Perplexity, Gemini ve Copilot gibi yapay zeka arama motorlarında (İngilizce kaynaklarda AI search) görünürlük, her platformun cevabını hangi dizine ve hangi tarayıcıya dayandırdığına göre farklılaşır. Bu yüzden Perplexity SEO, Gemini SEO ve Copilot SEO ortak bir içerik zemininde ama ayrı teknik kontrollerle yapılır. Gemini uygulaması cevaplarını Google Arama dizinindeki içerikle temellendirir, Copilot Bing'e dayanır, Perplexity ise kendi tarayıcısı PerplexityBot ile bulduğu sayfaları kaynak gösterir. İçerik ve marka tarafındaki iş üç platformda ortaktır. Değişen, hangi tarayıcıya izin vermeniz gerektiği, hangi arama motorunda güçlü olmanız gerektiği ve görünürlüğü hangi araçla ölçebileceğinizdir.
Bana gelen denetim taleplerinde tablo genellikle şöyle başlıyor. Marka Google'ın yapay zeka yüzeylerinde ara sıra anılıyor, Copilot'ta hiç yok, Perplexity'de ise rakipler kaynak gösterilirken siteleri listede bile çıkmıyor. Üç ayrı sorun gibi görünse de çoğu zaman iki kök neden var. Bing'e hiç gönderilmemiş bir site ve bot korumasında unutulmuş bir kural. Yapay zeka aramasının genel mantığını GEO'nun tamamını kapsayan rehberde anlattım, aşağıda üç platformun ayrıştığı noktalara odaklanıyorum.
Perplexity, Gemini ve Copilot'ta görünürlük neden farklılaşır?
Perplexity, Gemini ve Copilot'ta görünürlük farklılaşır, çünkü her biri cevabı farklı bir arama altyapısıyla temellendirir ve site sahibine farklı kontrol ve ölçüm araçları sunar. Aynı sayfa üç platformda da kaynak olabilir. Ama bir platformun tarayıcısını engellediğinizde ya da o platformun dayandığı dizinde zayıf kaldığınızda yalnızca orada kaybolursunuz.
| Platform | Cevabı neyle temellendirir | Kontrol eden tarayıcı ya da belirteç | Site sahibinin ölçüm imkânı |
|---|---|---|---|
| Gemini uygulaması | İstem anında Google Arama dizininden sağlanan içerik | Googlebot ile tarama ve dizin, Google-Extended ile eğitim ve temellendirme kararı | İstem takibi ve GA4 yönlendirme verisi |
| Microsoft Copilot | Bing dizini | Bingbot erişimi, değişiklik bildirimi için IndexNow | Bing Webmaster Tools AI Performance raporu |
| Perplexity | PerplexityBot'un taradığı sayfalar ve kullanıcı isteğiyle açılan sayfalar | PerplexityBot (robots.txt ile), Perplexity-User (genellikle robots.txt'ye uymaz) | İstem takibi ve GA4 yönlendirme verisi |
| ChatGPT (karşılaştırma için) | Bing gibi arama sağlayıcıları ve OAI-SearchBot taraması | OAI-SearchBot | GA4'te chatgpt.com yönlendirmesi ve istem takibi |
Tablodaki son satırı kümenin bütünlüğü için ekledim. ChatGPT'ye özgü tarayıcı ayrımını ve Bing bağlantısını ChatGPT SEO ve markanın ChatGPT'de önerilmesi yazısında, Google Arama içindeki AI Bakışı ve AI Modu'nu ise Google AI Modu'nda kaynak olarak görünmek yazısında ayrı ele aldım. Buradaki konu Gemini uygulaması, Copilot ve Perplexity.
Gemini SEO nasıl yapılır, Gemini hangi kaynaktan beslenir?
Gemini SEO, sitenizin Googlebot tarafından sorunsuz taranıp Google Arama dizinine girmesini ve robots.txt'deki Google-Extended kararının bilinçli verilmesini sağlamakla başlar. Google'ın tarayıcı belgesine göre Gemini uygulaması, isabeti ve alakayı artırmak için istem anında Google Arama dizinindeki içerikten yararlanıyor. Google buna temellendirme (grounding) diyor.
Pratikte bunun anlamı şu. Google Arama'da dizinde olmayan bir sayfa Gemini cevabına kaynak olamaz. Googlebot'un sayfayı görebilmesi, içeriğin JavaScript çalışmadan da okunabilmesi ve sayfanın Search Console'da dizinde görünmesi Gemini için de başlangıç şartı. Ağır istemci tarafı işleme, yanlış canonical ve noindex kalıntıları burada da en sık rastladığım sorunlar. Altyapı kontrolünün genelini teknik SEO nedir yazısında topladım.
Gemini tarafında içerik kararını Google Arama'dan ayrı vermeye gerek yok. Google, yapay zeka özellikleri için içeriği küçük parçalara bölmeyi ya da yapay zekaya özel yeniden yazmayı gereksiz taktikler arasında sayıyor. Arama için yazdığınız, alt sorulara net cevap veren sayfa Gemini için de doğru sayfadır.
Google-Extended engellenirse Gemini'de ne olur?
Google-Extended engellenirse sitenizin içeriği gelecekteki Gemini modellerinin eğitiminde ve Gemini uygulamalarındaki cevapların temellendirilmesinde kullanılmaz, ama Google Arama'daki dizine eklenme ve sıralama bundan etkilenmez. Google, bu belirtecin arama sıralamasında sinyal olarak da kullanılmadığını belirtiyor.
Google-Extended ayrı bir tarayıcı değil, robots.txt'de kullanılan bağımsız bir ürün belirtecidir. Kendine ait bir HTTP kullanıcı aracısı yok, tarama mevcut Google kullanıcı aracılarıyla yapılıyor. Kapsamı Gemini uygulamaları ile Vertex AI tarafındaki Google Arama ile temellendirme özelliği. AI Bakışı ve AI Modu Google Arama'nın özellikleri olduğu için bu yüzeylerdeki görünürlüğü Googlebot ve arama kontrolleri belirliyor.
Sahada gördüğüm tuzak şu. "Yapay zeka eğitimine kapatalım" kararıyla eklenen tek bir Google-Extended satırı, markayı Gemini uygulamasındaki cevaplarda kaynak olmaktan da çıkarıyor. Eğitim ve temellendirme aynı belirteçle yönetildiği için ikisini ayırma imkânınız şimdilik yok. Google'ın, ortak bir makine okunur eğitim tercihi sinyali olan AIPREF'i 2027'nin başında desteklemeyi planladığını yazması bu yüzden takip etmeye değer. O güne kadar karar şu ödünleşime dayanıyor. Eğitimden çıkmak mı, Gemini cevaplarında kaynak olmak mı.
Copilot SEO nasıl yapılır?
Copilot SEO, sitenizin Bing'de eksiksiz dizinde olmasını, Bingbot'un erişimine açık kalmasını ve değişikliklerin IndexNow ile Bing'e hızlıca bildirilmesini sağlamakla yapılır. Microsoft Copilot cevaplarını Bing altyapısıyla temellendirdiği için Bing'de görünmeyen bir sayfa Copilot'ta da görünmez.
Türkiye'de Bing'in arama payı düşük olduğu için Copilot çoğu ekipte gündemin sonunda kalıyor. B2B satış yapan, müşterileri iş bilgisayarında Microsoft 365 ve Edge kullanan markalarda ise bu ihmal pahalıya geliyor. Devraldığım sitelerin çoğunda Bing Webmaster Tools hesabı yoktu ya da açılıp bırakılmıştı. Hesabı açmak, Search Console'daki siteyi içe aktarmak ve site haritasını göndermek ilk saatin işi.
Bing Webmaster Tools'taki AI Performance raporu neyi gösterir?
Bing Webmaster Tools'taki AI Performance raporu, sitenizin Microsoft Copilot'ta, Bing'in yapay zeka ile ürettiği özet kutularında ve seçili iş ortağı entegrasyonlarında kaç kez kaynak gösterildiğini, hangi sayfaların alıntılandığını ve yapay zekanın içeriğinizi bulmak için hangi ifadeleri kullandığını gösterir. Microsoft raporu Şubat 2026'da genel önizleme olarak duyurdu.
Raporda beş ana görünüm var. Toplam alıntı (Total Citations) seçilen dönemde yapay zeka cevaplarında kaynak olarak gösterilme sayısını verir, cevabın neresinde gösterildiğinizi söylemez. Ortalama alıntılanan sayfa (Average Cited Pages) günlük ortalama benzersiz sayfa sayısıdır ve sıralama ya da otorite göstergesi değildir. Temellendirme sorguları (grounding queries) yapay zekanın içeriğinizi getirmek için kullandığı anahtar ifadelerdir ve Microsoft'a göre toplam alıntı etkinliğinin bir örneklemidir. Bunlara sayfa düzeyinde alıntı sayıları ve zaman içindeki görünürlük eğilimi ekleniyor.
Benim için en değerli kısım temellendirme sorguları. Google tarafında yapay zekanın hangi alt sorgu için sizi seçtiğini görmek zor. Bing'de ise bu ifadeleri listeleyip içerik boşluklarını çıkarabiliyorsunuz. Raporu okurken bir uyarıyı aklınızda tutun. Alıntı sayısı önem ya da kalite ölçüsü değil, sıklık ölçüsüdür. Az alıntı alan ama satışa yakın bir sayfa, çok alıntı alan bir sözlük sayfasından değerli olabilir.
IndexNow Copilot görünürlüğüne nasıl yardım eder?
IndexNow, içerik değiştiğinde katılımcı arama motorlarına anında bildirim gönderilmesini sağlayan bir protokoldür ve yapay zeka sistemlerinin içeriğinizin en güncel sürümüne başvurmasına yardım eder. Microsoft'un AI Performance duyurusu, güncelliği korumak için IndexNow'u açıkça öneriyor.
Fiyatı ve stoğu sık değişen e-ticaret sitelerinde IndexNow fark yaratır. Bir kampanya fiyatı bittiği halde Copilot'un eski fiyatı anlatması, müşteri hizmetlerine şikâyet olarak döner. Çoğu altyapıda IndexNow bir eklenti ya da birkaç satırlık sunucu ayarıyla açılıyor. Açtıktan sonra Bing Webmaster Tools'ta bildirimlerin gerçekten ulaştığını kontrol edin. Microsoft aynı duyuruda başlıkları, tabloları ve SSS bölümlerini güçlendirmeyi, iddiaları kanıt ve kaynakla desteklemeyi ve metin, görsel ve videonun aynı varlıkları tutarlı anlatmasını da öneriyor.
PerplexityBot nedir, Perplexity SEO nasıl yapılır?
PerplexityBot, Perplexity'nin arama sonuçlarında siteleri göstermek ve onlara bağlantı vermek için kullandığı tarayıcıdır ve Perplexity'nin belgesine göre yapay zeka temel modellerini eğitmek için içerik toplamaz. Perplexity SEO, bu tarayıcıya robots.txt ve güvenlik duvarında izin vermekle ve kaynak gösterilmeye değer, soruya doğrudan cevap veren sayfalar yayımlamakla yapılır.
| Ajan | Görevi | Model eğitimi | robots.txt |
|---|---|---|---|
| PerplexityBot | Siteleri Perplexity arama sonuçlarında göstermek ve bağlantı vermek | Kullanılmaz | robots.txt'de izin verilmesi isteniyor. Değişikliğin yansıması 24 saate kadar sürebilir |
| Perplexity-User | Kullanıcı soru sorduğunda cevaba yardımcı olmak için sayfayı ziyaret etmek | Kullanılmaz, web taraması da yapmaz | Kullanıcı isteğiyle çalıştığı için genellikle robots.txt kurallarını yok sayar |
PerplexityBot ile Perplexity-User ayrımını bilmek, sunucu günlüğünü doğru okumak için gerekli. Günlükte Perplexity-User görüyor ama PerplexityBot görmüyorsanız, kullanıcılar sayfanızı istiyor ama siteniz Perplexity'nin arama tarafına kapalı demektir. Perplexity'de kaynak listesi cevabın ayrılmaz parçası olduğu için kazandığınız her alıntı kullanıcı tarafından doğrudan görülür. Bu da Perplexity'yi tıklama getirme ihtimali en yüksek yapay zeka yüzeylerinden biri yapıyor.
PerplexityBot güvenlik duvarında nasıl açılır?
PerplexityBot güvenlik duvarında, kullanıcı aracısı adı ile Perplexity'nin yayımladığı resmi IP listesi birlikte eşleştirilerek ve bu izin kuralı engelleme kurallarından önce çalışacak şekilde açılır. Yalnızca kullanıcı aracısına göre izin vermek, botu taklit eden isteklere de kapı açar.
- Perplexity'nin her ajan için ayrı yayımladığı JSON biçimindeki IP listelerini kaynak kabul edin ve listeyi otomatik güncelleyin.
- AWS WAF kullanıyorsanız her bot için bir IP kümesi oluşturun ve bu kümeyi kullanıcı aracısı eşleşmesiyle VE koşuluna bağlayan bir izin kuralı yazın. Kuralın öncelik numarasını engelleme kurallarından küçük tutun.
- Cloudflare kullanıyorsanız Bot Fight Mode'u ayrıca kontrol edin. Perplexity'nin belgesine göre bu mod WAF özel kurallarıyla atlanamıyor ve eşleşen botlara yine de doğrulama sorusu çıkarabiliyor.
- Değişiklikten sonra günlükleri izleyin. Hem Perplexity hem güvenlik duvarı tarafında ayarların yayılması zaman alabiliyor.
Perplexity'de hiç görünmeyen sitelerde en sık bulduğum neden bu madde listesinin üçüncüsü. Ekip robots.txt'yi açmış, WAF'a izin kuralı yazmış ama Bot Fight Mode açık kaldığı için bot yine kapıda kalmış. Diğer yapay zeka tarayıcılarının erişim ayarlarını yapay zeka botlarının siteye erişimi ve robots.txt yazısında bir arada anlattım.
Her yapay zeka arama motoru için ayrı SEO gerekir mi?
Her yapay zeka arama motoru için ayrı içerik optimizasyonu gerekmez. Ayrışan iş teknik erişim, dizin ve ölçümdür. Aynı sayfa Google, Bing ve Perplexity'de birlikte kaynak olabilir, yeter ki üç tarafın tarayıcısına açık olsun ve alt sorulara net cevap versin.
Platforma göre metnin farklı sürümlerini yazmak hem bakım yükünü artırıyor hem de aynı içeriğin birden fazla adreste dolaşmasına yol açıyor. Denediğim projelerde kazanç getirmedi. Ortak iş şu dört alanda toplanıyor. Alt sorulara cevap veren sayfa yapısı, özgün bilgi ve deneyim, web genelinde tutarlı marka bilgisi ve bağımsız sitelerdeki gerçek anılmalar. İçeriği yapay zeka için nasıl yazdığımı alıntılanabilir içerik yazımı yazısında, platformların sayfa seçerken neye baktığını yapay zeka arama motorlarının kaynak seçimi yazısında anlattım.
Ayrışan kısım ise kısa bir kontrol listesi. Googlebot, Bingbot, OAI-SearchBot ve PerplexityBot'un robots.txt ve güvenlik duvarında açık olduğunu doğrulayın, Google-Extended kararını bilinçli verin. Search Console ve Bing Webmaster Tools hesaplarını açıp site haritalarını gönderin. IndexNow'u açın. Bu üç adım tamamlanmadan platforma özel içerik tartışması yapmak boşuna.
Hangi platforma öncelik verilmeli?
Öncelik, kitlenizin hangi platformu kullandığına göre verilmelidir. Türkiye'de tüketiciye satış yapan markaların çoğunda Google yüzeyleri ve Gemini ilk sıradadır. İş dünyasına satış yapıyorsanız Copilot, araştırma yapan teknik bir kitleye hitap ediyorsanız Perplexity listede yukarı çıkar.
| Durum | Öncelik | İlk yapılacak iş |
|---|---|---|
| Tüketiciye satış, mobil ağırlıklı kitle | Google yüzeyleri ve Gemini | Googlebot erişimi, dizin, Google-Extended kararı |
| B2B satış, kurumsal müşteriler | Copilot | Bing Webmaster Tools, site haritası, IndexNow, AI Performance raporu |
| Yazılım, finans, sağlık gibi araştırma yoğun kategoriler | Perplexity | PerplexityBot izni, WAF kuralları, kaynak gösterilecek veri sayfaları |
| Fiyatı ve stoğu sık değişen e-ticaret | Copilot ve Gemini birlikte | IndexNow, ürün sayfasında güncel fiyat ve stok |
| Kitlenizi bilmiyorsanız | Üçü birden, ölçüm önce | Hedef soru listesiyle üç platformda ilk test |
Kitle bilgisini tahminle değil veriyle alın. GA4'te gemini.google.com, copilot.microsoft.com, bing.com ve perplexity.ai kaynaklı oturumları ayrı bir kanal grubunda toplayın. Hangi platformdan gelen ziyaretçinin daha çok form doldurduğunu görmek, önceliği çoğu zaman tartışmadan daha hızlı belirler.
Aynı soruyu üç platformda nasıl test edersiniz?
Aynı soruyu üç platformda test etmek için sabit bir hedef soru listesi hazırlanır, sorular aynı gün ve kişiselleştirmesi kapalı oturumlarla sorulur ve her platform için aynı sütunlar doldurulur. Koşullar sabit değilse platformlar arasındaki fark ölçüm hatasından ayırt edilemez.
- 10 ile 20 hedef soruyu sabit bir listeye yazın ve her ay aynı kelimelerle sorun.
- Testleri aynı gün, oturum açılmamış ya da geçmişi ve kişiselleştirmesi kapalı hesaplarla yapın.
- Her platform için dört sütun doldurun. Marka anıldı mı, site kaynak gösterildi mi, bilgi doğru mu, hangi rakipler öne çıktı.
- Kaynak gösterilen üçüncü taraf siteleri ayrıca listeleyin.
Birkaç ay sonra tablo, hangi platformda neden geride kaldığınızı gösterir. Google yüzeylerinde anılıp Copilot'ta hiç görünmüyorsanız sorun büyük olasılıkla içerikte değil Bing dizinindedir. Perplexity'de hiç çıkmıyorsanız ilk bakılacak yer güvenlik duvarıdır. Üç platformda da rakipler aynı üçüncü taraf siteler üzerinden öne çıkıyorsa iş dijital PR'a kayar. Kaynak gösterilen sitelerin listesi doğal bir hedef listesi olur ve bunun nasıl kullanılacağını dijital PR, forumlar ve şikâyet sitelerinin yapay zeka yanıtlarına etkisi yazısında anlattım.
Bu takibin adı istem takibi. Ölçtüğümüz şey ise platformdan platforma çok farklı çıkabilen LLM görünürlüğü. Search Console, Bing'in raporu, GA4 ve istem takibini tek panoda nasıl birleştirdiğimi yapay zeka görünürlüğünün ölçümü yazısında gösterdim.
Perplexity, Gemini ve Copilot için danışman ya da ajans nasıl seçilir?
Perplexity, Gemini ve Copilot için danışman ya da ajans seçerken, adayın üç platformun tarayıcı ve dizin farkını somut olarak anlatabilmesine, Bing Webmaster Tools ve sunucu günlüğü okuyabilmesine ve ölçüm yöntemini önceden yazılı vermesine bakılır. Platform başına ayrı içerik paketi satan teklifler genellikle yanlış yerden başlar.
Maliyeti belirleyen değişkenler. Takip edilecek platform ve hedef soru sayısı, sitenin büyüklüğü, altyapıda kaç güvenlik katmanı bulunduğu ve işin denetimle sınırlı kalıp kalmadığıdır. Görüşmede "Perplexity'de neden görünmüyoruz" diye sorun. İyi bir cevap robots.txt, WAF, IP listesi ve günlük kontrolüyle başlar. "daha fazla içerik" diye başlayan cevap teknik tarafı bilmediğini gösterir. Genel seçim sorularını GEO ajansı seçerken sorulacak sorular yazısında, SEO tarafındaki karşılığını SEO ajansı seçimi yazısında topladım.
Kendi çalışmamda üç platformu aynı denetimde ele alıyorum. Erişim, dizin, varlık tutarlılığı ve hedef soru testi tek raporda çıkıyor. Kapsamı GEO danışmanlığı sayfasında anlattım. Sitenizin üç platformdaki durumunu birlikte incelememi isterseniz başvuru formundan bana ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
AI search nedir, klasik aramadan farkı ne?
AI search (yapay zeka araması), kullanıcının sorusuna bağlantı listesi yerine birden fazla kaynaktan derlenmiş tek bir cevap veren ve dayandığı sayfaları kaynak olarak gösteren arama biçimidir. Klasik aramada hedef sıralamada üst sırada yer almak, AI search'te ise cevabın içinde anılmak ya da kaynak listesine girmektir.
Ölçüm de buna göre değişir. Ortalama konum yerine hedef soruların kaçında anıldığınıza ve kaynak gösterildiğinize bakılır. Bu ayrımın SEO, GEO ve AEO tarafındaki karşılığını SEO, GEO ve AEO arasındaki fark yazısında açtım.
PerplexityBot'u engellersem Perplexity'de hiç görünmez miyim?
PerplexityBot'u engellerseniz siteniz Perplexity'nin arama sonuçlarında gösterilmek için taranmaz. Ancak kullanıcı isteğiyle çalışan Perplexity-User genellikle robots.txt'yi yok saydığı için sayfanız tek tek isteklerde yine açılabilir. Güvenlik duvarında ikisini de engellediyseniz Perplexity sayfanızı hiç okuyamaz.
Google-Extended'i engellemeli miyim?
Google-Extended'i engellemek bir iş kararıdır. Engellerseniz içeriğiniz gelecekteki Gemini modellerinin eğitiminde kullanılmaz ama Gemini uygulamasındaki cevaplarda temellendirme kaynağı olma imkânını da kaybedersiniz. Google Arama'daki görünürlüğünüz bu karardan etkilenmez.
Copilot için Bing'e ayrıca site haritası göndermek gerekir mi?
Copilot için Bing'e site haritası göndermek gerekir, çünkü Bing sitenizi Google'dan bağımsız tarar ve Bing Webmaster Tools'ta site haritası yoksa yeni sayfalarınızı geç bulabilir. Site haritasının yanına IndexNow eklemek, değişikliklerin daha hızlı yansımasını sağlar.
Claude gibi diğer asistanlar için ayrıca bir şey yapmalı mıyım?
Claude gibi diğer asistanlar için yapılacak iş aynıdır. Şirketin yayımladığı tarayıcı listesine bakın, arama için kullanılan tarayıcıyı engellemeyin ve eğitim tarayıcısı için kararınızı ayrı verin. Tarayıcı adlarını ve robots.txt örneklerini bot erişimi yazısında bir arada tutuyorum.
Platforma göre farklı içerik yazmak kopya içerik sorunu yaratır mı?
Platforma göre aynı konunun farklı sürümlerini ayrı adreslerde yayımlamak, birbirine çok benzeyen sayfalar ürettiği için kopya içerik ve bölünmüş sinyal riski yaratır. Tek bir güçlü sayfa üç platformda da kaynak olabileceği için bu yola girmenize gerek yok.
Kaynaklar
Reklamların satış getirmiyor mu?
Reklam hesabını birlikte inceleyelim, nerede bütçe kaybettiğini netçe görelim.
Ücretsiz Ön Görüşme