Sayılarla ne demek?
Facet indexleme, filtreli gezinmenin doğurduğu adres kalabalığında seçim yapma işidir. 12 renk, 30 marka, 10 beden ve 6 fiyat aralığı olan tek bir kategori, teorik olarak on binlerce kombinasyon üretir. Bunların çok küçük bir kısmı gerçekten aranır; geri kalanı tarama bütçesini tüketen gürültüdür.
Karar, iki eşiğe dayanır: talep ve envanter. Talep eşiği, kombinasyonun kendi başına aranıp aranmadığını sorar; örneğin "siyah deri bot" aylık belirgin bir hacme sahipse aday olur. Envanter eşiği, filtre sonucunda anlamlı sayıda ürün kalıp kalmadığına bakar; iki ürünlük bir sayfa, arama sonucundan gelen kullanıcıya zayıf bir seçenek sunar. Birçok ekip bu eşiği en az 6–10 ürün gibi bir kuralla somutlaştırır.
Seçilen kombinasyonlar dizine açıldığında, gerçek birer açılış sayfası gibi ele alınmalıdır. Sabit bir adres, kendine işaret eden canonical, filtreye özel başlık ve H1, menüden ya da kategori sayfasından iç bağlantı. Seçilmeyenler ise ya taranmaz ya da dizin dışında tutulur ve iç bağlantılarla çoğaltılmaz.
Karar tablosu
| Kombinasyon | Talep | Ürün sayısı | Karar |
|---|---|---|---|
| Kategori + marka | Genellikle yüksek | Yeterli | Dizine aç |
| Kategori + renk | Ürüne göre değişir | Yeterli | Talep varsa aç |
| Kategori + marka + renk | Seçili ürünlerde | Sınırda | Tek tek değerlendir |
| Fiyat aralığı, sıralama | Yok denecek kadar az | Değişken | Kapat |
| Üç ve daha fazla filtre | Çok düşük | Çoğunlukla az | Kapat |
Facet indexlemede soru "bu sayfa var mı" değil, "bu sayfayı biri arıyor mu" sorusudur.
Facet indexleme kuralı kurarken
- Filtreleri envantere çıkar. Her kategori için hangi facet'ler var?
- Talebi ölç. Anahtar kelime aracı ve site içi arama verisi.
- Ürün eşiği koy. Az ürünlü sonuçlar kapalı kalsın.
- Adres kuralını sabitle. Filtre sırası her zaman aynı.
- Dönemsel gözden geçir. Talep ve stok değiştikçe listeyi güncelle.
Uygulamada ne oluyor?
En sık durum, bütün kombinasyonların varsayılan olarak açık kalması. Platform her filtreyi yeni adres olarak üretiyor; dizinde binlerce ince sayfa birikiyor.
İkinci gözlem, tersine aşırılık. Bütün filtreler kapatılıyor; "kadın deri bot" gibi gerçekten aranan kombinasyonlar için hiç sayfa kalmıyor.
Üçüncüsü, aynı kombinasyonun iki farklı sırayla açılması. ?renk=siyah&marka=x ile ?marka=x&renk=siyah ayrı adres gibi taranıyor; sinyal bölünüyor.
Dördüncüsü, açılan filtre sayfalarının ana kategorinin başlığını taşıması. "Kadın Bot" başlıklı on farklı sayfa dizinde; hangisinin neyi hedeflediği anlaşılmıyor.
Beşincisi, stok eriyince sayfanın boş kalması. Kış sonunda "termal bot" filtresinde tek ürün kalıyor ama sayfa dizinde duruyor ve kullanıcıyı hayal kırıklığına uğratıyor.
Altıncısı, robots.txt engeli ile noindex'in birlikte kullanılması. Tarama engellendiği için Google noindex etiketini göremiyor; adresler dizinden çıkmıyor.
Yedincisi, kapatılan filtrelere bol iç bağlantı verilmesi. Filtre bağlantıları sayfanın her yerinde düz bağlantı olarak duruyor; tarayıcı kapalı sayfalara vakit harcıyor.
Sekizincisi, açık facet listesinin site haritasına eklenmemesi. Değerli kombinasyonlar yalnızca filtre tıklamasıyla keşfediliyor; geç ya da hiç taranmıyor.
Dokuzuncusu, kararın bir kez verilip unutulması. Yeni markalar ve sezonluk ürünler geliyor ama açık liste yıllardır aynı; fırsatlar kaçıyor.
Onuncusu, ölçüm yapılmaması. Açılan facet sayfalarının gösterim ve tıklaması ayrı izlenmiyor; kararın doğru olup olmadığı bilinmiyor.
On birincisi, marka ve kategori sayfalarıyla çakışma. "Kategori + marka" facet'i ile ayrı marka sayfası aynı sorguyu hedefliyor; iki sayfa birbirinin rakibi oluyor.
On ikincisi, yapay zeka destekli aramanın özellik odaklı soruları. "38 numara geniş kalıp kadın bot" gibi sorgularda, doğru açılmış ve iyi tanımlanmış facet sayfaları kaynak olarak seçilebiliyor.
Neyi çözmez?
Doğru facet indexleme, zayıf ürün yelpazesini ya da yavaş kategori sayfalarını düzeltmez. Hangi kapıların açılacağını belirler; kapının arkasındaki sayfanın kalitesi ayrı bir iştir.
Sıkça sorulan sorular
Hangi filtre sayfaları indekslenmeli?
Kendi başına aranan ve yeterli ürün içeren kombinasyonlar; genellikle marka ve bazı renk ya da malzeme filtreleri.
Kapatılan filtreler için noindex mi robots.txt mi?
Dizinden çıkarmak için önce noindex; tarama israfını kesmek için sonra robots.txt. İkisi aynı anda kullanılırsa noindex görülmez.
Facet indexleme ile filtreli gezinme farkı nedir?
Filtreli gezinme kullanıcı arayüzüdür; facet indexleme, bu arayüzün ürettiği sayfalardan hangilerinin arama için açılacağına dair karardır.
Bu kavramın bütün resim içindeki yerini SEO Danışmanlığı Rehberi içinde ayrıntılı anlattım.
Kategori SEO, ürün SEO, filtre yapısı, canonical, schema, site hızı ve index kontrolüyle e-ticarete özel SEO.
