Sayılarla ne demek?
BERT, Google'ın kelimeleri tek tek değil, cümlenin bütünü içinde anlamasını sağlayan bir dil modelidir. Adındaki "çift yönlü" ifadesi, modelin bir kelimenin anlamını çıkarırken hem öncesine hem sonrasına bakabildiğini anlatır. Bu, özellikle küçük ama anlamı değiştiren kelimelerin doğru yorumlanmasını sağlar.
Google, BERT'i duyururken bunu somut örneklerle anlattı. "2019 Brezilyalı gezgin ABD'ye gitmek için vize gerekir mi" anlamındaki bir İngilizce sorguda, "to" edatı yolculuğun yönünü belirler; eski sistemler bu edatı önemsemeyip ABD'den Brezilya'ya gidenlerle ilgili sonuçlar gösterebiliyordu. BERT ile Google, sorunun Brezilyalı bir yolcunun ABD'ye girişiyle ilgili olduğunu anladı. Türkçede de benzer ince farklar vardır: "kiracı ev sahibine borçlu mu" ile "ev sahibi kiracıya borçlu mu" aynı kelimelerden oluşur ama bambaşka bir soru sorar.
BERT, Google'ın sıralama sistemlerinden biri olarak kullanılmaya devam eder ve öne çıkan snippet seçiminde de rol oynar. SEO açısından çıkarılacak ders nettir: BERT'e özel bir optimizasyon yoktur. İçeriğin kullanıcının sorusunu açık, doğal ve doğru bir dille yanıtlaması, modelin onu doğru anlamasının en iyi yoludur.
BERT'in fark yarattığı durumlar
| Durum | Örnek | BERT'in katkısı |
|---|---|---|
| Edatlar ve yön | "İstanbul'dan Ankara'ya" / "Ankara'dan İstanbul'a" | Yönü doğru anlamak |
| Olumsuzluk | "hamilelikte içilmeyen bitki çayları" | Olumsuz anlamı kaçırmamak |
| Kelime sırası | "kiracı ev sahibine" / "ev sahibi kiracıya" | Özne ve nesneyi ayırt etmek |
| Uzun doğal sorgular | Konuşma diline yakın sorular | Sorunun bütününü kavramak |
| Öne çıkan snippet | Soruya en uygun pasaj | Daha isabetli seçim |
BERT ile birlikte küçük kelimeler de büyük anlam taşımaya başladı.
BERT çağında içerik yazarken
- Doğal dille yaz. Anahtar kelime dizileri değil, cümleler.
- Soruları tam biçimiyle yanıtla. Kim, kime, nereden, nereye.
- Olumsuz ve istisnai durumları açıkça belirt. "Yapılmamalı", "uygun değil".
- Belirsiz ifadelerden kaçın. Tek anlamlı cümleler.
- Başlık altında net yanıt ver. Snippet seçimine uygun.
Uygulamada ne oluyor?
En sık durum, "BERT optimizasyonu" adıyla hizmet satılması. Google özel bir optimizasyon olmadığını açıkça söylüyor; yapılan iş sıradan içerik düzenlemesinden ibaret.
İkinci gözlem, başlıkların anahtar kelime dizisi olarak yazılması. "Vize Brezilya ABD Gerekli" gibi başlıklar, yönü ve soruyu belirsiz bırakıyor.
Üçüncüsü, olumsuz ifadelerin muğlak kalması. "Hamilelikte bitki çayları" başlıklı bir yazı, hangilerinin içilmemesi gerektiğini net söylemiyor; olumsuz sorgularda seçilmiyor.
Dördüncüsü, yön ve ilişki bildiren ifadelerin atlanması. "Türkiye'den Almanya'ya kargo" sayfası iki yönü karışık anlatıyor; kullanıcı aradığını bulamıyor.
Beşincisi, doğal sorgu dilinin göz ardı edilmesi. Kullanıcılar tam cümlelerle arıyor; içerik yalnızca kısa terimlerle yazılıyor.
Altıncısı, BERT sonrası trafik değişimlerinin yanlış yorumlanması. Uzun kuyruktaki sorguların eşleştiği sayfalar değişiyor; bu değişim teknik bir sorun sanılıyor.
Yedincisi, çevirilerde anlam kaybı. Yabancı kaynaktan birebir çevrilen içerik Türkçede edat ve ek hatalarıyla dolu; model anlamı doğru çıkaramıyor.
Sekizincisi, özne ve nesnenin belirsiz olduğu cümleler. "Bu durumda ödeme yapılır" gibi cümlelerde kimin kime ödeme yaptığı belli değil.
Dokuzuncusu, soru-yanıt bölümlerinde yanıtların sorudan kopuk olması. Yanıt sorunun kendisini tekrar etmeden, bağlamsız bir cümleyle başlıyor.
Onuncusu, BERT'in her dilde aynı güçte olduğunun varsayılması. Dil yapısı ve eğitim verisi farklarının etkisi düşünülmüyor; Türkçe içerikte açık anlatımın önemi küçümseniyor.
On birincisi, anahtar kelime yoğunluğunun hala hedeflenmesi. Doğal olmayan tekrarlar metnin anlamını bulanıklaştırıyor.
On ikincisi, bugünkü dil modellerinin BERT'in izinden gitmesi. Yapay zeka destekli aramada da açık, tek anlamlı ve bağlamı net cümleler daha doğru anlaşılıyor.
Neyi değiştirmez?
BERT, içeriğin kalitesini, güvenilirliğini ya da teknik sağlığını değerlendirmenin yerini almaz. Sorgunun ve metnin anlamını doğru anlamaya yardım eder.
Sıkça sorulan sorular
BERT için optimizasyon yapılır mı?
Hayır; Google özel bir optimizasyon olmadığını belirtir. Doğal ve açık yazılmış içerik yeterlidir.
BERT Türkçe aramaları etkiler mi?
BERT, 2019 sonunda 70'ten fazla dile genişletildi; Türkçede de açık ve tek anlamlı yazımın değeri bu yüzden arttı.
BERT ile MUM farkı nedir?
BERT metni bağlamıyla anlar; MUM çok dilli ve çok biçimli (metin ve görsel) anlama için geliştirilmiş daha büyük bir modeldir. İlgili: RankBrain, pasaj sıralaması.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini SEO Danışmanlığı Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
Teknik SEO, içerik stratejisi, kategori mimarisi, otorite ve organik trafiği dönüşüme çeviren bütünsel SEO danışmanlığı.
