ROAS, reklamın getirdiği satış değerinin reklam harcamasına oranıdır. ROI ise yatırımdan, yani harcamadan sonra kalan karın harcamaya oranıdır. İlki ne kadar satış getirdiğinizi, ikincisi ne kadar para kazandığınızı söyler. 4 kat ROAS, katkı marjı yüzde 34,7 olan bir üründe yaklaşık yüzde 39 ROI demektir, yüzde 300 değil. Bu fark, bütçe toplantısında "reklamı büyütelim mi" sorusunun cevabını tamamen değiştirebilir.
İki kavramı karıştırmanın neden bu kadar yaygın olduğunu ve bütçe kararında hangisine ne zaman bakılacağını aşağıda anlatıyorum. ROAS'ın temel tanımı için ROAS nedir yazısı yeterli. Burada bir adım ötesine, oranın kara nasıl dönüştüğüne bakıyoruz.
ROAS ve ROI formülleri nasıl yazılır?
ROAS = reklamın getirdiği satış ÷ reklam harcaması. Sonuç genellikle kat olarak yazılır, 4 kat ya da 4x gibi.
ROI = (reklamın bıraktığı kar − reklam harcaması) ÷ reklam harcaması. Sonuç yüzde olarak yazılır.
İki formül arasındaki köprü katkı marjıdır. Satışın ne kadarının kar olarak kaldığını bilirseniz ROAS'tan ROI'ye geçebilirsiniz. ROI = ROAS × katkı marjı − 1. Bu kadar basit, ama içindeki katkı marjı rakamını doğru bulmak çoğu zaman en zor kısım. Nasıl hesaplandığını katkı payı hesaplama örneğinde satır satır gösterdim.
Aynı kampanya iki ölçüyle nasıl görünür?
1 TL reklam harcaması ve 4 kat ROAS ile başlayalım. Katkı marjı yüzde 34,7.
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Reklamın getirdiği satış | 1 TL × 4 | 4 TL |
| Bu satışın bıraktığı katkı | 4 TL × 0,347 | 1,39 TL |
| Reklam harcaması düşülünce kalan | 1,39 − 1 | 0,39 TL |
| ROI | 0,39 ÷ 1 | Yüzde 39 |
Yüzde 39 kötü bir getiri değil. Ama yüzde 300 sanıp bütçeyi üç katına çıkarmaya karar veren bir ekiple yüzde 39'u bilen bir ekip çok farklı kararlar verir. Üstelik bu hesapta panelin söylediği 4 katı olduğu gibi kabul ettik. Panelin gösterdiği satışın tamamı defterde yoksa tablo daha da değişir.
Panelin abartısı ROI'yi nasıl etkiler?
Gerçeklik katsayısı 0,6 olan bir hesapta panelin 4 kat dediği yerde defterde 2,4 kat vardır. Aynı yüzde 34,7 katkı marjıyla 2,4 kat getirinin bıraktığı katkı 0,83 TL, yani harcamanın altında. ROI eksi yüzde 17. Panelde yüzde 300 kar gibi okunan kampanya, defterde her harcanan 1 TL için 17 kuruş kaybettiriyor.
| Panel ROAS | Katsayı | Defterdeki ROAS | ROI |
|---|---|---|---|
| 4 kat | 1,0 | 4,0 kat | Yüzde 39 |
| 4 kat | 0,8 | 3,2 kat | Yüzde 11 |
| 4 kat | 0,6 | 2,4 kat | Eksi yüzde 17 |
| 4 kat | 0,4 | 1,6 kat | Eksi yüzde 44 |
Bir teknik not. Katkı marjını KDV dahil panel tutarı üzerinden ve beklenen iadeyi içine katarak hesapladığımız için, buradaki katsayıyı aynı tabanda, yani yalnızca çoklu sayım ve atıf fazlalığını yansıtacak şekilde ölçtüğümüzü varsayıyorum. Aksi halde KDV ve iadeyi iki kez düşmüş oluruz.
Tablodaki her satırda panel aynı rakamı gösteriyor. Değişen tek şey, o rakamın ne kadarının gerçek olduğu. Panelin abartısını hedeflere taşıyan yöntemin tamamı reklam karlılığı rehberinde. Katsayının nasıl hesaplandığını gerçeklik katsayısı nedir yazısında anlattım.
Bütçe kararında hangisine bakılmalı?
İkisi farklı soruların cevabı. ROAS bir verimlilik ölçüsü ve gün içindeki kampanya yönetimi için kullanışlı. Bir kampanyanın dün bugünden iyi mi kötü mü gittiğini, bir reklam setinin diğerinden daha verimli olup olmadığını hızlıca gösterir. Ürünün ekonomisi değişmediği sürece ROAS'taki hareket ROI'deki hareketi de yansıtır.
ROI ise bir yatırım ölçüsü ve bütçe kararları için gerekli. "Bu kanala ayda 200 bin TL daha koyalım mı" sorusunu ROAS'a bakarak cevaplayamazsınız, çünkü ek bütçenin getireceği karı bilmeniz gerekir. Bütçe toplantılarında kullandığım sıra şu. Önce işletme düzeyinde MER ve toplam katkı, sonra kanal bazında katsayıyla düzeltilmiş ROI, en son kampanya ROAS'ları.
POAS nedir, ROI'den farkı ne?
POAS, reklamın getirdiği brüt karın ya da katkının reklam harcamasına oranı. Kar bazlı ROAS da denebilir. POAS 1 kat ise reklam kendini tam olarak karşılıyor, 1,39 kat ise her harcanan lira 1,39 lira katkı bırakıyor. ROI ile arasındaki fark yalnızca gösterim biçimi. POAS 1,39 kat ile ROI yüzde 39 aynı şeyi söylüyor. POAS'ın avantajı, kampanya yöneticisinin alıştığı ROAS diline benzemesi. Reklam platformuna ciro yerine katkı gönderdiğinizde panelin raporladığı rakam doğrudan POAS olur. Bunun nasıl kurulduğunu reklam platformuna kar göndermek başlığında ele aldım.
Organik kanalların ROI'si nasıl karşılaştırılır?
Reklamın ROI'sini hesaplamaya başladığınızda kaçınılmaz olarak diğer kanalların ROI'sini de merak edersiniz. SEO'ya ayda belirli bir tutar harcayan bir mağaza, o harcamanın getirdiği katkıyı nasıl ölçer? Mantık aynı. Organik aramadan gelen satışların katkısını hesaplarsınız, SEO için harcanan içerik, teknik ve danışmanlık maliyetini düşersiniz.
Fark zaman ölçeğinde. Reklamın ROI'si harcandığı ay görünür ve reklam durduğunda biter. SEO'nun ROI'si ilk aylarda eksidedir, sonra birikir ve harcama durduğunda bile bir süre devam eder. Bu yüzden iki kanalı aynı ayın rakamlarıyla karşılaştırmak SEO'ya haksızlık eder. On iki aylık bir pencerede karşılaştırmak daha adil. E-ticaret SEO danışmanlığı verdiğim mağazalarda organik kanalın katkısını bu yüzden yıllık bir tabloda, reklamla yan yana izliyorum.
ROI hesabında en sık yapılan hatalar neler?
Birincisi, ciroyu kar gibi kullanmak. ROI formülüne satış tutarını yazmak, ROAS'ı yüzdeye çevirmekten başka bir şey değil.
İkincisi, ajans ücretini, kreatif üretim maliyetini ve araç aboneliklerini hesaba katmamak. Reklam harcaması yalnızca medya bütçesi değildir. Ajansa ya da danışmana ödenen ücret, çekim maliyeti ve kullanılan araçlar da yatırımın parçasıdır. Bunları dışarıda bırakan ROI, gerçek getirinin üstünde çıkar.
Üçüncüsü, ilk siparişin karını hesaba katıp sonraki siparişleri yok saymak. Yeni müşteri getiren kampanyaların ROI'si ilk siparişte eksi çıkabilir ve ikinci sipariş geldiğinde artıya döner. Bunu ilk siparişteki zararın ne zaman doğru karar olduğunu anlattığım yazıda ele aldım. Bütçe planını ROI üzerinden kurmanın nasıl işlediğini merak ediyorsanız performans pazarlaması tarafında nasıl çalıştığıma bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İyi bir ROI yüzde kaç olmalı?
Sektöre ve işletmenin finansman maliyetine göre değişir. Reklam yatırımında ROI'nin pozitif olması gerekir, ama bu yetmez. Elde edilen getirinin, aynı paranın başka bir yerde, örneğin stokta ya da ürün geliştirmede getireceğinden yüksek olması gerekir.
ROAS yüksek ama ROI düşükse sorun nerede olabilir?
Çoğu zaman katkı marjında ya da panelin abartısında. Ürün düşük katkılıysa yüksek ROAS bile kar bırakmaz. Panel satışı olduğundan fazla gösteriyorsa, yüksek ROAS'ın bir kısmı defterde hiç yoktur. Bu durumu ROAS yüksek ama kar düşükken ilk bakılacak yerleri anlattığım yazıda ele aldım.
ROI'yi her kampanya için ayrı hesaplamak gerekir mi?
Kanal ve kampanya türü düzeyinde hesaplamak yeterli. Tek tek reklam setleri için ROI hesaplamak hem çok veri ister hem de karar verirken pek işe yaramaz. Orada ROAS'ın hareketine bakmak daha pratik.
Kaynaklar
- Lewis, R. A. ve Rao, J. M. (2015). The unfavorable economics of measuring the returns to advertising. Quarterly Journal of Economics
- Demir, A. (2026). Gerçeklik katsayısı yöntemi (Araştırma Raporu No. 1). Zenodo
- Demir, A. (2026). Türkiye'deki e-ticaret işletmeleri için katkı marjına dayalı başabaş ROAS hesabı (Araştırma Raporu No. 2). Zenodo
Reklamların satış getirmiyor mu?
Reklam hesabını birlikte inceleyelim, nerede bütçe kaybettiğini netçe görelim.
Ücretsiz Ön Görüşme