Kategori SEO, e-ticaret sitesindeki listeleme sayfalarının "erkek deri bot" ya da "ofis koltuğu" gibi geniş ve ticari aramalarda sıralanması için kategori yapısının, sayfa şablonunun, metnin ve iç linklerin arama talebine göre kurulmasıdır. Sıralamayı en çok belirleyen şey metnin uzunluğu değil. Kategorinin gerçek bir aramaya karşılık gelmesi, yeterli ürün taşıması, kendi filtre URL'leriyle bölünmemesi ve sitenin geri kalanından güçlü iç link almasıdır.
Bir mağazanın SEO'sunu incelerken ilk açtığım rapor, kategori sayfalarının organik ciro içindeki payıdır. Devraldığım sitelerin çoğunda sıralama alan kategori sayısı, açık kategori sayısının küçük bir kısmı çıkıyor. Geri kalanlar ya kimsenin aramadığı bir adla açılmış, ya birkaç ürünle boş duruyor ya da kendi filtre URL'leriyle aynı aramada yarışıyor. Bu çalışma, e-ticaret SEO rehberinde anlattığım sistemin en çok ciro getiren parçası. Aşağıda kategori SEO'sunu sahada hangi sırayla yaptığımı anlatıyorum.
Neden kategori sayfaları ürün sayfalarından daha çok organik satış getirir?
Arama hacmi en yüksek ticari aramaları karşıladıkları için kategori sayfaları, ürün sayfalarından daha çok organik satış getirir. "Kadın trençkot" diye arayan kişi tek bir model değil seçenek görmek ister. Google da bu tür aramalarda çoğunlukla listeleme sayfalarını öne çıkarır.
İkinci neden ömür. Ürün sayfaları sezonla, stokla ve fiyatla birlikte gelip gider. Kategori sayfası ise yıllarca aynı URL'de kalır, link ve sinyal biriktirir. İki sezon sonra kapanan bir ürün sayfasına verilen emek de onunla birlikte kaybolur, kategoriye verilen emek ise katalog değiştikçe değerini korur. Bu yüzden kategori sayfası, mağazanın kalıcı organik varlığıdır.
Satış tarafı da aynı yöne işaret ediyor. İyi kurulmuş bir kategori sayfasında kullanıcı karşılaştırır, daraltır ve ürüne geçer. Sayfanın dönüşüm tarafını kategori sayfalarının satışa etkisi üzerine yazdığım yazıda ayrıca ele aldım. SEO ile dönüşüm burada aynı sayfanın iki yüzüdür.
Arama talebine göre kategori yapısı nasıl kurulur?
Doğru kategori yapısı, müşterilerin ürünü aradığı kelimelerden başlanarak kurulur. Her kategori ayrı bir arama kümesine karşılık gelmeli ve aynı kümeyi iki kategori paylaşmamalıdır. Adı da mağazanın iç dili ya da tedarikçinin ürün grubu değil, arama dili belirler.
Talebi çıkarmak için üç kaynak kullanırım. Search Console'daki sorgular, mağazanın zaten gösterim aldığı aramaları verir. Google Ads arama terimleri raporu, reklam yapılıyorsa en dürüst kaynaktır, çünkü gerçek satın alma niyetiyle yazılmış ifadeleri gösterir. Anahtar kelime araçları da hacmi ve rakiplerin hangi kategori adlarıyla sıralandığını ortaya koyar. Rakip kategori yapısını nasıl çözümlediğimi SEO'da rakip analizi nasıl yapılır yazısında anlattım.
En sık yaptığım düzeltmelerden biri adlandırma. "Dış Giyim" adlı bir kategori, "kadın mont", "kadın kaban" ve "kadın trençkot" gibi ayrı ayrı aranan üç ürün tipini tek sayfaya sıkıştırır. Üçü de ayrı alt kategori olmayı hak eder. Tersi de olur. "Yeni Sezon" ya da "Özel Seçki" gibi kampanya adlı kategoriler aranmaz. Menüde kalabilirler ama SEO hedefi olamazlar. Marka ve model sayfaları da aynı mantıkla, ancak ayrı bir aramaya karşılık geliyorsa açılır.
Yapıyı kurarken iki kategorinin aynı arama kümesini hedeflemediğinden de emin olun. "Bebek arabası" ile "bebek arabaları" adıyla açılmış iki ayrı sayfa, ya da "spor ayakkabı" kategorisiyle aynı ürünleri gösteren "sneaker" kategorisi Google'ı kararsız bırakır ve iki sayfa sırayla yer değiştirir. Böyle bir çakışmada güçlü olanı tutar, zayıfını 301 ile ona bağlarım. İki ayrı niyet varsa da ürünleri ve başlıkları gerçekten ayrıştırırım.
Yeni alt kategori ne zaman açılmalı, ne zaman filtre olarak kalmalı?
Bir ürün grubu ayrı bir ifadeyle aranıyorsa, kendi başına yeterli ürün taşıyorsa ve bu ürünler kalıcı olarak satılıyorsa alt kategori olarak açılır. Üç koşuldan biri eksikse filtre olarak kalması daha doğrudur. Talep olmayan alt kategori boş sayfa üretir, talebi olan bir filtreyi sayfaya çevirmemek ise trafik kaybettirir.
| Soru | Alt kategori aç | Filtre olarak bırak |
|---|---|---|
| Ayrı bir arama ifadesi var mı? | Var ve ana kategoriden farklı bir niyet taşıyor | Yok ya da ana aramanın küçük bir varyasyonu |
| Kaç ürün listeleniyor? | Sayfayı sezon boyunca anlamlı biçimde dolduruyor | Bir iki ürün ya da sürekli değişen stok |
| Ürünler kalıcı mı? | Yıl boyunca ya da her sezon yeniden geliyor | Tek seferlik parti, kampanya ürünü |
| Mevcut kategoriyle örtüşüyor mu? | Hayır, ayrı bir ürün kümesi | Evet, aynı ürünlerin yeniden dizilmiş hali |
Eşik konusunda kendime koyduğum kural basit. Mobilde ilk ekranı ve onun bir altını dolduramayan bir alt kategoriyi açmam. Kullanıcı da Google da o sayfayı zayıf bulur. İnce içerik (thin content) sorunu kategori sayfalarında çoğu zaman yazı eksikliğinden değil, ürün eksikliğinden doğar. Talebi olan ama ürünü az olan bir grubu ana kategoride filtre olarak tutar, ürün sayısı artınca sayfaya çeviririm. Filtrenin hangi koşulda dizine açılacağını filtre sayfaları index'lenmeli mi yazısında karar tablosuyla anlattım.
Title, H1 ve URL kategori sayfasında nasıl yazılır?
Title etiketi kategori sayfasında ana arama ifadesiyle başlamalı ve "modelleri" ya da "fiyatları" gibi ticari bir tamamlayıcı taşımalı. H1 kategorinin yalın adı olmalı, URL ise kısa, Türkçe karakter içermeyen ve kategori adını yansıtan sabit bir yol olmalıdır. Üçü aynı arama kümesini anlatır ama birbirinin kopyası olmak zorunda değildir.
Title için kullandığım kalıp genelde "Erkek Deri Bot Modelleri ve Fiyatları | Marka" biçimindedir, H1 ise sayfada "Erkek Deri Bot" olarak kalır. Şablon title'ı otomatik üretiyorsa kategori adının iki kez basılmadığını ve sayfalama sayfalarına "Sayfa 2" gibi bir ek geldiğini kontrol edin. Meta açıklamada ürün sayısını, fiyat aralığını ya da kargo avantajını yazmak, her kategoride tekrarlanan genel bir cümleden daha iyi tıklama alıyor.
URL tarafında en sık gördüğüm sorun, kategori numarası ya da tarih içeren adresler ve kategori adı değiştiğinde URL'nin de sessizce değişmesi. Bir URL yayına girdiyse ad değişse bile adresi korurum. Değiştirmek zorundaysam eskisinden yenisine 301 yönlendirme yapar, iç linkleri de yeni adrese çeviririm. Klasör derinliği ve parametre kuralları için e-ticaret sitelerinde URL yapısı yazısına bakabilirsiniz. Sayfanın hiyerarşideki yerini ise breadcrumb gösterir. BreadcrumbList işaretlemesiyle birlikte kurulduğunda Google'a kategori ağacını da açıkça bildirir.
Bir kategori açıklaması ne kadar uzun olmalı ve sayfanın neresine konmalı?
İyi bir kategori açıklaması, ürün ızgarasının üstünde iki ile üç cümlelik kısa bir giriş ve gerekiyorsa ızgaranın altında alım kararına yardım eden daha uzun bir bölüm olarak kurgulanır. Uzunluğu kelime hedefi değil, kategorinin seçim zorluğu belirler. Tişört kategorisinde birkaç cümle yeter, yatak ya da kahve makinesi kategorisinde seçim rehberi gerekir.
Üstteki girişin görevi, kullanıcıyı ürünlerden uzaklaştırmadan sayfanın neyi kapsadığını söylemektir. Mobilde ürünleri ilk ekranın altına iten uzun bir metin sıralamaya katkı vermeden dönüşümü düşürür. Alttaki bölümde ise sık sorulan seçim sorularını cevaplarım. Ölçü, malzeme farkı, kullanım alanı, bakım. Anahtar kelimeyi tekrar ederek yazılmış "SEO metni" bloklarını kaldırırım, çünkü o metinleri ne kullanıcı okur ne de sayfaya bir şey katar.
Bir kategori açıklaması yazarken kendime sorduğum soru şu oluyor. Mağazada bu rafın önünde duran müşteriye satış danışmanı ne söylerdi? Cevap genelde iki üç somut ayrımdır, örneğin su geçirmez ile suya dayanıklı arasındaki fark ya da ortopedik yatakta sertlik derecesi. Uzunluk örneklerini kategori tipine göre kategori açıklaması ne kadar uzun olmalı yazısında topladım.
Ürün listesi ve sayfalama kategori SEO'sunu nasıl etkiler?
Ürün listesinin tamamının Google tarafından görülebilmesi için her sayfalama sayfasının kendi URL'si, kendi canonical etiketi ve bir sonrakine giden normal bir bağlantısı olmalıdır. Google'ın sayfalama belgesi, sayfalı bir dizinin ilk sayfasını canonical olarak kullanmamayı ve her sayfaya ?page=n gibi benzersiz bir URL vermeyi açıkça öneriyor.
Aynı belgede iki ayrıntı daha var. Google artık rel="next" ve rel="prev" etiketlerini kullanmıyor ve tarayıcıları "daha fazla yükle" butonlarına tıklamıyor. Sonsuz kaydırma ya da butonla çalışan bir kategori sayfasında ürünlerin çoğu yalnızca butonla yükleniyorsa, Google bu ürünlere kategori üzerinden ulaşamaz. Ürünler ancak site haritası ya da başka linklerle keşfedilir. Buton kullanan mağazalarda butonun arkasına gerçek bir sayfa adresi koyarım. Teknik tanım için pagination terimine bakabilirsiniz.
Varsayılan ürün dizilişi de önemli. Sayfa ilk açıldığında en çok satan ve stokta olan ürünler üstte durmalıdır. Stoksuz ürünlerle başlayan bir liste kullanıcıyı ilk ekranda kaybeder. Fiyata ya da yeniliğe göre dizme seçenekleri ayrı URL üretiyorsa bu URL'ler dizine açılmamalıdır.
Filtreler kategori sayfasının sıralamasını nasıl bozar?
Filtreler, her renk, beden ve fiyat seçimi için kategorinin neredeyse aynısı olan yeni bir URL üretir ve bu URL'ler dizine girdiğinde kategori sayfasıyla aynı aramada yarışır. Sonuçta güçlü bir kategori sayfası yerine birbirinin sinyalini bölen onlarca zayıf sayfa elde edersiniz.
Search Console'da belirtisi kolay görülür. Performans raporunda kategori adını içeren bir sorguya tıklayıp sayfalar sekmesine geçtiğinizde, aynı sorgu için ana kategoriyle birlikte iki üç farklı filtre URL'si listeleniyorsa kanibalizasyon başlamış demektir. Çözüm katmanlıdır. Talebi olan birkaç filtre kalıcı sayfaya dönüşür, gerisi taramadan ya da dizinden çıkarılır. Hangi aracın ne zaman kullanılacağını teknik SEO'da faceted navigation sorunları yazısında, canonical tarafını canonical etiketinin doğru kullanımı yazısında anlattım.
Hangi sayfalardan kategori sayfasına iç link verilmeli?
Her kategori sayfası iç linkini ana menüden, breadcrumb'dan, kardeş ve alt kategorilerden, ürün sayfalarından ve kategoriyle ilgili rehber içeriklerden almalıdır. Menüde olmayan ve başka hiçbir sayfadan link almayan bir kategori, içeriği ne kadar iyi olursa olsun zor sıralanır.
Mega menüde yüzlerce link olduğu için menüden gelen link tek başına güçlü bir sinyal sayılmaz. Farkı sayfa içi linkler yaratır. Ürün sayfasından "Tüm erkek deri botlar" gibi açıklayıcı bir metinle üst kategoriye dönüş, kardeş kategoriler arasında küçük bir "İlgili kategoriler" bloğu ve rehber yazılardan kategoriye verilen linkler sahada en çok işe yarayanlar. Linkleri hangi sırayla kurduğumu e-ticaret SEO'da iç linkleme yazısında, blog içeriğinin kategori satışına nasıl bağlandığını e-ticaret bloglarının kategori satışlarını desteklemesi yazısında gösterdim.
Anchor metni de kategori adını taşımalı. "Tıklayın" ya da "Daha fazla" gibi linkler Google'a hedef sayfa hakkında bir şey söylemez. "Kadın deri bot modelleri" gibi bir ifade ise kategori sayfasının hangi aramayı karşıladığını pekiştirir.
Bir kategori SEO çalışmasının sonucu nasıl ölçülür?
Kategori SEO'sunun sonucu, kategori sayfalarına organik aramadan gelen oturum, sipariş ve ciroyla ve bu sayfaların hedeflenen arama kümelerindeki tıklama payıyla ölçülür. Sıralama takibi yardımcı olur ama karar, kategori bazında organik ciroya göre verilir.
Search Console'da sayfa filtresine kategori klasörünü yazarak bu sayfaları topluca izlerim. GA4'te ise açılış sayfası raporunu organik kanala göre süzüp kategori sayfalarının ciro payını çıkarırım. Online çiçekçi vakasında sayfa yapısını tamamen arama niyetine göre kurduk. Şehir bazlı çiçek gönderme, ilçe bazlı çiçekçi, aynı gün teslimat, doğum günü, yıldönümü, geçmiş olsun ve yeni bebek sayfaları birer listeleme sayfası gibi çalıştı. On ikinci ayın sonunda organik ciro toplam cironun %23'üne ulaşmıştı ve bu satışlar reklam bütçesini artırmadan geliyordu.
Ölçerken bir tuzağa dikkat edin. Yeni açılan alt kategoriler ana kategorinin trafiğinin bir kısmını kendilerine çeker. Ana kategorinin oturumu düşerken kategori grubunun toplam cirosu artıyorsa yapı doğru çalışıyordur. Yapıyı arama talebine göre birlikte kurmak isterseniz e-ticaret SEO hizmeti kapsamına göz atabilirsiniz.
Denedim, tutmadı
- Bütün kategorilere aynı şablondan üretilmiş açıklama. Sadece kategori adı değişen metinler hiçbir sayfaya ayırt edici bir değer katmadı.
- Talebi olmayan her renk için alt kategori. Ürünü az olan sayfalar dizine girmekte zorlandı, girenler de ana kategoriden trafik çaldı.
- URL'leri toptan "daha temiz" hale getirmek. Yönlendirmeler doğru yapılsa bile sıralamaların yerine oturması uzun sürdü. Kazanç bu kaybı karşılamadı.
Sık sorulan sorular
Kategori sayfasında ürün sayısı azsa ne yapılmalı?
Ürün sayısı az olan kategori sayfası, talebi güçlüyse ilgili ürünlerle desteklenmeli ya da bir üst kategoriyle birleştirilip filtre olarak tutulmalıdır. Birkaç ürünle açık kalan bir sayfayı uzun metinle kurtarmaya çalışmak yerine, ürün çeşidi artana kadar sayfayı birleştirmek hem kullanıcı hem de sıralama açısından daha sağlıklıdır.
Sık sorulan sorular bölümü kategori sayfasında işe yarar mı?
Sık sorulan sorular bölümü kategori sayfasında, gerçek seçim sorularını cevapladığı ölçüde kullanıcıya ve sayfanın konu kapsamına katkı verir. Bu bölümü zengin sonuç beklentisiyle değil, kararsız müşteriye yardım etmek için yazın. Google SSS zengin sonuçlarını 2023'te devlet ve sağlık alanındaki otoriter sitelerle sınırladı.
Aynı ürün birden fazla kategoride yer alabilir mi?
Aynı ürün birden fazla kategoride listelenebilir, yeter ki ürünün tek bir URL'si olsun. Ürün adresine kategori yolunu ekleyen altyapılarda aynı ürün için birden çok adres oluşur. Bu durumda ürünü kategoriden bağımsız tek adreste yayınlamak ya da canonical ile tek adrese bağlamak gerekir.
Sezonluk kategoriler sezon bitince kapatılmalı mı?
Sezonluk kategoriler sezon bitince kapatılmamalı, aynı URL'de yıl boyunca açık tutulmalıdır. "Sevgililer günü hediyesi" gibi bir sayfa her yıl aynı adreste kaldığında önceki yılların linklerini ve sinyallerini korur. Sezon dışında ürünleri azaltıp bir sonraki dönemin tarihini ve ön sipariş bilgisini göstermek yeterlidir.
Ürünü kalmayan kategori sayfası ne yapılmalı?
Ürünü kalmayan bir kategori sayfası, Google'ın e-ticaret URL yapısı belgesindeki öneriye göre noindex robots meta etiketiyle dizin dışına alınmalıdır. Sayfa kalıcı olarak kaldırılacaksa ve yakın bir karşılığı varsa o kategoriye 301 yönlendirme yapmak, link değerini korumanın daha iyi yoludur.
Kaynaklar
Reklamların satış getirmiyor mu?
Reklam hesabını birlikte inceleyelim, nerede bütçe kaybettiğini netçe görelim.
Ücretsiz Ön Görüşme