Stokta olmayan ürünler SEO'da üç yoldan biriyle yönetilir. Ürün geri gelecekse sayfa açık tutulur ve stok durumu doğru işaretlenir, ürün kalıcı olarak kalkıyorsa sayfa en yakın alternatife ya da alt kategoriye 301 ile yönlendirilir, değeri ve karşılığı olmayan sayfalarda ise 404 ya da 410 döndürülür. Asıl hata sayfayı topluca silmek ya da "ürün bulunamadı" yazan boş bir şablonu 200 koduyla açık bırakmaktır. Birincisi sayfanın biriktirdiği değeri, ikincisi Google'ın siteye duyduğu güveni harcar.
Stok yönetimi çoğu mağazada depo ve satın alma ekibinin işi sayılır, SEO tarafına hiç haber gitmez. Sonuç Search Console'da kendini gösterir. Binlerce "bulunamadı" hatası, yüzlerce soft 404 ve ürün adıyla eskiden trafik alan ama şimdi boş açılan sayfalar. Stok döngüsü, e-ticaret SEO rehberinde anlattığım ürün ve kategori mimarisinin zamanla bozulan kısmıdır. Aşağıda her stok durumu için sayfada, işaretlemede, feed'de ve reklamda ne yaptığımı sırasıyla anlatıyorum.
Stokta olmayan ürün sayfası silinmeli mi?
Stokta olmayan ürün sayfası silinmemelidir. Ürün geri gelecekse sayfa açık kalır, gelmeyecekse yönlendirilir, ancak hiç trafiği, linki ve karşılığı olmayan sayfalar 404 ya da 410 ile kaldırılır. Silmek, sayfanın aldığı dış linkleri, sıralandığı uzun kuyruklu sorguları ve iç link değerini bir anda kaybetmek demektir.
Google'ın HTTP durum kodları belgesine göre daha önce dizinde olan bir URL 404 gibi bir 4xx kodu döndürmeye başladığında dizinden çıkarılır. Bu, ürünü tükenen her sayfa için sıralamayı sıfırlamak anlamına gelir. Ürün iki ay sonra geri geldiğinde aynı URL'yi yeniden açsanız bile sayfa sıfırdan başlar. Ürün adı ve model koduyla yapılan aramalar en yüksek niyetli aramalardır. Bu sayfaları tedarik gecikti diye kapatmak, en sıcak trafiği rakibe bırakmaktır.
Geçici tükenme ile kalıcı kaldırma nasıl ayırt edilir?
Geçici tükenme ile kalıcı kaldırmayı ayıran şey, ürünün aynı model ve aynı kodla yeniden satışa çıkıp çıkmayacağıdır. Tedarik tarihi belli olan, sezonluk olan ya da ön siparişe açılabilen ürünler geçici. Üreticinin üretimi bitirdiği, yeni modeli çıkan ya da markanın katalogdan çıkardığı ürünler kalıcıdır.
| Durum | Sayfa | Schema availability | Feed ve reklam |
|---|---|---|---|
| Geçici tükenme, tarih belli | Açık, "gelince haber ver" ve alternatifler | OutOfStock ya da BackOrder | Feed'de out_of_stock, reklamdan çıkar |
| Ön sipariş | Açık, teslim tarihi görünür | PreOrder | Feed'de preorder ve tarih |
| Sezonluk ürün | Açık, gelecek sezon bilgisi | OutOfStock | Sezon dışında reklamdan çıkar |
| Kalıcı, yeni modeli var | Yeni modele 301 | Sayfayla birlikte gider | Feed'den çıkar |
| Kalıcı, benzeri var | En yakın benzer ürüne ya da alt kategoriye 301 | Sayfayla birlikte gider | Feed'den çıkar |
| Kalıcı, trafiği ve linki yok | 404 ya da 410 | Sayfayla birlikte gider | Feed'den çıkar |
Bu kararı tek tek ürün için vermek binlerce ürünlü mağazada sürdürülemez. Satın alma ekibinin ürün kartına koyduğu tek bir alan işi çözer. "Tekrar gelecek", "sezonluk", "üretimi bitti", "yerine yeni model" gibi seçeneklerden biri seçilir ve sayfa, işaretleme ve feed kuralları bu alana bağlanır. Alanı boş bırakılan ürünler haftalık raporda ayrıca listelenir. Sözlükte stokta olmayan ürün SEO'su kavramının kısa tanımını bulabilirsiniz.
Geçici olarak tükenen ürün sayfasında neler olmalı?
Geçici olarak tükenen ürün sayfasında açık bir "stokta yok" etiketi, varsa tahmini stok tarihi, "gelince haber ver" kaydı, aynı ihtiyaca cevap veren stoktaki alternatifler ve ürünün bütün bilgileri bulunmalıdır. Sepete ekle butonu kaldırılır ya da haber ver butonuna dönüşür, ama açıklama, görseller, yorumlar ve teknik bilgi yerinde kalır.
Sayfanın değerini koruyan şey içeriğin yerinde durmasıdır. Bazı temalar stok bitince açıklamayı ve görselleri gizleyip yalnızca "bu ürün şu an satışta değil" yazar. Google bu sayfayı boş bir hata sayfası gibi görmeye başlar. Back in stock kaydı ise SEO'dan bağımsız bir kazançtır. Ürün geri geldiğinde e-postayı alan kişi sitenin en sıcak alıcısıdır. Alternatif ürün bloğunu rastgele "benzer ürünler" algoritmasına bırakmam. Aynı alt kategori, yakın fiyat bandı ve stokta olma koşuluyla en fazla dört ürün gösteririm.
İşaretlemede availability alanı OutOfStock olur, stok tarihi belliyse ve sipariş alıyorsanız BackOrder kullanılır. Varyantlı ürünlerde tek bir bedenin bitmesi sayfayı "stokta yok" yapmaz. O beden seçicide pasif görünür, ilgili varyantın işaretlemesi OutOfStock olur, diğerleri satışta kalır. İşaretleme ayrıntısını e-ticaret sitelerinde schema markup yazısında adım adım gösterdim.
Kalıcı olarak kaldırılan ürün nereye yönlendirilmeli?
Kalıcı olarak kaldırılan ürün, öncelik sırasıyla aynı ürünün yeni modeline, aynı ihtiyacı karşılayan en yakın benzer ürüne ya da ait olduğu alt kategoriye 301 ile yönlendirilmelidir. Ana sayfaya ya da alakasız bir kategoriye toplu yönlendirme yapılmamalıdır, çünkü Google böyle yönlendirmeleri çoğu zaman soft 404 olarak değerlendirir.
Pratikte bir yönlendirme haritası kurarım. Kaldırılacak ürünlerin listesi, her birinin son 12 aydaki organik tıklaması ve dış link sayısıyla birlikte çıkarılır. Trafiği ya da linki olan her ürün için hedef elle seçilir. Trafiği olmayanlar alt kategoriye toplu gider. 301 yönlendirme Google için hedef sayfanın işlenmesi gerektiğine dair güçlü bir sinyal, 302 ise zayıf bir sinyaldir. Kalıcı kaldırmada 302 kullanmak eski URL'nin dizinde asılı kalmasına yol açar.
İki tuzağa dikkat edin. Birincisi zincir. Geçen yıl yeni modele yönlendirilen ürünün yeni modeli de bu yıl kalkıyorsa, eski URL'yi doğrudan en son hedefe çevirin. İkincisi yönlendirmeyi erken kaldırmak. Altyapı değişikliklerinde yönlendirme tablosu sıkça unutulur. Yönlendirmeleri en az bir yıl, linki olan sayfalarda süresiz tutarım.
Stokta olmayan ürün için 404 mü 410 mu döndürülmeli?
404 ya da 410 kodu, stokta olmayan bir ürün için yalnızca ürün kalıcı olarak kalkmışsa, yönlendirilecek mantıklı bir hedef yoksa ve sayfanın trafiği ya da dış linki bulunmuyorsa döndürülmelidir. Google'ın belgesi iki kodu ayırmıyor. İkisi de "içerik yok" sinyalidir ve dizindeki URL'nin çıkarılmasıyla sonuçlanır.
Sahada 410'u, bir URL ailesini bilinçli olarak kapattığımı belgelemek için tercih ederim, örneğin bir tedarikçiyle çalışmayı bırakıp onun yüzlerce ürününü katalogdan çıkardığımda. Tek tük kaldırılan ürünlerde 404 yeterlidir. Asıl önemli olan kodun gerçek olması. Sayfanın kullanıcıya "bulunamadı" deyip sunucunun 200 döndürmesi, iki kodun da yerine geçmez. 404 hatası kendi başına bir SEO sorunu değildir, kaldırılmış bir sayfanın doğru cevabıdır.
Soft 404 hatası stokta olmayan ürünlerde neden çıkar?
Soft 404, sunucunun başarılı (2xx) kod döndürdüğü ama içeriğin boş ya da hata mesajı gibi göründüğü sayfadır ve stokta olmayan ürünlerde genelde içeriği gizleyen tükendi şablonundan ya da ana sayfaya yapılan toplu yönlendirmeden çıkar. Düzeltmek için sayfaya gerçek içerik geri konur ya da sayfa gerçek bir 404 veya 301 ile kapatılır.
Bunun ölçekte ne kadar büyüyebildiğini oto galeri vaka analizinde gördük. İkinci el araçta her araç tek bir stok kalemidir ve satıldığında sayfası "stokta olmayan ürün" olur. Çalışmanın başında Google'da dizinde olan 1.320 sayfanın 805'i satılmış araçlara aitti. Bu sayfalar boş bir şablonla "araç bulunamadı" yazıyor ama 200 kodu döndürüyordu, Google da bunları soft 404 olarak görüyordu. Daha önce elle silinen sayfalardan kalan 1.140 adres de Search Console'da bulunamadı hatası veriyordu.
Satılmış araç sayfasını yeniden tasarladık. Sayfa 45 gün açık kalıyor, üstünde satıldı etiketi ve aracın bütün bilgileri duruyor, altında stoktaki en yakın üç araç ve bir "benzerini bul" formu var. Yapılandırılmış veri aracın artık satışta olmadığını söylüyor. 45 gün dolduğunda sayfa, o model için açtığımız kalıcı model sayfasına 301 ile gidiyor. Beş ayda 38 model sayfası açıldı. Otomotive özgü ayrıntıları satılan araç sayfaları SEO için nasıl yönetilir yazısında ele aldım. Mantık her tek stoklu üründe aynı. Bir süre bilgiyle açık tut, sonra kalıcı bir üst sayfaya devret.
Stokta olmayan ürünler kategori sayfasında ve site haritasında nasıl gösterilmeli?
Kategori sayfasında stokta olmayan ürünler listeden çıkarılmaz, sıralamanın sonuna itilir. Site haritasında ise geçici tükenen ürünler kalır, kalıcı olarak kaldırılan ve yönlendirilen ürünler çıkarılır. Böylece kullanıcı ilk sayfada stokta olan ürünleri görür, Google da geri gelecek ürünlerin sayfalarını taramaya devam eder.
Kategori sayfasının kendisi de stok sorunu yaşayabilir. Ürünlerinin çoğu tükenmiş bir alt kategori, kullanıcıya yalnızca "stokta yok" etiketli kartlar gösterir ve zayıf sayfa sinyali verir. Sezonluk alt kategorilerde bunu sık görürüm. Çözüm alt kategoriyi kapatmak değil, stoktaki ilgili ürünleri üst kategoriden çekmek ya da sayfanın üstüne gelecek stok bilgisini koymaktır. Kategori sayfası kurgusu e-ticaret sitelerinde kategori SEO yazısının konusu.
XML site haritası tarafında kural basittir. Haritada yalnızca 200 döndüren, canonical'ı kendisi olan URL'ler bulunur. Yönlendirilmiş ya da 404 döndüren ürünleri haritada bırakmak, Search Console'da "gönderilen URL" hatalarına ve gereksiz taramaya yol açar.
Sezonluk ve tekrar gelen ürünlerde sayfa nasıl korunur?
Sezonluk ve her yıl tekrar gelen ürünlerde aynı URL her sezon yeniden kullanılır. Sayfa sezon dışında stokta yok olarak açık kalır, yeni sezonda içerik ve görseller güncellenir. Her sezon yeni URL açmak, önceki sezonların biriktirdiği sıralamayı her yıl çöpe atmaktır.
Mayo, kaban, okul çantası ve bayram ürünlerinde aynı hatayı görüyorum. Ürün kodu her yıl değiştiği için platform her sezon yeni bir sayfa açıyor, URL'de yıl ya da sezon kodu oluyor ve geçen yılın sayfası 404 veriyor. Ürün aynı ürünse kodu değişse de sayfayı korurum. Model gerçekten değiştiyse eski sayfayı yenisine yönlendiririm. Sezon takvimine göre hangi sayfanın ne zaman güncelleneceğini e-ticaret SEO'da sezonluk içerik planı yazısında anlattım.
Stok durumu reklam ve feed tarafında nasıl senkronlanır?
Stok durumu, ürün sayfası, yapılandırılmış veri, Merchant Center feed'i ve Meta kataloğu aynı stok kaynağından ve aynı sıklıkta güncellenerek senkronlanır. Kanallardan biri geride kaldığında, stokta olmayan ürüne reklam parası harcanır ve kullanıcı satın alamayacağı bir sayfaya iner.
Oto galeri vakasında bir aracın satıldığı bilgisi bütün kanallardan ortalama 3,4 günde kalkıyordu ve başlangıçta bütün taleplerin %36,4'ü artık satılmış araçlara geliyordu. Kapora alındığı anda aracı "rezerve" durumuna alan ve bu bilgiyi on beş dakika içinde siteye, kataloğa ve reklam akışlarına taşıyan bir düzen kurulunca bu pay %2,7'ye indi. Performance Max'te son URL genişletme açık olduğu için satılmış araç sayfalarına da trafik gidiyordu. Genişletmeyi yalnızca stoktaki araçların ve model sayfalarının bulunduğu bir listeyle sınırladık.
Perakende mağazada da aynı mantık geçerli. Feed'deki availability alanı stokla aynı gün değişmeli, düşük stoklu ürünler ölçekleme kampanyalarından önceden çıkarılmalı. Stok, reklam ve marjın birlikte nasıl yönetildiğini e-ticarette stok, reklam ve kâr marjı yazısında ayrıca açtım.
Tükenen ürün yönetimini kendiniz mi kurmalısınız, bir SEO uzmanına mı bırakmalısınız?
Ürün sayısı birkaç yüzü geçmeyen ve stok değişimi yavaş olan bir mağaza, stok kurallarını kendi ekibiyle kurabilir. Binlerce ürünü, sezonluk koleksiyonları, tek stoklu ürünleri ya da birden fazla satış kanalı olan mağazalarda ise kuralların altyapıya, feed'e ve reklam hesaplarına birlikte bağlanması gerektiği için teknik SEO desteği almak daha güvenlidir.
Kendi başınıza başlayacaksanız haftalık tek bir rapor kurun. Bu hafta stoktan çıkan ürünler, durumu girilmemiş ürünler, Search Console'da yeni soft 404 ve 404 hataları, feed'de stokta yok görünen ama reklamda olan ürünler. Rapordaki her satırın bir sahibi olsun. Stok döngüsünü kategori yapısı, yönlendirme haritası ve ölçümle birlikte nasıl kurduğumu e-ticaret SEO danışmanlığı sayfasında anlattım. Hataların panelde nasıl okunacağını da e-ticaret SEO'da Search Console verileri yazısında gösterdim.
Denedim, tutmadı
- Tükenen bütün ürünleri ana sayfaya yönlendirmek. Yönlendirmelerin büyük kısmı soft 404 olarak raporlandı, ürün adıyla gelen trafik de ana sayfada dağıldı.
- Stok bitince ürünü kategori sayfasından tamamen gizlemek. Sayfa iç linksiz kaldı, ürün geri geldiğinde sıralamaya dönmesi haftalar sürdü.
- Tükenen ürün sayfalarına noindex eklemek. Ürün geri geldiğinde noindex'i kaldırmayı unutan bir altyapı yüzünden satıştaki ürünler aylarca dizin dışında kaldı.
Sık sorulan sorular
Stokta olmayan ürün Google Shopping'de görünmeye devam eder mi?
Merchant Center feed'inde availability değeri out_of_stock olan ürünler Shopping reklamlarında gösterilmez, ama ürün feed'de kalabilir ve stok geldiğinde yeniden yayına girer. Ürünü feed'den tamamen silmek yerine stok durumunu güncellemek, ürünün geçmiş performans verisini korur.
Ön siparişli ürün sayfası nasıl işaretlenir?
Ön siparişli ürünün sayfası açık kalır, teslim tarihi sayfada görünür biçimde yazılır ve yapılandırılmış verideki availability alanı PreOrder olarak işaretlenir. Merchant Center'da da preorder değeri ve tahmini stok tarihi verilir. Tarih geçtiği halde güncellenmeyen ön sipariş bilgisi hem müşteri şikâyeti hem ürün reddi getirir.
Stokta olmayan ürünlere noindex eklenmeli mi?
Geçici olarak stokta olmayan ürünlere noindex eklenmemelidir. Ürün geri geldiğinde sayfanın dizine dönmesi zaman alır ve noindex'in kaldırılması sıklıkla unutulur. Kalıcı olarak kaldırılan ürünlerde ise noindex yerine 301 ya da 404 daha doğru sinyaldir.
Kaç gün stokta olmayan ürün kalıcı sayılmalı?
Kalıcılık gün sayısıyla değil, ürünün tekrar gelip gelmeyeceğiyle belirlenir. Tedarikçi üretimi bitirdiyse ilk gün kalıcıdır, sezonluk ürün altı ay stoksuz kalsa da geçicidir. Bilgi yoksa benim kullandığım pratik eşik, 90 gün boyunca tedarik planı olmayan ürünü kalıcı kaldırma listesine almaktır.
Tükenen ürün sayfasına gelen trafik satışa çevrilebilir mi?
Tükenen ürün sayfasına gelen trafik, stoktaki alternatifler, "gelince haber ver" kaydı ve benzer ürün önerisiyle satışa çevrilebilir. Bu ziyaretçi ürüne ve markaya karar vermiş, yalnızca stok bekliyordur. Bu sayfaları kayıp değil, en sıcak talep listesi olarak görmek gerekir.
Kaynaklar
Reklamların satış getirmiyor mu?
Reklam hesabını birlikte inceleyelim, nerede bütçe kaybettiğini netçe görelim.
Ücretsiz Ön Görüşme