Yapay zeka markanızı yanlış tanıtıyorsa cevabı doğrudan düzenleyemezsiniz. Önce yanlış bilginin canlı aramada okunan bir sayfadan mı yoksa modelin eğitim verisinden mi geldiğini ayırır, hatayı o kaynakta düzeltir, doğru bilgiyi kendi sitenizde açık ve tarihli biçimde yayımlar, ardından aynı soruları düzenli aralıklarla tekrar sorarak değişimi izlersiniz. ChatGPT, Gemini ya da AI Modu'nda bir cevabı silen bir düğme yok. Cevabı ancak beslendiği kaynakları düzelterek değiştirirsiniz, platform geri bildirimi ise bu işin destekleyicisidir.
ChatGPT, Gemini ve AI Modu'nun markanızı nasıl anlattığına yapay zeka marka algısı (İngilizce kaynaklarda AI brand sentiment) denir. Yapay zeka görünürlüğü markanın yanıtlarda anılıp anılmadığını, algı ise doğru ve hangi tonla anıldığını gösterir. Algı denetimlerinde gördüğüm yanlışların çoğu dışarıdan değil, markanın kendi elinden çıkıyor. Bitmiş bir kampanyanın sayfası yayında kalmış, iki yıl önceki PDF katalog hâlâ dizinde, kapanan şube İşletme Profili'nde açık görünüyor. Geri kalanı rehber siteleri, eski karşılaştırma yazıları ve benzer isimli başka bir şirketle karışmadan geliyor. Bu iş, yapay zeka arama optimizasyonu rehberinde anlattığım görünürlük çalışmasının savunma tarafı. Aşağıda teşhisten düzeltmeye ve izlemeye kadar sahada uyguladığım sırayı anlatıyorum.
Yapay zeka markanız hakkında neden yanlış bilgi verir?
Yapay zeka markanız hakkında dört temel nedenle yanlış bilgi verir. Canlı aramada güncelliğini yitirmiş bir sayfayı okur, modelin eğitim verisindeki eski bilgiyi tekrarlar, markanızı benzer isimli bir varlıkla karıştırır ya da hakkınızda yeterli bilgi bulamadığında boşluğu uydurarak doldurur. Hangisinin söz konusu olduğu, düzeltmenin nereden başlayacağını belirler.
Birinci durumda model cevabını o anda bulduğu sayfalara dayandırıyor. Buna grounding deniyor ve düzeltmesi en hızlı olan hata türü bu. İkinci durumda bilgi modelin eğitim verisinde duruyor. Arama yapılmadan verilen cevaplarda eski kuruluş yılı, eski fiyat politikası ya da kapanmış bir ürün hattı tekrar edilebiliyor. Üçüncüsü varlık karışıklığı, dördüncüsü ise halüsinasyon. Halüsinasyon çoğu zaman bilgi boşluğunun işaretidir. İade süreniz, hizmet bölgeniz ya da fiyat aralığınız hiçbir yerde net yazmıyorsa model makul görünen bir değer üretir.
Hangi hata hangi kaynaktan gelir?
Marka hakkındaki hataların çoğu birkaç tanıdık kaynaktan gelir ve hata türüne bakarak ilk nereye bakmanız gerektiğini tahmin edebilirsiniz. Aşağıdaki tablo, denetimlerde kullandığım başlangıç haritası.
| Hata | Olası kaynak | İlk kontrol | Düzelme hızı |
|---|---|---|---|
| Eski fiyat ya da kampanya | Yayında kalmış kampanya sayfası, eski PDF katalog, pazaryeri ilanı | Sitede eski tarihli sayfalar, site içi arama, pazaryeri mağazası | Hızlı, kaynak yeniden tarandığında |
| Kapanmış şube ya da yanlış adres | İşletme Profili, harita ve rehber kayıtları | Google İşletme Profili ve diğer harita hizmetleri | Hızlı ile orta |
| Olmayan ürün özelliği | Eski ürün sayfası, forum yorumu, eski karşılaştırma yazısı | Ürün sayfası, SSS, üçüncü taraf incelemeler | Orta |
| Başka markayla karıştırma | Benzer isim, tutarsız marka bilgisi, eksik varlık kaydı | Hakkımızda sayfası, sosyal profiller, şema, Wikidata | Yavaş, birden fazla kaynakta düzeltme ister |
| Çözülmüş ama hâlâ anılan şikayet | Cevapsız kalmış şikayet ve forum başlıkları | Şikayet siteleri, Ekşi Sözlük, sektör forumları | Orta, cevap ve çözüm görünür olmalı |
| Uydurulmuş politika ya da rakam | Bilgi boşluğu | SSS ve politika sayfalarında net cümle var mı | Orta, boşluk doldurulunca |
Hatanın kaynağını nasıl bulursunuz?
Hatanın kaynağını bulmak için önce yanıttaki kaynak bağlantılarını tek tek açar, kaynak yoksa modelden web'de arama yapıp kaynak göstermesini ister, ardından yanlış ifadeyi tırnak içinde Google'da aratırsınız. Arama sonrasında bilgi düzeliyorsa sorun büyük olasılıkla eğitim verisindedir. Arama sonrasında da hata sürüyorsa yanlış bilgi hâlâ web'de erişilebilir bir sayfada duruyor demektir.
AI Modu ve AI Bakışı'nda kaynaklar yanıtın yanında listeleniyor, ChatGPT'de de arama yapılan yanıtlarda Kaynaklar bölümü açılıyor. Benim alışkanlığım her hatalı cevabın ekran görüntüsünü, sorulan soruyu, tarihi ve gösterilen kaynakları tek bir tabloya kaydetmek. İki hafta sonra aynı soruyu sorduğunuzda neyin değiştiğini ancak böyle görürsünüz. Aynı soruyu Türkçe ve İngilizce sormak da ayrı bir teşhis aracı. İngilizce cevap doğru, Türkçe cevap yanlışsa sorun Türkçe kaynaklarınızda. Tersi de geçerli. Asistanların hangi sayfaya neden güvendiğini yapay zeka arama motorlarının kaynak seçimi yazısında açıkladım.
ChatGPT markanız hakkında yanlış bilgi veriyorsa hangi adımları izlemelisiniz?
ChatGPT markanız hakkında yanlış bilgi veriyorsa sırasıyla hatayı kaydeder, kaynağını bulur, kendi kaynaklarınızı düzeltir, üçüncü taraf kaynaklara belgeli düzeltme talebi gönderir, doğru bilgiyi tek ve net bir sayfada yayımlar, platforma geri bildirim verir ve iki ile dört hafta arayla yeniden test edersiniz. Aynı sıra Gemini ve AI Modu için de geçerlidir.
- Hatalı cevabı soru, tarih, kullanılan asistan ve gösterilen kaynaklarla birlikte kaydedin.
- Kaynak bağlantılarını açın, kaynak yoksa arama yaptırıp tekrar sorun ve yanlış ifadeyi Google'da tırnak içinde aratın.
- Kendi sitenizde süresi dolmuş kampanya sayfalarını güncelleyin ya da güncel sayfaya kalıcı olarak yönlendirin, eski PDF'leri kaldırın.
- İşletme Profili, sosyal profiller ve pazaryeri mağazalarındaki adres, saat, biyografi ve ürün bilgisini aynı güne çekin.
- Sahibi olmadığınız sayfalara güncel bilgiyi kaynağıyla birlikte, kısa ve kibar bir talep olarak gönderin.
- Doğru bilgiyi Hakkımızda ya da SSS sayfasında net cümlelerle ve güncelleme tarihiyle yayımlayın.
- Platform geri bildirimini gönderin ve aynı soruları iki ile dört hafta sonra tekrar sorun.
Sıranın mantığı basit. Kaynak düzelmeden gönderilen geri bildirim, bir sonraki taramada aynı hatanın geri gelmesine engel olmuyor. Kendi kaynaklarınızı düzeltmeden üçüncü taraflara yazmak da inandırıcı değil. Karşı taraf sitenize baktığında aynı eski bilgiyi görüyorsa talebinizi ciddiye almıyor. Sitenin yapay zeka botlarına açık olduğundan emin değilseniz, düzeltilen sayfanın okunabilmesi için önce yapay zeka botlarının sitenize erişimini kontrol edin.
Sahibi olmadığınız sitelerdeki yanlış bilgi nasıl düzeltilir?
Sahibi olmadığınız sitelerdeki yanlış bilgi, sayfanın sahibine güncel bilgiyi kanıtıyla birlikte göndererek, rehber kayıtlarında düzeltme talebi açarak ve şikayet sitelerinde çözümü anlatan görünür bir cevap yazarak düzeltilir. Silme talebi çoğu zaman sonuç vermez, düzeltme talebi verir.
Karşılaştırma yazılarında en iyi sonuç aldığım yöntem, yazara tek paragraflık bir not ve güncel bilginin geçtiği resmi sayfanın bağlantısını göndermek. "Yazınızda X yazıyor, Mart'tan beri Y. Kaynak şu sayfa" kadar kısa olmalı. Rehber sitelerinde çoğu zaman işletme sahibi doğrulamasıyla düzenleme yapılabiliyor. Şikayet sitelerinde çözülmüş sorunun altına, çözümü tarihleriyle anlatan kısa bir resmi cevap yazın. Yapay zeka yalnızca şikayeti değil, markanın nasıl cevap verdiğini de okuyor. Forumların ve şikayet sitelerinin yanıtlara nasıl girdiğini dijital PR, forumlar ve şikayet sitelerinin yapay zeka yanıtlarına etkisi yazısında ayrıca ele aldım. Pazaryeri mağazalarındaki puan ve yorum tarafını ise pazaryeri yorum yönetimi yazısında anlattım.
OpenAI ve Google'a geri bildirim vermek işe yarar mı?
OpenAI ve Google'a geri bildirim vermek işe yarar ama tek bir cevabı düzelteceğinin garantisi yoktur. Geri bildirim, kaynak düzeltmesinin yerine geçmez, onu destekler. En güçlü kanal, Google'da bilgi paneli olan markalar için sahiplenilmiş panelden yapılan düzeltme önerisidir.
| Kanal | Ne için uygun | Ne beklemelisiniz |
|---|---|---|
| ChatGPT yanıtının altındaki beğenmedim simgesi | Belirli bir hatalı cevabı bildirmek, yasal bir sorun varsa güvenlik ve yasal sorun seçeneğini kullanmak | Doğrudan dönüş yok, kayıt amaçlı |
| OpenAI içerik bildirme formu | Sohbet, paylaşılan bağlantı, yanıt ya da GPT bildirmek | OpenAI, bildirilen alan adlarının model kalitesi ekibince incelenebileceğini ve güvenilmez kaynaklara dayanmamak için filtre uygulanabileceğini belirtiyor |
| OpenAI marka ve taklit ürün formu | Markanızın taklit ya da tescilli marka ihlali içeren kullanımı | Ayrı bir hukuki inceleme süreci |
| Google bilgi paneli geri bildirimi | Paneldeki yanlış bilgi için düzeltme önerisi | Doğrulanmış kullanıcının önerisi öncelikli inceleniyor, destekleyen bağlantı eklenmeli |
| AI Bakışı, AI Modu ve Gemini'deki geri bildirim simgeleri | Hatalı yapay zeka cevabını bildirmek | Doğrudan dönüş yok |
| Google Arama sonuçlarındaki geri bildirim | Genel arama sorunu bildirmek | Google'a göre sıralamayı etkilemiyor ve doğrudan cevap verilmiyor |
OpenAI'ın içerik bildirme sürecinde gözden kaçan bir ayrıntı var. Bildirilen alan adlarının incelenip ChatGPT'nin güvenilmez kaynaklara dayanmasını önlemek için filtre uygulanabileceğini yazıyor. Markanız hakkında uydurma bilgi yayan sahte bir inceleme sitesi varsa, tek tek cevapları bildirmek yerine o alan adını belgeleriyle bildirmek daha anlamlı. Rakibi kötülemek için bu kanalı kullanmayın. Zayıf gerekçeli bildirimler ciddiye alınmaz.
Doğru bilgiyi nerede yayımlamalısınız?
Doğru bilgiyi markanın kendi sitesinde tek, açık ve tarihli bir yerde, genellikle Hakkımızda ya da Sık Sorulan Sorular sayfasında yayımlamalı, aynı bilgiyi Organization şeması, İşletme Profili ve sosyal profillerle birebir eşlemelisiniz. Doğru bilgiyi bulamayan model eski bilgiyi kullanmaya devam eder.
Bu sayfaya kuruluş yılını, hizmet bölgelerini, mağaza adreslerini, iade ve garanti koşullarını, fiyatlandırma yaklaşımını ve markanın ne yapmadığını net cümlelerle yazın. Son madde genellikle unutulan ama en çok işe yarayan kısım. "Yurt dışına kargo göndermiyoruz" ya da "Şubemiz yalnızca Ankara'da" gibi olumsuz cümleler, modelin boşluğu yanlış değerle doldurmasını engelliyor. Kapanan şubeyi Google İşletme Profili'nde kalıcı olarak kapalı işaretleyin ve adres, telefon bilgisinin her yerde aynı olmasını, yani NAP tutarlılığını sağlayın.
Markanız için bir bilgi paneli varsa onu sahiplenin. Panel, Google'ın markanızı nasıl tanıdığının en görünür göstergesi. Markanın varlık olarak doğru tanınması için gereken altyapıyı, yani tek cümlelik tanımı, Organization şemasını ve sameAs bağlantılarını markanızı Bilgi Grafiği'ne tanıtma yazısında adım adım anlattım.
Yapay zeka marka algısı nasıl izlenir?
Yapay zeka marka algısı, sabit bir soru listesini belirli aralıklarla ChatGPT, Gemini, AI Modu ve Perplexity'de sorup cevapları doğruluk, ton ve gösterilen kaynaklar açısından kaydederek izlenir. Bu ölçüm, yapay zekanın markanızı olumlu, olumsuz ya da yanlış anlatıp anlatmadığını gösterir.
AI brand sentiment takibinde ben soru listesini dört gruba ayırıyorum ve her gruptan üç ile beş soru seçiyorum. Liste her ay aynı kalmalı. Soruyu değiştirirseniz değişimi ölçemezsiniz.
| Soru grubu | Örnek soru | Neye bakılır |
|---|---|---|
| Tanım | X markası nedir, ne satar? | Tek cümlelik tanımla uyum, kuruluş ve konum bilgisi |
| Güven | X güvenilir mi, şikayetleri nedir? | Tonun ne olduğu, hangi şikayet kaynağının gösterildiği |
| Politika | X'in iade süresi kaç gün, kargo ücreti var mı? | Rakam ve koşulların doğruluğu |
| Karşılaştırma | X mi Y mi, hangisini önerirsin? | Markanın anılıp anılmadığı, hangi gerekçeyle önerildiği |
Kaydı basit bir tabloda tutun. Her cevap için doğru, kısmen doğru ya da yanlış işaretini, tonu ve ilk üç kaynağı yazın. Görünürlük ölçümünün geniş çerçevesini, yani Search Console, GA4 ve istem takibini yapay zeka görünürlüğünü ölçmek yazısında kurdum.
Düzeltme yapay zeka yanıtlarına ne kadar sürede yansır?
Canlı aramaya dayanan yanıtlarda düzeltme, kaynak sayfa yeniden tarandıktan sonra birkaç gün ile birkaç hafta içinde yansıyabilir. Eğitim verisinden gelen bilgiler ise ancak yeni model sürümleriyle güncellenir ve bunun için bir takvim yoktur. Bu yüzden takip aralığını iki ile dört hafta tutuyorum.
Google tarafında düzelme genellikle daha öngörülebilir, çünkü AI Bakışı ve AI Modu aynı arama dizinini kullanıyor. Dizindeki sayfa güncellenince yanıtın dayanağı da değişiyor. Bu yüzeylerin kaynak seçimine özgü şartları AI Bakışı ve AI Modu'nda kaynak olmak yazısında anlattım. ChatGPT'de ise arama yapılan ve yapılmayan cevaplar farklı hızda düzeliyor. Arama yapılmayan cevapta eski bilgi aylarca kalabiliyor. Müşteriye "iki haftada düzelir" demem, "kaynak tarafını iki haftada düzeltiriz, yanıt tarafını izleriz" derim.
Marka algısı düzeltmesini ne zaman bir GEO danışmanına bırakmalısınız?
Hata tek bir kaynaktan geliyor ve kendi sitenizde ya da İşletme Profili'nizde düzeltilebiliyorsa işi ekibiniz yapabilir. Birden fazla ülke ve dilde yanlış anlatım, benzer isimli bir şirketle süregelen karışıklık, sağlık ya da finans gibi hassas bir sektör veya hukuki sonucu olabilecek bir iddia varsa marka algısı düzeltmesini GEO ve itibar tarafını birlikte yürüten bir uzmana bırakmak daha güvenli.
Ücreti belirleyen değişkenler hata kaynaklarının sayısı, dil ve ülke sayısı, izlenecek soru listesinin genişliği ve üçüncü taraf düzeltmelerinin ne kadar yazışma gerektireceği. Çok şubeli yapılarda karışıklık katlanarak büyüyor. Franchise markalarının yapay zeka aramalarında doğru anlatılması yazısında bu durumu örnekledim. ChatGPT'ye özgü öneri tarafını da markanız ChatGPT'de nasıl önerilir yazısında topladım.
Marka algısı denetimini GEO danışmanlığı kapsamında soru listesi ve kaynak haritasıyla başlatıyorum. Markanızın yapay zeka asistanlarında nasıl anlatıldığını birlikte incelemek isterseniz ücretsiz ön tarama formu üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
ChatGPT markam hakkında yanlış bilgi veriyor, OpenAI'dan düzeltmesini isteyebilir miyim?
ChatGPT markanız hakkında yanlış bilgi veriyorsa OpenAI'dan tek bir cevabı düzeltmesini isteyebileceğiniz genel bir kanal yoktur. Yanıtın altındaki geri bildirim simgesi, içerik bildirme formu ve kaynak düzeltmeleri kullanılabilecek başlıca yollardır. Google tarafında bilgi paneliniz varsa sahiplenilmiş panelden yapılan öneri en doğrudan kanaldır.
Yapay zeka marka algısı ile yapay zeka görünürlüğü aynı şey mi?
Marka algısı ile yapay zeka görünürlüğü aynı şey değildir. Görünürlük markanızın yanıtlarda anılıp anılmadığını ve kaynak gösterilip gösterilmediğini, algı ise anıldığında doğru ve hangi tonla anlatıldığını ölçer. İkisini aynı soru listesiyle ama ayrı sütunlarda takip ederim. Görünürlüğü artan ama algısı bozuk bir marka, yanlış bilgiyi daha çok kişiye taşıyor demektir. Bu durumda önce algıyı düzeltir, görünürlük çalışmasını sonra hızlandırırım.
Olumsuz yorumları kaldırtmak yapay zeka algısını düzeltir mi?
Olumsuz yorumları kaldırtmak yapay zeka algısını genellikle düzeltmez ve gerçek bir müşteri deneyimiyse çoğu zaman mümkün de değildir. Daha etkili olan, şikayete görünür biçimde çözüm sunmak ve yeni, gerçek müşteri yorumlarının artmasını sağlamaktır.
Yapay zeka markamı rakibimle karıştırıyorsa ne yapmalıyım?
Yapay zeka markanızı rakibinizle karıştırıyorsa ayırt edici bilgileri güçlendirmeniz gerekir. Ticaret unvanı, vergi numarası, kuruluş yılı, adres ve kurucu bilgisini Organization şemasında ve Hakkımızda sayfasında açıkça verin, sameAs ile resmi profilleri bağlayın. Benzer isimli markayla aynı sayfada anıldığınız kaynaklarda da farkı netleştiren bir cümle yeterli olabilir.
Yanlış bilgi hukuki bir sorun yaratıyorsa hangi kanalı kullanmalıyım?
Yanlış bilgi hukuki bir sorun yaratıyorsa ChatGPT'de yanıtı güvenlik ve yasal sorun seçeneğiyle bildirmeli, marka ihlali söz konusuysa OpenAI'ın marka ve taklit ürün formunu kullanmalı, aynı anda bir hukuk danışmanından görüş almalısınız. Kaynak sayfanın sahibine yapılacak yazışmayı da hukuki süreçle uyumlu tutun.
AI Modu ile ChatGPT farklı şeyler söylüyorsa hangisini esas almalıyım?
AI Modu ile ChatGPT farklı şeyler söylüyorsa hiçbirini esas almayın. İkisinin gösterdiği kaynakları karşılaştırın. Fark genellikle iki sistemin farklı sayfalara dayanmasından gelir ve hangi sayfanın eski bilgi taşıdığını bu karşılaştırma ortaya çıkarır.
Kaynaklar
Reklamların satış getirmiyor mu?
Reklam hesabını birlikte inceleyelim, nerede bütçe kaybettiğini netçe görelim.
Ücretsiz Ön Görüşme