
| Söyler | Söylemez |
|---|---|
| Nerede yoğunlaşma var | Neden yoğunlaştığını |
| Hangi öğe fark edilmiyor | Fark edilse ne olacağını |
| Tıklanamayana tıklanıyor mu | Kullanıcının niyetini |
| Bölgesel dikkat dağılımı | Dönüşüme katkısını |
Üçüncü satır en pratik faydası. Görsel, başlık ya da bir simgeye tıklanıyorsa kullanıcı orada bir bağlantı bekliyor demek; bu, tek bir düzeltmeyle kapatılabilecek bir beklenti.
Nasıl kullanılır?
- Hipotez üretin. Karar için değil, fikir için.
- Testle doğrulayın. Harita kanıt değil.
- Cihaza göre ayırın. Mobil ve masaüstü ayrı okunmalı.
- Yeterli veri bekleyin. Az oturumda harita yanıltıyor.
- Segment ayırın. Yeni ve tekrar gelen farklı davranıyor.
Uygulamada ne oluyor?
En sık hata, haritanın karar dayanağı olarak kullanılması. Renkli bir görüntü ikna edici duruyor ve toplantıda tartışmayı bitiriyor; oysa bulgunun doğru olup olmadığı ancak bir testle anlaşılıyor.
İkinci gözlem, tıklama yoğunluğunun başarı sanılması. Bir alandaki yoğunluk, kullanıcının o öğeyi anlamadığı ve defalarca denediği anlamına da gelebiliyor.
Üçüncüsü, cihaz kırılımının yapılmaması. Mobil ve masaüstü davranışı çok farklı; birleşik harita ikisini de bulanıklaştırıyor.
Dördüncüsü, yetersiz veriyle yorum yapılması. Birkaç yüz oturumdan çıkan harita tesadüfi desenler gösteriyor ve yanlış sonuçlara götürüyor.
Beşincisi, sayfa uzunluğunun göz ardı edilmesi. Haritanın üst kısmı her zaman daha yoğun görünüyor; bu bir bulgu değil, kaydırma davranışının doğal sonucu.
Altıncısı, tıklanamayan öğelerdeki tıklamaların fark edilmemesi. Bu, aracın en net kazancı; kullanıcının beklediği ama olmayan bağlantıları gösteriyor.
Yedincisi, imleç hareketinin dikkat sanılması. Fare hareketi bakışla her zaman örtüşmüyor; bu katman en zayıf veri türü.
Sekizincisi, dinamik içerikli sayfalarda yanlış okunması. Her kullanıcıya farklı içerik gösteren bir sayfada harita üst üste binmiş farklı düzenleri gösteriyor.
Dokuzuncusu, segment ayrımının yapılmaması. Yeni ziyaretçiyle siteyi bilen kullanıcı çok farklı davranıyor; karışık harita ortalama bir kurgu üretiyor.
Onuncusu, aracın sayfa hızına etkisinin izlenmemesi. Kayıt betiği her sayfada çalışıyor; kötü kurulduğunda ölçmeye çalıştığınız deneyimi bozuyor.
On birincisi, bulguların bir yere yazılmaması. Harita incelendiği gün fikir üretiyor ama kayıt altına alınmadığında birkaç ay sonra aynı keşif yeniden yapılıyor ve hiçbiri aksiyona dönüşmüyor.
On ikincisi, aracın yalnızca sorun çıktığında açılması. Dönüşüm düştüğünde bakılan bir kayıt, karşılaştırılacak bir önceki döneme sahip olmuyor; düzenli aralıklarla incelenen sayfalarda ise neyin değiştiği görülebiliyor ve değişimin kaynağı çok daha hızlı bulunuyor.
Neyi göstermez?
Harita, davranışın sebebini göstermez. Nerede yoğunlaşma olduğunu söyler; nedenini öğrenmek için kullanıcıya sormak gerekir.
Sıkça sorulan sorular
Karar için kullanabilir miyim?
Kullanmayın. Harita hipotez üretir; doğruluğu ancak testle anlaşılır.
Çok tıklanma iyi mi?
Her zaman değil. Kullanıcı öğeyi anlamadığı için de defalarca tıklıyor olabilir.
En net kazancı ne?
Tıklanamayan öğelere yapılan tıklamalar. Kullanıcının beklediği ama olmayan bağlantıları gösterir.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini Dönüşüm Takibi ve Ölçümleme Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
Meta, Google ve TikTok hesaplarınızı ve ölçümleme kurulumunuzu inceleyip bütçenin nerede kaybolduğunu rakamlarla gösteririm.
