URL Parametresi Nedir?

Sayılarla ne demek?

URL parametresi, bir adrese soru işaretinden sonra eklenen ve sayfanın nasıl gösterileceğini ya da ziyaretin nereden geldiğini bildiren bilgidir. E-ticaret sitelerinde filtreler, sıralama seçenekleri, sayfa numaraları ve kampanya takip kodları çoğunlukla parametrelerle taşınır. Kullanıcı için pratiktir; arama motoru için ise her farklı parametre birleşimi ayrı bir adres demektir.

Sorun çarpımla büyür. Bir kategoride 5 renk, 6 beden, 4 sıralama seçeneği ve 3 fiyat aralığı varsa, bunların birleşimi tek bir kategori için yüzlerce farklı adres üretir. Parametrelerin sırası değiştiğinde (renk önce ya da beden önce) aynı sayfa yine farklı bir adreste açılır. Tarayıcı bu adreslerin çoğunu keşfettiğinde zamanını aynı ürün listesini tekrar tekrar okumaya harcar.

Parametreleri iki gruba ayırmak yönetimi kolaylaştırır. İçeriği gerçekten değiştiren parametreler (ör. kategori filtresi, sayfa numarası) bazen ayrı bir sayfa olarak değer taşıyabilir. İçeriği değiştirmeyen parametreler (ör. utm_source, oturum kimliği, sıralama) ise hiçbir zaman dizinde ayrı bir sayfa olmamalı ve canonical ile ana adrese bağlanmalıdır.

Parametre türleri ve yönetimi

Tablonun özü: bir parametre içeriği anlamlı biçimde değiştirmiyorsa dizinde ayrı bir adres olarak yer almamalıdır.

Parametreleri yönetirken

1. Sitedeki bütün parametreleri listele. Tarama aracı ve sunucu kayıtları.
2. Her birini içerik etkisine göre sınıflandır. Değiştiren ve değiştirmeyen.
3. Parametre sırasını sabitle. Aynı birleşim hep aynı adres olsun.
4. İç bağlantıları temiz adreslere yönelt. Takip kodlu bağlantı verme.
5. Gereksiz birleşimleri taramadan çıkar. Robots.txt ya da bağlantı vermeme.

Uygulamada ne oluyor?

En sık durum, iç bağlantılarda takip parametresi kullanılması. Ana sayfadaki banner, kategoriye utm kodlu bir bağlantı veriyor; hem kopya adres oluşuyor hem analitik verisi bozuluyor.

İkinci gözlem, parametre sırasının sabit olmaması. Kullanıcının seçim sırasına göre ?renk=siyah&beden=42 ya da ?beden=42&renk=siyah oluşuyor; aynı sayfa iki adreste açılıyor.

Üçüncüsü, Search Console'daki eski parametre aracına güvenilmesi. Araç 2022'de kaldırıldı; eski ayarların hala çalıştığı sanılıyor.

Dördüncüsü, oturum kimliklerinin adreste taşınması. Eski altyapılar her ziyaretçiye farklı bir adres üretiyor; tarayıcı sonsuz sayıda benzersiz URL görüyor.

Beşincisi, sunucu kayıtlarında parametreli adreslerin tarama payının ölçülmemesi. Googlebot isteklerinin büyük kısmı filtre ve sıralama adreslerine gidiyor ama bu oran bilinmiyor.

Altıncısı, bütün parametrelerin robots.txt ile engellenmesi. Değerli filtre sayfaları da kapanıyor; "siyah deri bot" gibi aranan bir birleşim sıralama şansını kaybediyor.

Yedincisi, canonical'ın parametreli adresi göstermesi. Şablon canonical değerini mevcut adresten alıyor; her parametreli sürüm kendini tercih edilen sürüm ilan ediyor.

Sekizincisi, boş sonuç veren birleşimlerin taranması. Hiç ürün olmayan filtre birleşimleri de bağlantı alıyor; soft 404 sayısı artıyor.

Dokuzuncusu, parametreler yerine statik görünümlü adreslerin gelişigüzel üretilmesi. Filtreler /siyah/42/ gibi klasör yapısına çevriliyor ama aynı çarpım sorunu bu kez daha zor fark ediliyor.

Onuncusu, reklam platformlarının otomatik parametreleri. gclid, fbclid gibi tıklama kimlikleri paylaşılan bağlantılarla dolaşıma giriyor; canonical olmadan dizine girme riski taşıyor.

On birincisi, büyük/küçük harf farkı. ?Renk=Siyah ile ?renk=siyah sunucu tarafından aynı işleniyor ama arama motoru için iki ayrı adres.

On ikincisi, parametre politikasının yazılı olmaması. Yeni bir özellik eklendiğinde geliştirici yeni parametre üretiyor; SEO ekibi durumu haftalar sonra öğreniyor.

Neyi çözmez?

Canonical etiketi, parametreli adreslerin taranmasını engellemez; yalnızca hangi sürümün gösterileceğini bildirir. Tarama israfını azaltmak için bağlantı yapısı ve robots.txt da ele alınmalıdır.

Sıkça sorulan sorular

URL parametreleri SEO'ya zarar verir mi?

Kendileri zararlı değildir; kontrolsüz birleşimler kopya içerik ve tarama israfı yaratır.

Search Console'da parametre ayarı yapılabilir mi?

Hayır; URL parametreleri aracı Nisan 2022'de kaldırıldı.

UTM'li adresler dizine girer mi?

Bağlantı alırlarsa girebilir; canonical ana adrese işaret etmeli ve iç bağlantılarda UTM kullanılmamalı.

Bu kavramın bütün resim içindeki yerini SEO Danışmanlığı Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.