Sayılarla ne demek?
RankBrain, Google'ın sıralamada yapay zekayı büyük ölçekte kullanmaya başladığı dönemin simgesidir. 2015'te duyurulduğunda, arama motorunun kelimeleri yalnızca eşleştirmek yerine anlamlarını öğrenebildiğini gösteren ilk önemli adımdı. Google bugün de RankBrain'i, kelimelerin kavramlarla nasıl ilişkili olduğunu anlamaya yardım eden bir sistem olarak tanımlar.
RankBrain'in çözmeye çalıştığı sorun, yeni ve alışılmadık sorgulardır. Google'a göre her gün yapılan aramaların yaklaşık yüzde 15'i daha önce hiç yapılmamış sorgulardır. Bu sorgularda kelime eşleşmesi yetersiz kalır. Örneğin "ekmek yaparken hamur neden yapış yapış kalıyor ve kabarmıyor" gibi uzun ve özgün bir sorguda, sistem bunun maya aktivasyonu, su oranı ve yoğurma süresiyle ilgili bir soru olduğunu anlayarak, bu kavramları açıklayan sayfaları öne çıkarabilir.
RankBrain hakkında en çok tartışılan konu, kullanıcı davranışını kullanıp kullanmadığıdır. SEO dünyasında uzun süre RankBrain'in tıklama oranı ve sayfada kalma süresine göre sıralama yaptığı iddia edildi; Google bunu doğrulamadı. Güvenli çıkarım şudur: RankBrain, sorgunun anlamını anlamaya yardım eder; içerik de bu anlamı karşılayacak biçimde yazılmalıdır.
RankBrain'in SEO'ya yansıması
| Eski yaklaşım | RankBrain sonrası yaklaşım |
|---|---|
| Her kelime varyasyonu için ayrı sayfa | Bir kavram için kapsamlı tek sayfa |
| Anahtar kelime yoğunluğu | Konunun ve niyetin karşılanması |
| Birebir eşleşme | Kavramsal eşleşme |
| Kısa sorgulara odak | Uzun ve özgün sorgularda da görünürlük |
RankBrain'den bu yana soru şudur: sayfa kelimeyi mi, yoksa kavramı mı karşılıyor?
RankBrain çağında içerik yazarken
- Sorgunun niyetini belirle. Kullanıcı gerçekte ne istiyor?
- Kavramı kapsamlı işle. İlgili alt konularla birlikte.
- Varyasyonlar için sayfa çoğaltma. Tek güçlü sayfa.
- Uzun sorguları dikkate al. Sorgu raporundaki özgün ifadeler.
- Doğal dil kullan. Kelime yoğunluğunu hedefleme.
Uygulamada ne oluyor?
En sık durum, RankBrain'in ayrı bir "optimizasyon hedefi" sanılması. "RankBrain için optimizasyon" adıyla hizmetler satılıyor; oysa yapılacak iş, iyi içerikten farklı değil.
İkinci gözlem, davranış ölçülerinin sıralamayı doğrudan belirlediği inancı. Sahte tıklama ve sayfada tutma hileleri deneniyor; sonuç alınmıyor.
Üçüncüsü, her kelime varyasyonu için ayrı sayfa yazılmaya devam edilmesi. Sistem bunları aynı kavram olarak görüyor; sayfalar birbirinin rakibi oluyor.
Dördüncüsü, uzun sorguların önemsenmemesi. Özgün ve uzun sorgular tek tek düşük hacimli; toplamda büyük bir talep görülmüyor.
Beşincisi, anahtar kelime yoğunluğu hesaplanması. Metin belirli bir oran tutturmak için yazılıyor; okunabilirlik bozuluyor.
Altıncısı, RankBrain'in eski bir sistem olduğu için artık önemsiz sanılması. Google hala kullandığı sistemler arasında sayıyor; kavramsal anlama ilkesi geçerliliğini koruyor.
Yedincisi, bütün sıralama değişimlerinin RankBrain'e bağlanması. Teknik ya da içerik kaynaklı düşüşler "algoritma öğrendi" denerek geçiştiriliyor.
Sekizincisi, niyet uyumsuzluğunun fark edilmemesi. Bilgi arayan kullanıcıya ürün sayfası sunuluyor; sistem daha uygun sayfaları tercih ediyor.
Dokuzuncusu, yeni sorgulara hazırlıksız kalınması. Yeni bir ürün ya da trend için kullanıcıların kullandığı ifadeler izlenmiyor; içerik geç uyarlanıyor.
Onuncusu, eş anlamlıların doğal kullanılmaması. Metin tek bir ifadeye bağlı kalıyor; kullanıcıların farklı anlatımları karşılanmıyor.
On birincisi, içeriğin konunun yalnızca bir yüzünü anlatması. Kullanıcının sonraki doğal soruları yanıtsız kalıyor; sayfa kavramla zayıf ilişkilendiriliyor.
On ikincisi, yapay zeka destekli aramanın bu yaklaşımı derinleştirmesi. RankBrain ile başlayan kavramsal anlama, bugün çok daha gelişmiş dil modelleriyle sürüyor.
Neyi değiştirmez?
RankBrain, içeriğin güvenilirliğini, teknik sağlığını ya da bağlantı gücünü değerlendirmenin yerini almaz. Sorgunun anlamını anlamaya yardım eden bir parçadır.
Sıkça sorulan sorular
RankBrain hala kullanılıyor mu?
Evet; Google, RankBrain'i açıkladığı sıralama sistemleri arasında saymaya devam eder.
RankBrain için özel optimizasyon yapılır mı?
Hayır; niyeti karşılayan, kavramı kapsamlı anlatan içerik yeterlidir.
RankBrain ile BERT farkı nedir?
RankBrain kelimelerin kavramlarla ilişkisine, BERT kelimelerin cümle içindeki bağlamına odaklanır. Kavram eşleşmesi için neural matching ve arama niyeti maddelerine bakın.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini SEO Danışmanlığı Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
Teknik SEO, içerik stratejisi, kategori mimarisi, otorite ve organik trafiği dönüşüme çeviren bütünsel SEO danışmanlığı.
